Phages - liệu pháp hiệu quả để thay thế kháng sinh

Các nhà nghiên cứu từ AZTI, Biopolis S.L. (Tây Ban Nha), Đại học Aveiro (Bồ Đào Nha) và Công ty Nuôi trồng thủy sản Aguacircia (Bồ Đào Nha) đã đánh giá tác động của việc sử dụng phages chống lại mầm bệnh trên các loài thủy sản nuôi ở quy mô công nghiệp. Đã cho thấy rằng Phages là một cách hiệu quả để thay thế cho việc sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản.

Phages - liệu pháp hiệu quả để thay thế kháng sinh
Ảnh: Elhuyar Fundazioa

Vi khuẩn kháng kháng sinh

Nuôi trồng thuỷ sản là ngành sản xuất lương thực phát triển nhanh nhất thế giới, có tác động rõ ràng về xã hội và kinh tế. Nuôi trồng thuỷ sản là một hoạt động bổ sung cho đánh bắt cá, cung cấp hơn 50% lượng cá và hải sản trên thế giới.

Tuy nhiên, ngành nuôi trồng thuỷ sản cũng phải đối mặt với những vấn đề phát sinh từ việc phát triển và dịch bệnh ở các trang trại nuôi cá. Cách điều trị phổ biến nhất để phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn là sử dụng kháng sinh.

Mặc dù các cơ quan y tế đã yêu cầu sử dụng kháng sinh một cách có trách nhiệm nhưng việc sử dụng lâu dài trong nuôi trồng thủy sản đã dẫn đến sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc. Nhiều loại kháng sinh này không đặc hiệu, không chỉ chống lại vi khuẩn gây bệnh, mà còn chống lại các vi khuẩn khác có trong môi trường tự nhiên.

Cùng với yêu cầu sử dụng sản phẩm không có kháng sinh của người tiêu dùng đã dẫn tới việc tìm kiếm các giải pháp thay thế cho sử dụng kháng sinh để chống lại các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn, đặc biệt là ở giai đoạn đầu của quá trình nuôi, khi không thể tiêm vaccine và duy trì hệ sinh thái của vi khuẩn có lợi.

Thực khuẩn thể - biện pháp hiệu quả thay thế kháng sinh

Thực khuẩn thể (phage) là một thể “ăn” vi khuẩn, hay nói cho đúng: là virus của vi khuẩn, nó có thể gây bệnh và tiêu diệt vi khuẩn.

Thay thế kháng sinh bằng phage là một lựa chọn rất khả quan trong nuôi trồng thủy sản để kiểm soát việc chuyển vi khuẩn có thể gây hại cho cá và người tiêu dùng. Việc sử dụng các sinh vật này gây nhiễm và tiêu diệt vi khuẩn làm giảm đáng kể tác động môi trường của các trang trại nuôi cá, đồng thời tăng khả năng sinh lời bằng cách giảm tỷ lệ chết ở giai đoạn đầu của quá trình sản xuất. Những kết quả này xuất hiện từ dự án Châu Âu của LIFE13 ENV / ES / 001048-ENVIPHAGE.

Sử dụng các thực khuẩn tự nhiên, không ảnh hưởng đến sức khoẻ của cá và người tiêu dùng, là một biện pháp thay thế cho việc sử dụng kháng sinh. Các dự án nghiên cứu đã đạt được kết quả khả quan trong phòng thí nghiệm, nhưng trước khi sử dụng rộng rãi các loại phage ở cấp độ công nghiệp, cần phải biết rõ tác động của việc sử dụng chúng đối với môi trường và sinh thái biển.

Dự án Enviphage đã tìm cách giải quyết khoảng cách này giữa phòng thí nghiệm và điều trị ở quy mô công nghiệp. Các bacteriophages đầy hứa hẹn với hành động cụ thể chống lại các tác nhân gây bệnh trên cá đã được lựa chọn để có thể sử dụng ở quy mô công nghiệp.

Các kết quả thu được trong năm 2017 nghiên cứu cho thấy rằng cộng đồng vi khuẩn có lợi trong đường ruột của cá không bị ảnh hưởng đáng kể sau khi điều trị với các phages đã chọn. Nó cũng đã chỉ ra rằng điều trị này không làm thay đổi số lượng vi khuẩn biển trong bể ở trang trại cá hoặc trên sông nơi có trang trại cá, do đó nó không ảnh hưởng hoặc rất hạn chế tác động đến sinh thái vi khuẩn.

Elhuyar Fundazioa
Đăng ngày 27/12/2017
VĂN THÁI Lược Dịch
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 03:54 10/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 03:54 10/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 03:54 10/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 03:54 10/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 03:54 10/02/2026
Some text some message..