Nuôi trồng thủy sản kết hợp du lịch: Xu hướng bền vững cho năm 2025

Với tiềm năng thiên nhiên phong phú cùng nhu cầu tăng cao về sản phẩm sạch và trải nghiệm thiên nhiên, mô hình này được dự đoán sẽ bùng nổ trong năm 2025. Từ những vùng rừng ngập mặn đến đảo xa, lòng hồ miền núi, các địa phương đã bắt đầu khai thác hiệu quả tài nguyên để tạo ra giá trị kinh tế vượt trội, đồng thời bảo vệ môi trường sống.

Tình hình thực tế và các mô hình tiêu biểu tại Việt Nam

Rừng ngập mặn và ven biển

Tại Bình Định, mô hình nuôi tôm, cua và cá dưới tán rừng ngập mặn đã chứng minh hiệu quả kinh tế rõ rệt. Với diện tích 10.000 m² tại xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước, người dân đã kết hợp nuôi trồng với du lịch sinh thái, mang lại lợi nhuận hơn 125 triệu đồng/ha/năm. Du khách đến đây không chỉ được tận hưởng không gian sông nước mà còn tham gia trải nghiệm thực tế như thả lưới, câu cá và thưởng thức hải sản tươi ngon ngay tại chỗ.

Tại Cà Mau, rừng đước tại huyện Ngọc Hiển cũng không kém phần sôi động. Người dân kết hợp nuôi tôm trong rừng ngập mặn với các tour trải nghiệm văn hóa bản địa, nơi du khách có thể tham gia xổ vuông bắt tôm, dỡ chà bắt cá hoặc thưởng thức ẩm thực đặc trưng của miền Tây. Đây là cách hiệu quả để tăng thu nhập và bảo tồn rừng ngập mặn – lá chắn tự nhiên quan trọng của khu vực.

Khu vực đảo và ven biển

Bình Thuận, với đảo Phú Quý, đã chứng kiến sự thành công của các lồng bè nuôi tôm hùm, cá mú và dịch vụ du lịch đi kèm. Du khách tới đây được trải nghiệm lặn biển ngắm san hô, tham quan lồng bè và thưởng thức hải sản tươi sống. Số lượng du khách đến đảo đã vượt hơn 150.000 lượt vào năm 2024, với hơn 2.200 khách quốc tế.

Tại xã đảo Long Sơn, Bà Rịa - Vũng Tàu, các lồng bè nuôi hàu tại sông Chà Và đã trở thành điểm nhấn du lịch. Nơi đây không chỉ là vựa hàu lớn nhất khu vực Đông Nam Bộ mà còn là nơi du khách có thể tham gia trải nghiệm chèo thuyền SUP, lưu trú qua đêm trên sông và thưởng thức hàu tươi tại chỗ.

Lòng hồ và khu vực miền núi

Làng chài Sê San (Kon Tum) nằm trên lòng hồ Thủy điện Sê San 4 là một điển hình của mô hình kết hợp. Với 35 hộ dân tham gia nuôi cá chình, cá lóc và các dịch vụ du lịch, nơi đây đã thu hút hơn 5.000 lượt khách vào năm 2024. Du khách đến làng chài được khám phá thiên nhiên hoang sơ, trải nghiệm cuộc sống làng chài và tham gia các hoạt động du lịch sinh thái độc đáo.

Lợi ích kinh tế và môi trường

Mô hình kết hợp này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế đáng kể mà còn mang lại nhiều lợi ích môi trường to lớn.

Phát triển du lịch sinh thái giúp hồi sinh rừng ngập mặn, mà còn tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương. Ảnh: baovanhoa.vn

Lợi ích kinh tế

Mô hình nuôi trồng thủy sản kết hợp du lịch đã chứng minh khả năng tăng thu nhập đáng kể. Tại Long Sơn, một hộ nuôi hàu có thể thu hoạch từ 50–60 tấn hàu/vụ, mang lại lợi nhuận chiếm 40% tổng doanh thu. Kết hợp thêm dịch vụ du lịch như tham quan, ăn uống, lưu trú đã giúp người dân địa phương có thêm nguồn thu nhập ổn định.

Ngoài ra, mô hình này còn tạo việc làm cho cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ và thanh niên, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp ở nông thôn.

Lợi ích môi trường

Việc bảo tồn rừng ngập mặn, cải thiện chất lượng nước tại các vùng nuôi trồng không chỉ duy trì sự bền vững của hệ sinh thái mà còn giúp chống biến đổi khí hậu. Các mô hình này còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên thông qua các hoạt động du lịch gắn với giáo dục môi trường.

Thách thức và giải pháp cho năm 2025

Dù tiềm năng lớn, nhưng mô hình này vẫn đối mặt với nhiều thách thức:

- Thiếu quy hoạch đồng bộ và sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng khiến nhiều khu vực phát triển không hiệu quả. 

- Cơ sở hạ tầng như giao thông, xử lý rác thải còn hạn chế, ảnh hưởng đến trải nghiệm du lịch. 

- Sự phối hợp giữa các ngành như du lịch và thủy sản vẫn chưa đủ chặt chẽ, gây khó khăn trong việc quản lý và phát triển bền vững.

Dự đoán phát triển mô hình vào năm 2025

Với sự hỗ trợ của các chính sách khuyến khích từ chính phủ, năm 2025 được dự đoán là cột mốc quan trọng khi các chính sách khuyến khích mô hình bền vững này đi vào thực tế. Việt Nam sẽ trở thành điểm đến nổi bật về du lịch sinh thái thủy sản, với những sản phẩm sạch, độc đáo từ khắp các vùng miền. Sự phát triển của mô hình này không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn đóng góp quan trọng vào công cuộc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xanh.