Anh minh hoa
Sản xuất cá tra ở An Giang
Theo Sở NN và PTNT An Giang, toàn tỉnh hiện có 23 cơ sở sản xuất cá tra bột với tổng đàn cá tra bố mẹ 56.350 con, mỗi năm sản xuất 4.295 triệu cá tra bột, đủ cung cấp cho nhu cầu ương nuôi trong tỉnh và các tỉnh lân cận khu vực ĐBSCL. Các cơ sở này đã nhập về đàn cá bố mẹ hậu bị với khối lượng 6,3 tấn cá tra hoang dã từ Cămpuchia và 4.000 con từ Viện nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản II. Trong năm qua đã tiếp nhận thêm 9.986 cá tra bố mẹ hậu bị thế hệ F1 từ Viện nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản II, cung cấp cho 3 DN và 4 cơ sở tư nhân.
Tính đến tháng 8/2012, tổng diện tích sản xuất giống cá tra là 373 ha, bằng 89% so với cùng kỳ năm ngoái; số lượng giống sản xuất là 383 triệu con, bằng 87%.
Hầu hết DN chế biến cá tra tại An Giang đều có vùng nuôi riêng. Các DN tiến hành thả cá giống phân kỳ theo kế hoạch sản xuất, nhưng do diện tích vùng nuôi của DN còn hạn chế, sản lượng chưa đủ đáp ứng nhu cầu nên chưa hoàn toàn chủ động được nguồn nguyên liệu. Nhiều DN đã cố gắng mở rộng diện tích vùng nuôi ở vị trí các cồn bãi có nguồn nước tốt, trang bị thêm máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất, thả nuôi với mật độ cao 350.000 - 450.000 con/ha nên năng suất cũng tăng lên khoảng 50 tấn/ha.
Việc các DN chế biến thủy sản mở rộng vùng nuôi sẽ giúp chủ động điều tiết giá cá trên thị trường, nhưng bên cạnh đó lại gây ảnh hưởng không ít cho các hộ nuôi như vào thời điểm giá cá tra nguyên liệu tăng cao cũng là lúc các DN thu hoạch cá nội bộ, không mua cá của dân.
Sự liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ chưa chặt chẽ, hợp đồng cung cấp và thu mua sản phẩm giữa DN với người nuôi cá được ký kết nhưng chưa hiệu quả đối với các hộ nuôi nhỏ lẻ do không có hợp đồng bao tiêu sản phẩm với các DN chế biến XK.
Nông dân gặp khó khăn về nguồn vốn sản xuất do ngân hàng hạn chế cho vay sản xuất thủy sản, đồng thời lãi suất ngân hàng tăng cũng gây khó khăn cho các hộ nuôi cá quy mô vừa và nhỏ.
Giá nguyên liệu đầu vào tăng như giá thức ăn tăng từ 500 - 1.000 đồng/kg, thuốc thú y tăng bình quân 10 - 15%, nguyên nhiên liệu tăng liên tục nên dù giá nguyên liệu cá tra có tăng nhưng nông dân nuôi cá vẫn không đảm bảo có lãi, do đó họ chưa thật sự yên tâm đầu tư sản xuất.
Giá thành nuôi cá tra của nông dân cao hơn của DN do nông dân không được hoàn 5% thuế giá trị gia tăng của nguyên liệu đầu vào như thức ăn, thuốc thú y...nên không thể cạnh tranh với nguồn nguyên liệu cá tra của DN. Do ngành sản xuất cá tra có mức độ rủi ro cao nên ngân hàng đang siết chặt cho vay để nuôi cá, đồng thời nông dân rất khó tiếp cận nguồn vốn của ngân hàng với lãi suất ưu đãi.
Tuy nhiên, hiện nay giá cá tra nguyên liệu đang biến động theo chiều hướng giảm đã gây khó khăn cho người nuôi. Cả nông dân và DN đều thiếu vốn để sản xuất kinh doanh, nông dân phải hạ giá bán cá tra để mong tiêu thụ được cá, có tiền thanh toán nợ vay ngân hàng, DN do thiếu vốn mua cá nên hạn chế mua hoặc mua cá trả tiền chậm và giảm bớt lượng cá thu mua dự trữ.
Sở NN và PTNT An Giang đề nghị Tổng cục Thủy sản phối hợp với Hải quan, Ngân hàng và Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tiến hành phân loại DN chế biến cá tra XK để có biện pháp can thiệp ngay đối với những DN bán phá giá. Địa phương cũng cho rằng Tổng cục Thủy sản nên phối hợp với Bộ Tài chính xác định và công bố giá thành sản xuất nguyên liệu cá tra từng năm để làm cơ sở quy định giá sàn thu mua nguyên liệu, đồng thời phải luật hóa các vấn đề liên quan đến hợp đồng mua bán - trong đó có các biện pháp chế tài đủ sức răn đe DN vi phạm hợp đồng.
Nguồn: vasep.com.vn