Tìm hiểu một số mô hình nuôi thủy sản bền vững

Những năm gần đây, do tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu và nạn khai thác thủy sản quá mức khiến nguồn lợi thủy sản tự nhiên bị suy giảm. Việc xây dựng, triển khai các mô hình nuôi bền vững là điều cấp thiết, không những góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường mà còn hỗ trợ kinh tế, xã hội được ổn định và phát triển.

Nuôi trồng thủy sản
Nuôi thủy sản bền vững là một hệ thống nuôi trồng thủy sản đảm bảo các yếu tố kinh tế, xã hội,...

Nuôi thủy sản bền vững là gì?

Nuôi thủy sản bền vững là một hệ thống nuôi trồng thủy sản đảm bảo các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường đều được bảo vệ và tối ưu hóa. Nhằm đảm bảo rằng các hoạt động nuôi trồng thủy sản được thực hiện một cách ổn định, bền vững trong suốt quá trình từ khâu sản xuất đến tiêu thụ.

Để đạt được mục tiêu bền vững, các hoạt động nuôi trồng thủy sản cần được quản lý chặt chẽ để giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường, bảo vệ và tăng cường khả năng phục hồi của các nguồn tài nguyên thủy sản. Chưa kể, nuôi trồng thủy sản bền vững còn giúp người dân có thêm nguồn thu nhập về kinh tế, tăng cường đời sống và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng địa phương.

Mô hình Aquaponics

Aquaponics là thuật ngữ kết hợp giữa aquaculture (nuôi trồng thủy sản) và hydroponics (thủy canh) theo chu kỳ tuần hoàn khép kín. Hiểu một cách đơn giản thì hệ thống Aquaponics chính là sự tích hợp giữa nuôi cá và trồng rau với mục đích tối ưu hóa sử dụng nước và thức ăn. 

Mô hình gồm một bể cá và một hệ thống thủy canh. Thông qua việc sử dụng nước tuần hoàn từ bể cá đến khay rau, các chất thải của cá sẽ được các vi khuẩn nitrite chuyển hóa thành các dạng dinh dưỡng phù hợp cho cây trồng hấp thu nhờ đó mà nước cũng được lọc sạch khi quay về bể nuôi cá. 

Aquaponics, mô hình nuôi thủy sản kết hợp mang tính hiệu quả và bền vững, giúp tiết kiệm nước và giảm thiểu chất thải, không có sự can thiệp của phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, giúp bà con nông dân tạo ra sản phẩm thủy sản và nông sản chất lượng cao. Hệ thống này cũng cho phép kiểm soát chất lượng nước và môi trường nuôi, đảm bảo sức khỏe của cá và cây trồng. Đây là một lựa chọn đầy triển vọng cho những hộ dân, trang trại quan tâm đến các vấn đề sản xuất thực phẩm bền vững và đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề về an ninh thực phẩm.

Hệ thống lọc tuần hoàn RAS

Hệ thống tuần hoàn RAS bao gồm bao gồm ao nuôi canh tác, ao lắng và lọc cơ học, ao lọc sinh học, hệ thống đường ống cấp nước, thoát nước và sục khí. Bên cạnh đó là một loạt các quy trình bổ sung cho phép tái sử dụng nước thải trong ao nuôi. Hệ thống được chia thành hai loại: hệ thống nước tuần hoàn một phần (10-70% lượng nước tuần hoàn / ngày) và hệ thống tuần hoàn nước hoàn toàn (tỷ lệ trao đổi nước nhỏ hơn 10% ngày).

RASHệ thống tuần hoàn RAS. Ảnh: tomkimhawaii.com

Hệ thống này đã được nghiên cứu và ứng dụng ở Na Uy, Hà Lan, Thái Lan, Trung Quốc,… để phục vụ các trại sản xuất giống và nuôi thâm canh các loài thủy sản nước ngọt, lợ, mặn. Ưu điểm của hệ thống là tiết kiệm nước, tỷ lệ sống cao, năng suất cao gấp nhiều lần nuôi bình thường (khoảng 100kg/m3), chất lượng cá nuôi được đảm bảo và không gây ô nhiễm môi trường.

Điểm khác biệt cơ bản của RAS so với phương pháp nuôi truyền thống trong ao mở ngoài trời là tạo hệ sinh thái trong các bể (bồn) trong nhà với môi trường được kiểm soát. Từ đó việc chăn nuôi được thực hiện theo mô hình tuần hoàn lọc và làm sạch nước để đưa về các bể nuôi.

Mô hình MPAs 

MPAs (Marine Protected Areas), tức là khu bảo tồn biển. Mô hình nuôi thủy sản MPAs là một hình thức nuôi trồng thủy sản bền vững trong các khu bảo tồn biển. Trong mô hình này, các vùng biển được bảo vệ để giữ cho môi trường tự nhiên và đa dạng sinh học được phát triển, đồng thời cũng cho phép diễn ra hoạt động nuôi trồng thủy sản mang tính bền vững.

