Quảng Ninh: Hơn 70 hộ dân nuôi cá lồng bè có nguy cơ vỡ nợ

Trước khi Bến neo đậu tàu, thuyền và tránh trú bão Tân An (người dân quen gọi là Bến Giang, thuộc địa phận phường Tân An và xã Hoàng Tân, TX Quảng Yên) được xây dựng vào năm 2010, từ năm 2000, đã có hàng chục hộ dân phường Tân An đầu tư nuôi cá lồng bè trong khu vực. Với tổng kinh phí trên 34 tỷ đồng bến neo đậu tàu, thuyền và tránh trú bão Tân An được xây dựng với mục đích là nơi trú ngụ an toàn cho tàu thuyền, hạn chế thấp nhất thiệt hại do bão gây ra kết hợp với việc cung cấp dịch vụ cho tàu cá, nâng cao hiệu quả sử dụng.

Sau 7 năm đưa vào sử dụng, hàng chục cơn bão lớn, nhỏ đã đi qua, nhưng Bến neo đậu tàu, thuyền và tránh trú bão Tân An cho thấy đã không đáp ứng được mục đích chính là nơi tránh trú bão mà chỉ là nơi neo đậu tàu thuyền sau những chuyến vươn khơi. Trên thực tế, khi không có bão, khu vực này rất tấp nập, nhưng khi bão đổ bộ thì hầu hết các tàu không trú tại đây mà di trú ở những khu vực khác.

Giải thích cho sự “trái khoáy” này, ông Lê Văn Thuỷ - Phó Chủ tịch UBND phường Tân An nói: “Khoảng 40 năm trở lại đây, bão đổ bộ vào địa bàn đều xảy ra khi con nước kém. Khi đó, cồn cát (chương lửa) phía ngoài biển vào bến Tân An nhô cao, vướng chương lửa này, nước cạn, tàu không thể vào tránh trú được. Vì thế, mục đích neo đậu tàu thuyền sau những chuyến vươn khơi, giao thương hàng hoá là phù hợp nhưng mục đích tránh trú bão lại không hiệu quả”.

Anh Nguyễn Văn Tiệng (thôn Thống Nhất 2, xã Tân An, chủ tàu khơi QN 90483 TS) cho biết: “Mỗi khi có bão, tàu của chúng tôi thường về cảng Gia Luận (Cát Hải, Hải Phòng) tránh trú”. Lý do anh Tiệng đưa ra là trong các cơn bão, bến Giang bị mắc cạn nên tàu không thể vào.

Các lồng bè đang neo đậu bên ngoài cách bến Giang 400m có nguy cơ phải tháo dỡ trước 30.4.2017 (ảnh người dân cung cấp). N.Q

Đến thời điểm năm 2014, Bến Giang xuất hiện thêm khoảng 30 hộ đầu tư nuôi cá lồng bè. Nhiều ngư dân bán rẻ tàu, bỏ hẳn ra khơi, bám biển để quay về nuôi trồng thủy sản. Nguyên nhân một phần vì nghề đánh bắt ngày càng khó khăn, phần khác vì Quyết định số 2418/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh quy định quản lý nhà nước về hoạt động khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản trên địa bàn tỉnh (việc đánh bắt gần bờ, sử dụng tàu cá công suất nhỏ dưới 50CV làm nghề lưới kéo tôm là vi phạm) nên một số ngư dân của phường Tân An và xã Hoàng Tân không có điều kiện đầu tư tàu vươn khơi.

Vào tháng 3.2016, khi xuất hiện tình trạng lộn xộn, mạnh ai nấy làm lồng bè nuôi cá, ảnh hưởng tới luồng lạch ra vào bến, UBND thị xã Quảng Yên đã ra văn bản chỉ đạo phường Tân An và xã Hoàng Tân không để phát sinh nhà bè mới trên khu vực bến Giang; thông báo về việc di dời, ký cam kết với các hộ dân không phát triển thêm lồng bè; vận động, tuyên truyền người dân tự giải thể lồng bè khi thu hoạch xong vụ nuôi trồng...

Ghi nhận việc di dời các lồng bè theo chủ trương của thị xã là cần thiết, đến ngày 15.7.2016, 100% các hộ có lồng bè neo đậu tại bến Giang đã tự di dời đến nơi neo đậu tạm thời (cách bến 400m) theo chỉ dẫn của UBND phường Tân An. Khu vực bến Giang đã được trả lại sự thông thoáng, đảm bảo cho các phương tiện tàu, thuyền ra vào bến.

Nhưng đến 27.10.2016, UBND thị xã Quảng Yên lại ra quyết định di chuyển hoặc tháo dỡ toàn bộ lồng bè nuôi thủy sản tại khu vực bến Giang, thời hạn đến 30.4.2017, nếu không thực hiện sẽ có phương án cưỡng chế. Bức xúc trước quyết định này, ông Bùi Huy Chiến (khu Thống Nhất 2, phường Tân An) nói: “Phần lớn bà con ở đây nuôi cá song thương phẩm và cá giống. Loại cá này rất hợp với nguồn nước tại khu vực bến Giang nên nhiều năm qua đã mang lại hiệu quả kinh tế, giúp chúng tôi ổn định cuộc sống. Nếu thị xã bắt chúng tôi phải phá dỡ lồng bè nuôi cá, thì quả thực là chúng tôi cũng chưa biết đi đâu, làm gì!”.

Theo các hộ nuôi cá lồng bè tại khu vực bến Giang, trung bình mỗi hộ phải đầu tư khoảng 500 triệu đồng, ít nhất là 2-3 năm mới có thể hoàn vốn. Nhiều hộ mới đầu tư đứng trước nguy cơ vỡ nợ.

Ông Đàm Chí Thiết- chuyên viên Phòng Kinh tế TX Quảng Yên cho biết: Hiện nay quy hoạch ngành thuỷ sản của tỉnh đang được Sở NNPTNT hoàn chỉnh. Cùng với đó, quy hoạch chung của thị xã cũng đang chờ phê duyệt. Trên cơ sở các quy hoạch này, Phòng đã xây dựng trong kế hoạch để đề xuất địa điểm phù hợp cho người dân nuôi trồng thuỷ sản.

Thực hiện quyết định của thị xã,  bà con đã di chuyển lồng bè ra ngoài cách bến 400m, không hề cản trở tàu thuyền ra vào bến Giang. Nếu buộc phải di dời thì thiệt hại đối với chúng tôi là rất lớn”.

Ông Nguyễn Văn Xá, khu Thống Nhất 1, phường Tân An.