Tăng cường ứng phó với đợt xâm nhập mặn cao điểm tại Đồng bằng sông Cửu Long

Dự báo diễn biến xâm nhập mặn năm 2025

Theo các chuyên gia khí tượng thủy văn, El Niño và biến đổi khí hậu tiếp tục tác động mạnh mẽ, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025. Lưu lượng nước từ thượng nguồn sông Mekong có xu hướng giảm mạnh, khiến mặn xâm nhập sâu vào nội đồng sớm hơn và kéo dài hơn so với trung bình nhiều năm. Các khu vực ven biển như Bến Tre, Tiền Giang, Long An, Sóc Trăng, Trà Vinh được xác định là những địa phương chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.

Các đợt xâm nhập mặn cao điểm sẽ diễn ra trong các giai đoạn: 24/2 - 4/3, 11-15/3, 30/3 - 2/4 và 10-13/4/2025. So với trung bình nhiều năm, xâm nhập mặn năm nay dự kiến cao hơn, dù chưa đạt mức lịch sử như các năm 2015-2016, 2019-2020 và 2023-2024. Điều này đặt ra yêu cầu khẩn trương trong việc triển khai các biện pháp ứng phó.

Tác động của xâm nhập mặn

Xâm nhập mặn gây ra những tác động nghiêm trọng đến nông nghiệp, đặc biệt là đối với cây lúa và cây ăn trái. Khi đất canh tác bị nhiễm mặn, sự sinh trưởng của cây trồng bị ảnh hưởng, khiến nhiều diện tích lúa có nguy cơ mất trắng nếu không có giải pháp kịp thời. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nước ngọt kéo dài làm giảm năng suất cây trồng, gây tổn thất lớn cho nông dân và ảnh hưởng đến an ninh lương thực.

Không chỉ gây hại cho nông nghiệp, xâm nhập mặn còn đe dọa nguồn nước sinh hoạt của người dân. Khi độ mặn trong nước tăng cao, chất lượng nước sinh hoạt bị suy giảm, khiến nhiều hộ dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn nước sạch. Đặc biệt, những khu vực phụ thuộc vào nước sông, ao hồ phải đối mặt với nguy cơ thiếu nước kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày và sức khỏe cộng đồng.

Xâm nhập mặn ảnh hưởng đến canh tác nông nghiệp

Ngoài ra, xâm nhập mặn làm thay đổi hệ sinh thái, gây suy thoái rừng ngập mặn và ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản. Độ mặn cao khiến nhiều loài thủy sản nước ngọt giảm số lượng hoặc bị tiêu diệt, tác động tiêu cực đến nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy sản của người dân ven biển. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập mà còn làm mất cân bằng sinh thái, đòi hỏi các giải pháp bảo vệ và thích ứng kịp thời.

Tăng cường các biện pháp ứng phó với xâm nhập mặn

Bộ NN&PTNT đã chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL theo dõi sát diễn biến xâm nhập mặn và nguồn nước để có phương án ứng phó kịp thời. Việc vận hành các công trình thủy lợi cần được thực hiện hợp lý nhằm tích trữ tối đa nước ngọt, đảm bảo cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và nhu cầu sinh hoạt của người dân. Đặc biệt, tại các vùng trồng cây ăn trái, cần đảm bảo lượng nước tích trữ đáp ứng nhu cầu tối thiểu của cây trồng trong thời gian ảnh hưởng của xâm nhập mặn.

Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động triển khai các biện pháp cấp bách như lắp đặt trạm bơm dã chiến, đắp đập tạm, đào ao, nạo vét cửa lấy nước và hệ thống kênh mương để duy trì nguồn nước ngọt. Người dân được khuyến cáo đo độ mặn trước khi lấy nước tưới cây nhằm tránh ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, các địa phương cần hỗ trợ người dân tích trữ nước và chủ động đảm bảo nguồn nước sinh hoạt, tránh tình trạng thiếu nước hoặc sử dụng nguồn nước không đảm bảo chất lượng.

Bộ NN&PTNT chỉ đạo ứng phó với xâm nhập mặn năm 2025

Ngoài các giải pháp kỹ thuật, việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về tình hình xâm nhập mặn và cách ứng phó cũng cần được đẩy mạnh thông qua các phương tiện truyền thông. Chính quyền địa phương có thể đề xuất hỗ trợ kinh phí từ ngân sách Trung ương theo Quyết định 305/QĐ-TTg để thực hiện các giải pháp phòng, chống hạn hán và xâm nhập mặn một cách hiệu quả.

Xâm nhập mặn ở ĐBSCL là một thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương. Việc tăng cường các biện pháp ứng phó sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo đời sống cho người dân vùng chîu ảnh hưởng.