Thị trường tôm châu Á 2012

Các nhà cung cấp và giá cả

Các xu hướng cung cấp nguyên liệu thô (tôm nguyên con) không ổn định bởi sự giảm giá trên thị trường quốc tế cũng như vấn đề dịch bệnh ở một vài vùng nuôi. Trong khi nguồn cung từ Thái Lan và Ấn Độ tăng lên thì từ Việt Nam và Indonesia lại giảm xuống.

Vấn đề tồn dư chất kháng sinh trong tôm Việt Nam và Ấn Độ đã ảnh hưởng tới nguồn cung tôm của thị trường Nhật Bản. Dịch bệnh cũng đã tác động đến nguồn cung cấp tôm thẻ chân trắng của Indonesia và cả ngành sản xuất tôm của Malaysia, với sản lượng tôm thẻ chân trắng trong năm nay ước chỉ đạt 65.000 tấn so với con số 75.000 tấn được thu hoạch vào năm 2011.

Tại Nhật Bản, sự suy giảm nhu cầu về tôm sú đã đẩy giá xuất khẩu giảm xuống còn 9,50 USD/kg cho cỡ tôm bỏ đầu16-20 con/kg. Đây là giá thấp nhất được ghi nhận kể từ năm 2010.

Thái Lan

Giá bán tại ao của tôm thẻ chân trắng ở Thái Lan trong tháng 5 năm nay đã giảm 20% so với cùng thời gian trong năm 2011 bởi một lượng tôm lớn được đưa vào thị trường ở thời điểm này nhưng đã phục hồi và còn 2-3% vào tháng 7 nhờ sự can thiệp của chính phủ và ngành công nghiệp tôm của Thái Lan. Nhìn chung, giá tôm thẻ Thái Lan đã giảm từ 5,6 USD/kg trong tháng 1 xuống còn khoảng 4 USD/kg trong tháng 5. .

Theo Thứ trưởng Bộ Thương mại Thái Lan Poom Sarapol, xuất khẩu tôm đông lạnh của Thái Lan trong 5 tháng đầu năm 2012 giảm gần 2.2% còn 552 triệu USD chủ yếu là do sự giảm sút trong xuất khẩu vào thị trường châu Âu. Xuất khẩu tôm đông lạnh vào thị trường châu Âu đã đạt giá trị 79 triệu USD,  giảm gần 16%. Châu Âu là thị trường xuất khẩu tôm lớn thứ 3 của Thái Lan sau Mỹ và Nhật Bản.

Vào đầu tháng 5, Chính phủ Thái Lan đã chi 2 tỷ THB (66,6 triệu USD) để can thiệp vào thị trường nhằm ngăn chặn sự giảm đột ngột của giá tôm nuôi. Khoảng 93,85 triệu THB (3,1 triệu USD) sẽ được dùng trợ cấp cho lãi suất vay của các công ty chế biển thủy sản để mua 30.000 tấn tôm thẻ chân trắng cỡ 60 con/kg từ nông dân với giá 135 THB/kg (4,4 USD/kg).

Thị trường

Nhật Bản

Trong năm nay, nhu cầu ban đầu của các nhà môi giới ở Nhật Bản rất yếu và chỉ nhích lên vào cuối năm bởi nhu cầu của người tiêu dùng thấp từ tháng 5 đến tận giữa tháng 7. Mặc dù đồng Yên đang mạnh nhưng các nhà nhập khẩu vẫn tiếp tục gây áp lực lên giá nhập khẩu.
Sản lượng nhập khẩu tôm và các sản phẩm giá trị gia tăng từ tôm tăng so với năm 2011 nhưng là nhờ sự tăng trưởng của tôm nước lạnh từ Argentina chủ yếu dựa vào giá hấp dẫn của dòng sản phẩm này. Nhìn chung lại, mức độ tiêu thụ tôm trung bình của thị trường Nhật Bản đã tăng gần 5%.

Trung Quốc

Trung Quốc đã giảm 13,1% lượng nhập khẩu tôm đông lạnh trong Quý I năm 2012 so với cùng kỳ năm 2011. Trong những nhà cung cấp chính, chỉ có Canada giữ được tốc độ tăng trưởng hơn 26%, trong khi lượng nhập khẩu từ các nhà cung cấp khác như Malaysia và Ecuador giảm lần lượt gần 20% và 33,3%. Lượng nhập khẩu từ Thái Lan thì vẫn trì trệ. Cần chú ý rằng, lượng tôm đông lạnh Trung Quốc nhập khẩu từ Ecuador đã tăng đáng kể từ 324 tấn năm 2009 lên đến  5,574 tấn vào năm 2011.

Việt Nam

Việt Nam đã và đang nhập khẩu tôm nguyên liệu từ Thái Lan để chế biến trong năm nay. Theo Hiệp hội tôm miền Đông Thái Lan, giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4, Việt Nam đã nhập 2,860 tấn tôm từ Thái Lan, tăng gấp 3 lần so với năm 2011 chủ yếu là do giá tôm cạnh tranh của Thái Lan. Việt Nam đã tăng nhập khẩu tôm nguyên liệu từ các quốc gia khác bao gồm cả Ấn Độ bởi ngành nuôi tôm trong nước đang phải chịu đựng sự lan rộng của dịch bệnh.

 Ảnh: tôm luộc lột vỏ để đuôi 

Tin tức gần đây

Giấy truy xuất nguồn gốc tại Thái Lan

Các thành viên của ngành công nghiệp nuôi tôm Thái Lan đã bày tỏ lo ngại về hệ thống giấy truy xuất nguồn gốc (Generalised System of Preferences) mới của hội đồng châu Âu sẽ làm giảm giá trị xuất khẩu của Thái Lan trong tương lai và đang thúc giục chính phủ nhanh chóng tìm giải pháp. Hệ thống mới này sẽ có hiệu lực từ tháng 1 năm 2014  đồng nghĩa với việc áp thuế 12% cho tôm nguyên liệu so với mức 4.2 % hiện nay và 20% cho tôm luộc,  lột vỏ, để đuôi (cooked and cocktail shrimp) so với mức 7.2% hiện nay.

Tầm nhìn

Trong khi các nhà cung cấp từ Ấn Độ có thể kích cầu cho tôm, đặc biệt là cỡ 21-26 con/kg và 26-30 con/kg thì hầu hết các nhà mua bán có kinh nghiệm đều đưa ra dự đoán về sự giảm giá khi gần tới tháng 8 và nguồn cung của tôm ở các cỡ trên cho thị trường được mong đợi sẽ dồi dào hơn.

Sự sụt giảm nhu cầu của Nhật Bản đồng nghĩa với việc Mỹ trở thành thị trường ưa thích hơn đối với các nhà sản xuất. Nhưng việc thông tin về sự giảm tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 6 là một tin tốt cho các công ty kinh doanh thủy sản và thị trường thủy sản hy vọng cũng sẽ được hưởng lợi từ thông tin này.

Sự phát triển có phần nguội lại của nền kinh tế Trung Quốc được cho rằng sẽ tác động đến nhu cầu tôm và vì vậy lượng tôm nhập khẩu có thể sẽ giảm xuống trong năm nay. 

Nguồn: FAO Globefish Reports » Shrimp Asia 2012