Những điểm cần lưu ý về thuế GTGT khi mua bán nông, lâm, thủy sản “chưa chế biến”

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 359/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, mang đến những thay đổi quan trọng về thuế Giá trị gia tăng (GTGT). Điểm nhấn là quy định mới về trường hợp không phải kê khai, nộp thuế GTGT trong khâu thương mại nông sản và cơ chế "gỡ khó" cho các hồ sơ hoàn thuế tồn đọng.

Chế biến cá
Nghị định 359/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định mới về đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT). Ảnh: Agifish

Miễn kê khai thuế GTGT trong giao dịch "tổ chức - tổ chức"

Theo Nghị định mới, các doanh nghiệp, hợp tác xã khi mua bán các sản phẩm nông, lâm, thủy sản chưa chế biến (hoặc chỉ qua sơ chế thông thường) với nhau ở khâu thương mại sẽ không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT. Điều quan trọng là doanh nghiệp mua vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

Quy định này nhằm giảm bớt thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp trong chuỗi lưu thông nội bộ. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý phân biệt rõ đối tượng mua bán để áp dụng đúng:

- Nếu bán cho doanh nghiệp/hợp tác xã khác: Không phải kê khai, nộp thuế.

- Nếu bán cho hộ, cá nhân kinh doanh hoặc các tổ chức khác: Vẫn phải tính thuế GTGT theo mức thuế suất 5%.

- Đối với doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp: Phải nộp thuế GTGT theo tỷ lệ 1% trên doanh thu.

Để áp dụng đúng quy định, doanh nghiệp cần xác định chính xác ba yếu tố:

- Hàng hóa có thực sự là "chưa chế biến" hoặc "sơ chế thông thường" không?

- Đối tác mua hàng là tổ chức hay cá nhân?

- Phương pháp tính thuế đang áp dụng là khấu trừ hay trực tiếp?

Chỉ cần sai sót một trong ba yếu tố này, nghĩa vụ thuế và cách lập hóa đơn sẽ thay đổi hoàn toàn, dẫn đến rủi ro bị truy thu.

Chế biến cáDoanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát lại toàn bộ quy trình một cách cẩn thận. Ảnh: Thủy Sản Việt Nam

Gỡ điều kiện "người bán đã nộp thuế" cho hồ sơ hoàn thuế cũ

Song song với các thay đổi trong khâu thương mại, Nghị định 359 còn mang đến tác động tích cực cho hoạt động hoàn thuế GTGT. Cụ thể, Chính phủ đã bãi bỏ các quy định cũ ràng buộc điều kiện hoàn thuế với việc "người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT".

Đáng chú ý nhất là cơ chế chuyển tiếp rõ ràng: Đối với những hồ sơ hoàn thuế đã được cơ quan thuế tiếp nhận trước ngày 01/01/2026 nhưng chưa có quyết định hoàn, doanh nghiệp sẽ được miễn trừ điều kiện xác minh người bán đã nộp thuế đối với các hóa đơn đầu vào.

Đây được xem là bước tháo gỡ mang tính thực tiễn cao, giúp giải phóng doanh nghiệp khỏi rủi ro bị "treo" tiền hoàn thuế do lỗi của đối tác - một vấn đề nan giải trong bối cảnh chuỗi cung ứng phức tạp hiện nay. Việc ấn định mốc thời gian cụ thể 01/01/2026 cũng tạo ra một làn ranh pháp lý minh bạch, giảm thiểu tranh cãi trong quá trình xử lý hồ sơ.

Để tận dụng tối đa chính sách này, ngay từ đầu năm 2026, doanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát lại toàn bộ quy trình: từ việc phân loại đối tác mua hàng, chuẩn hóa mô tả hàng hóa cho đến việc lưu trữ cẩn thận các thông báo tiếp nhận hồ sơ cũ. Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục được tinh chỉnh để vừa siết chặt minh bạch vừa giảm tải thủ tục, sự chủ động cập nhật và hiểu đúng quy định chính là chìa khóa để doanh nghiệp tối ưu hóa lợi ích và tránh rủi ro tuân thủ.

Đăng ngày 09/01/2026
Hồng Hà @hong-ha
Kinh tế

TS Nguyễn Thanh Tùng làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II

Chiều 25/2, tại Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II, Thứ trưởng Phùng Tiến đã trao Quyết định điều động, bổ nhiệm TS Nguyễn Thanh Tùng giữ chức Viện trưởng Viện này.

Viện Nuôi trồng Thủy sản II
• 10:09 04/03/2022

6 năm “sóng gió” của cộng đồng thủy sản, chỉ vì một quy định

Mới đây, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) đã có đơn thỉnh nguyện gửi Thủ tướng Chính phủ, cùng một số Bộ, ngành về kiến nghị việc sửa đổi quy định “kiểm dịch” đối với sản phẩm thuỷ sản dùng làm thực phẩm.

chế biến cá hồi
• 13:35 21/12/2021

Đề nghị đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi danh mục có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TN&MT, góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2021 đang được Bộ TN&MT hoàn tất.

chế biến cá tra
• 12:52 22/10/2021

Bắt 2 tàu cá vi phạm quy định vùng khai thác

2 tàu cá đang khai thác thủy sản trái quy định vùng khai thác đã bị lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Cửa Lò - Bến Thủy phát hiện bắt giữ.

tàu cá vi phạm
• 15:10 21/10/2021

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 11:23 23/01/2026

Giá cá tra lập đỉnh lịch sử

Giá cá tra nguyên liệu tại ĐBSCL vừa chạm mốc 35.000 đồng/kg, mức cao nhất trong lịch sử ngành hàng này. Con số kỷ lục không chỉ mang lại lợi nhuận hiếm thấy cho người nuôi mà còn phản ánh sự lệch pha cung cầu nghiêm trọng và những thách thức mới cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Cá tra
• 11:54 20/01/2026

Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của các thị trường xuất khẩu thủy sản năm 2025

Khép lại năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ghi nhận con số ấn tượng 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm trước. Thành quả này có được nhờ cuộc bứt tốc mạnh mẽ trong quý IV và sự linh hoạt chiến lược của các doanh nghiệp đầu ngành trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Tôm thẻ
• 11:44 19/01/2026

Tầm nhìn thủy sản Việt Nam đến năm 2045

Để trở thành trụ cột kinh tế biển hiện đại vào năm 2045, ngành thủy sản Việt Nam buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng: giảm phụ thuộc vào sản lượng, tập trung vào công nghệ, giá trị gia tăng và trách nhiệm xã hội.

Tàu cá
• 11:19 13/01/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 12:40 12/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 12:40 12/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 12:40 12/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 12:40 12/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 12:40 12/03/2026
Some text some message..