Phát hiện ung thư sớm bằng máy ảnh mô phỏng mắt tôm bọ ngựa

Các nhà khoa học từ Đại học Queensland, Úc đã phát hiện ra rằng tôm bọ ngựa có thể nhìn thấy nhiều loại ung thư bên trong cơ thể chúng ta. Nhóm nghiên cứu đang tái tạo khả năng tuyệt vời này thành công nghệ chụp ảnh có thể đưa vào điện thoại thông minh.

Tôm bọ ngựa
Tôm bọ ngựa - Loài tôm xinh đẹp và mạnh mẽ của đại dương.

Tôm bọ ngựa (Mantis shrimp - Odontodactylus scyllarus) có thể nhìn thấy ung thư và hoạt động của các tế bào thần kinh của chúng ta, vì chúng có đôi mắt độc đáo được gọi là mắt ghép. Loại mắt này có thể điều chỉnh để phát hiện ánh sáng phân cực - một loại ánh sáng phản xạ khác nhau từ các loại mô khác nhau, bao gồm mô ung thư hoặc mô khỏe mạnh.

Con người không thể nhìn thấy điều này, nhưng một con tôm bọ ngựa có thể làm được một cách dễ dàng, đại diện Viện nghiên cứu não Queensland tại Đại học Queensland phát biểu trong một thông cáo báo chí. Chúng ta nhìn thấy màu sắc với sắc độ và sắc thái trên các vật thể tương phản - ví dụ như một quả táo đỏ trên cây xanh - nhưng nghiên cứu cho thấy một số động vật sử dụng ánh sáng phân cực để phát hiện và phân biệt giữa các vật thể.

tôm bọ ngựa
Cấu tạo mắt ghép đặc biệt của tôm bọ ngựa.

Nhóm nghiêm cứu hiện đã làm việc với nhiều cộng tác viên khắp thế giới để tạo ra một chiếc máy ảnh có thể tái tạo khả năng này và hy vọng có thể phát triển công nghệ này trên điện thoại thông minh để mọi người có thể quét cơ thể để phát hiện ung thư tại nhà.

Công nghệ máy ảnh mà các nhà khoa học đã phát triển được phối hợp chặt chẽ với các nhà khoa học Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, có thể cung cấp phản hồi ngay lập tức khi phát hiện ung thư cũng như theo dõi hoạt động của các tế bào thần kinh bị phơi nhiễm.

Cấu tạo mắt ghép của tôm bọ ngựa có chứa các nhóm tế bào quang gọi là ommatidium. Mỗi loại ommatidium này có các vi nhung mỏng có thể lọc ánh sáng phân cực, cũng như chứa các thụ thể nhạy cảm với ánh sáng. Để mô phỏng điều này trong máy ảnh, các nhà khoa học đã sử dụng các dây nano nhôm để tái tạo microvilli lọc phân cực và đặt chúng lên trên các diod quang (photodiod), chuyển đổi ánh sáng thành dòng điện, sau đó các thông điệp vô hình được chuyển thành màu sắc mà hệ thống thị giác của chúng ta có thể xử lý được.

Các hệ thống phân tích hình ảnh hiện tại đã sử dụng ánh sáng phân cực để phát hiện ung thư, nhưng vẫn có những hạn chế về kích thước khối u quá nhỏ mà chúng không thể phát hiện hoặc đòi hỏi phải có thiết bị phức tạp hơn. Bằng cách mô phỏng mắt của tôm bọ ngựa, các nhà khoa học hy vọng sẽ cải thiện công nghệ của đến mức có thể đưa vào điện thoại thông minh, điều này sẽ làm giảm nhu cầu về các phương pháp phát hiện ung thư xâm lấn hơn, chẳng hạn như sinh thiết và có thể giúp phát hiện ung thư sớm hơn.

Hiện tai, các cảm biến mô phỏng mắt của tôm bọ ngựa đã được sử dụng để nhận thấy hoạt động của các tế bào thần kinh não trong thời gian thực, cũng như chẩn đoán sớm các mô ung thư ở chuột.

Theo The Science Alert

Đăng ngày 02/12/2019
Thảo Nguyễn
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Những thông số bắt buộc phải biết trên nhãn mác thủy sản đóng gói

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại, nhãn mác trên bao bì thủy sản đã trở thành một hệ thống dữ liệu kỹ thuật phức tạp thay vì những dòng mô tả cơ bản.

Tôm thẻ
• 02:21 30/01/2026

Mẹo chọn hải sản tươi khi đi chợ: Nhìn đúng để mua không bị hớ

Việc lựa chọn hải sản tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng để có một bữa ăn hấp dẫn, giàu dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát và kiểm tra vài chi tiết nhỏ, người mua hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là hải sản tươi, đâu là hàng kém chất lượng. Dưới đây là những dấu hiệu cơ bản, dễ áp dụng khi chọn tôm, cua, và cá.

Tôm thẻ
• 02:21 30/01/2026

Nuôi ghép tôm và rong nho

Mô hình nuôi ghép tôm thẻ chân trắng và rong nho là phương thức canh tác kết hợp hai đối tượng nuôi trên cùng một diện tích mặt nước hoặc trong hệ thống tuần hoàn.

Tôm thẻ
• 02:21 30/01/2026

Kỹ thuật vận chuyển và thả tôm giống trong điều kiện rét đậm đầu năm 2026

Những đợt rét đậm đầu năm 2026 trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm giống trong khâu vận chuyển và thả nuôi. Để đảm bảo sức khỏe đàn tôm, người nuôi cần tuân thủ nghiêm ngặt các thông số về nhiệt độ, mật độ đóng gói và quy trình thuần hóa môi trường trước khi bắt đầu vụ nuôi.

Tôm thẻ giống
• 02:21 30/01/2026

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 02:21 30/01/2026
Some text some message..