MPAs có thể bao gồm các khu vực giữa đáy biển, rặng san hô, vùng biển nông,..tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên và nhu cầu của các loài thủy sản nuôi trồng. Ngoài ra, mô hình có thể bao gồm các đối tượng nuôi như cá, tôm, cua, sò và các sinh vật biển khác, thường được điều chỉnh để đảm bảo rằng hoạt động nuôi trồng không gây ra tác động tiêu cực đến môi trường.

Mô hình nuôi thủy sản MPAs có thể tạo ra cơ hội việc làm cho người dân vùng ven biển, cải thiện kinh tế địa phương, đồng thời giúp bảo vệ và khôi phục các nguồn tài nguyên thủy sản. Tuy nhiên, việc thành lập và quản lý mô hình nuôi này cần phải được thực hiện một cách cẩn thận nhằm đảm bảo sự bền vững.

Đăng ngày 12/04/2023
Nhất Linh @nhat-linh
Tổng hợp

Giải thích hiện tượng tôm càng xanh "ăn thịt đồng loại"

Tôm càng xanh là một loài động vật ăn tạp, chúng ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, bao gồm cả động vật và thực vật. Trong điều kiện nuôi nhốt, tôm càng xanh thường ăn thịt đồng loại. Tại sao lại xảy ra hiện tượng này, hãy cùng tìm hiểu thông qua nội dung bài viết sau đây nhé!

Tôm càng xanh
• 08:00 03/12/2023

Đặc điểm của cá rô đầu nhím? Phân biệt cá rô đầu nhím với 2 loại cá rô đầu vuông và cá rô đồng

Hiện nay cá rô đầu nhím được rất nhiều nông dân lựa chọn và phát triển. Loại cá này dễ đầu tư và cho giá trị cao bởi những đặc điểm nổi bật của chúng.

Cá rô đầu nhím
• 10:36 02/12/2023

Thế nào là phòng xét nghiệm thủy sản (phòng Lab)?

Tình hình dịch bệnh trong nuôi trồng thủy sản ngày càng khó kiểm soát, các mầm bệnh cần được thực hiện các xét nghiệm cơ bản thì mới có thể phát hiện ra. Vì vậy, để tránh các rủi ro không đáng có, các phòng xét nghiệm (hay phòng Lab) dần được xuất hiện phổ biến tại các khu vực nuôi.

Phòng Lab
• 16:00 01/12/2023

Phân tích ưu và nhược điểm các loại cầu trong ao tôm

Trong ao nuôi tôm, một trang bị quen thuộc mà chúng ta luôn nhìn thấy đầu tiên khi đến ao có thể kể đến đó chính là cầu thăm nhá. Đây được gọi là một người bạn đồng hành không thể thiếu của người nuôi tôm.

Cầu thăm nhá
• 10:28 30/11/2023

Những sai lầm thường gặp về vi khuẩn Vibrio

Vi khuẩn Vibrio là cái tên quá quen thuộc trong ngành nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, để có thể hiểu rõ về các loại bệnh mà chúng có thể gây ra trên tôm là hầu như chưa được phổ biến. Bài viết dưới đây sẽ nói cho bạn biết những sai lần về Vibrio thường gặp trên các ao nuôi tôm.

Vi khuẩn Vibrio
• 02:39 06/12/2023

Thách thức nghề nuôi tôm hiện nay

Ngành  tôm Việt Nam đang đối mặt nhiều thách thức lớn. Thách thức đầu tiên đó là nhu cầu khách hàng ngoài nước mua sản phẩm tôm Việt Nam đang có xu hướng giảm.

Thu hoạch tôm thẻ
• 02:39 06/12/2023

Mùa lạnh có nên kéo mái cho tôm không?

Tôm thuộc loài động vật biến nhiệt, vậy bà con có cần kéo mái cho tôm vào mùa lạnh hay không? Bài viết sau đây sẽ giúp chúng ta làm sáng tỏ vấn đề này nhé!.

Kéo mái nuôi tôm
• 02:39 06/12/2023

Cắt mồi và giảm mồi trong nuôi tôm thẻ chân trắng

Để có thể quản lý lượng thức ăn mỗi ngày sao cho phù hợp với lượng tôm trong ao, tránh dư thừa thức ăn gây ô nhiễm nguồn nước. Ngoài ra, nếu lượng thức ăn dư nhiều còn ảnh hưởng đến chi phí của người nuôi. Hiện nay, việc cắt mồi hay giảm mồi trong ao nuôi có thể được xem là biện pháp hiệu quả giúp cải thiện việc quản lý lượng thức ăn ổn định nhất.

Tôm thẻ chân trắng
• 02:39 06/12/2023

Môi trường nuôi suy thoái do các nhân tố sinh học gây ra

Trong nhiều năm qua, nuôi trồng thủy sản trong nước ta phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc phát triển nuôi trồng thủy sản nhanh chóng dẫn đến tình trạng môi trường nuôi suy thoái ngày càng trầm trọng. Trong đó các nhân tố sinh học cũng góp phần gây ảnh hưởng không nhỏ.

Ao tôm
• 02:39 06/12/2023