Những điểm cần lưu ý về thuế GTGT khi mua bán nông, lâm, thủy sản “chưa chế biến”

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 359/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, mang đến những thay đổi quan trọng về thuế Giá trị gia tăng (GTGT). Điểm nhấn là quy định mới về trường hợp không phải kê khai, nộp thuế GTGT trong khâu thương mại nông sản và cơ chế "gỡ khó" cho các hồ sơ hoàn thuế tồn đọng.

Chế biến cá
Nghị định 359/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định mới về đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT). Ảnh: Agifish

Miễn kê khai thuế GTGT trong giao dịch "tổ chức - tổ chức"

Theo Nghị định mới, các doanh nghiệp, hợp tác xã khi mua bán các sản phẩm nông, lâm, thủy sản chưa chế biến (hoặc chỉ qua sơ chế thông thường) với nhau ở khâu thương mại sẽ không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT. Điều quan trọng là doanh nghiệp mua vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

Quy định này nhằm giảm bớt thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp trong chuỗi lưu thông nội bộ. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý phân biệt rõ đối tượng mua bán để áp dụng đúng:

- Nếu bán cho doanh nghiệp/hợp tác xã khác: Không phải kê khai, nộp thuế.

- Nếu bán cho hộ, cá nhân kinh doanh hoặc các tổ chức khác: Vẫn phải tính thuế GTGT theo mức thuế suất 5%.

- Đối với doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp: Phải nộp thuế GTGT theo tỷ lệ 1% trên doanh thu.

Để áp dụng đúng quy định, doanh nghiệp cần xác định chính xác ba yếu tố:

- Hàng hóa có thực sự là "chưa chế biến" hoặc "sơ chế thông thường" không?

- Đối tác mua hàng là tổ chức hay cá nhân?

- Phương pháp tính thuế đang áp dụng là khấu trừ hay trực tiếp?

Chỉ cần sai sót một trong ba yếu tố này, nghĩa vụ thuế và cách lập hóa đơn sẽ thay đổi hoàn toàn, dẫn đến rủi ro bị truy thu.

Chế biến cáDoanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát lại toàn bộ quy trình một cách cẩn thận. Ảnh: Thủy Sản Việt Nam

Gỡ điều kiện "người bán đã nộp thuế" cho hồ sơ hoàn thuế cũ

Song song với các thay đổi trong khâu thương mại, Nghị định 359 còn mang đến tác động tích cực cho hoạt động hoàn thuế GTGT. Cụ thể, Chính phủ đã bãi bỏ các quy định cũ ràng buộc điều kiện hoàn thuế với việc "người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT".

Đáng chú ý nhất là cơ chế chuyển tiếp rõ ràng: Đối với những hồ sơ hoàn thuế đã được cơ quan thuế tiếp nhận trước ngày 01/01/2026 nhưng chưa có quyết định hoàn, doanh nghiệp sẽ được miễn trừ điều kiện xác minh người bán đã nộp thuế đối với các hóa đơn đầu vào.

Đây được xem là bước tháo gỡ mang tính thực tiễn cao, giúp giải phóng doanh nghiệp khỏi rủi ro bị "treo" tiền hoàn thuế do lỗi của đối tác - một vấn đề nan giải trong bối cảnh chuỗi cung ứng phức tạp hiện nay. Việc ấn định mốc thời gian cụ thể 01/01/2026 cũng tạo ra một làn ranh pháp lý minh bạch, giảm thiểu tranh cãi trong quá trình xử lý hồ sơ.

Để tận dụng tối đa chính sách này, ngay từ đầu năm 2026, doanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát lại toàn bộ quy trình: từ việc phân loại đối tác mua hàng, chuẩn hóa mô tả hàng hóa cho đến việc lưu trữ cẩn thận các thông báo tiếp nhận hồ sơ cũ. Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục được tinh chỉnh để vừa siết chặt minh bạch vừa giảm tải thủ tục, sự chủ động cập nhật và hiểu đúng quy định chính là chìa khóa để doanh nghiệp tối ưu hóa lợi ích và tránh rủi ro tuân thủ.

Đăng ngày 09/01/2026
Hồng Hà @hong-ha
Kinh tế

TS Nguyễn Thanh Tùng làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II

Chiều 25/2, tại Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II, Thứ trưởng Phùng Tiến đã trao Quyết định điều động, bổ nhiệm TS Nguyễn Thanh Tùng giữ chức Viện trưởng Viện này.

Viện Nuôi trồng Thủy sản II
• 10:09 04/03/2022

6 năm “sóng gió” của cộng đồng thủy sản, chỉ vì một quy định

Mới đây, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) đã có đơn thỉnh nguyện gửi Thủ tướng Chính phủ, cùng một số Bộ, ngành về kiến nghị việc sửa đổi quy định “kiểm dịch” đối với sản phẩm thuỷ sản dùng làm thực phẩm.

chế biến cá hồi
• 13:35 21/12/2021

Đề nghị đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi danh mục có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TN&MT, góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2021 đang được Bộ TN&MT hoàn tất.

chế biến cá tra
• 12:52 22/10/2021

Bắt 2 tàu cá vi phạm quy định vùng khai thác

2 tàu cá đang khai thác thủy sản trái quy định vùng khai thác đã bị lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Cửa Lò - Bến Thủy phát hiện bắt giữ.

tàu cá vi phạm
• 15:10 21/10/2021

Tầm nhìn thủy sản Việt Nam đến năm 2045

Để trở thành trụ cột kinh tế biển hiện đại vào năm 2045, ngành thủy sản Việt Nam buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng: giảm phụ thuộc vào sản lượng, tập trung vào công nghệ, giá trị gia tăng và trách nhiệm xã hội.

Tàu cá
• 11:19 13/01/2026

Những điểm cần lưu ý về thuế GTGT khi mua bán nông, lâm, thủy sản “chưa chế biến”

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 359/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, mang đến những thay đổi quan trọng về thuế Giá trị gia tăng (GTGT). Điểm nhấn là quy định mới về trường hợp không phải kê khai, nộp thuế GTGT trong khâu thương mại nông sản và cơ chế "gỡ khó" cho các hồ sơ hoàn thuế tồn đọng.

Chế biến cá
• 09:00 09/01/2026

Thủy sản Việt thắng lớn nhờ các hiệp định FTA

Kết thúc năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt kỷ lục hơn 11,3 tỷ USD, tăng trưởng 13% so với năm trước. Kết quả ấn tượng này có được là nhờ sự bứt phá tại các thị trường CPTPP và Trung Quốc, bù đắp hiệu quả cho sự chững lại tại Mỹ.

Chế biến cá
• 07:29 05/01/2026

Vượt Mỹ và Nhật Bản, Trung Quốc trở thành thị trường thủy sản số 1 của Việt Nam

Vượt qua giai đoạn khó khăn chưa từng có do dịch Covid-19, xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc đã có cú lội ngược dòng ngoạn mục. Với kim ngạch 11 tháng đầu năm 2025 đạt 2,26 tỷ USD, Trung Quốc đã chính thức vượt qua Mỹ và Nhật Bản, trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam.

Chế biến thủy sản
• 11:37 29/12/2025

Thủy sản Việt Nam lọt top 5 nhà cung cấp lớn nhất cho Thụy Sỹ

Việt Nam vừa chính thức trở thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ tư về lượng và thứ năm về giá trị cho Thụy Sỹ, một trong những thị trường cao cấp và khắt khe nhất thế giới.

Chế biến tôm
• 20:24 15/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 20:24 15/01/2026

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 20:24 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 20:24 15/01/2026

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 20:24 15/01/2026
Some text some message..