Thức ăn chứa kháng sinh gia tăng vi khuẩn có hại trong ruột cá

Thuốc kháng sinh thường được sử dụng trong thức ăn để kiểm soát các bệnh do vi khuẩn trong môi trường nuôi trồng thủy sản. Ngoài mục đích kiểm soát bệnh, các ứng dụng của thức ăn có bổ sung thuốc kháng sinh có thể thay đổi đáng kể thành phần của hệ vi sinh đường ruột, do đó có thể ảnh hưởng đến sự tương tác với mầm bệnh của cá nuôi. Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của kháng sinh đối với hệ vi sinh vật trong đường ruột của cá nheo Mỹ (Ictalurus punctatus), loài nuôi trồng thủy sản quan trọng nhất ở Hoa Kỳ.

Florfenicol là một trong những thuốc kháng khuẩn được sử dụng nhiều nhất trong nuôi cá toàn cầu. Vì đây là một kháng sinh phổ rộng, chủ yếu là vi khuẩn tĩnh với một loạt các hoạt động tương tự như của chloramphenicol. Nó có hiệu quả chống lại nhiều sinh vật Gram dương và Gram âm. Florfenicol được FDA phê chuẩn là thuốc được phép sử dụng trong nuôi trồng thủy sản trị bệnh nhiễm trùng huyết trên cá da trơn do Edwardsiella ictaluri, bệnh từ vi khuẩn trên các loài cá nước lạnh như bệnh do Flavobacterium psychrophilum của cá hồi , nhiễm khuẩn do liên cầu khuẩn Streptococcus iniae trên cá nước ngọt , nhiễm khuẩn huyết Aeromonas hydrophila... 

Trong nghiên cứu Erlong Wang và cộng sự 2018 đã xác định tác động của thức ăn có chứa florfenicol lên vi sinh vật trong ruột của cá nheo Mỹ vào các thời điểm sau khi cho ăn. Thông qua phân tích bằng việc sử dụng bộ khuếch đại gen 16S rRNA của vi khuẩn, đã thấy rằng thức ăn có chứa kháng sinh được cho ăn có ảnh hưởng đáng kể đến thành phần của hệ vi sinh vật đường ruột, với sự gia tăng đáng kể của Plesiomonas spp. chiếm 66% tổng số vi khuẩn đường ruột. Cùng với các loài có liên quan khác, Proteobacteria tương đối dồi dào chiếm 93% tổng số vi sinh vật. 

Hơn nữa, thức ăn có chứa florfenicol dẫn đến sự gia tăng tương đối dồi dào các tác nhân gây bệnh tiềm ẩn bao gồm các loài Plesiomonas và Aeromonas sp, có thể có tác động bất lợi đối với sức khỏe cá.

Với cá ăn thức ăn không có kháng sinh thì hệ vi sinh vật đường ruột chứa một hệ vi khuẩn có độ phong phú hơn và nhiều hơn (P <0.05). 

Nghiên cứu này cung cấp thông tin chi tiết về các loại vi khuẩn cụ thể trong đường ruột cá da trơn bị ảnh hưởng bởi thức ăn có chứa florfenicol và là bằng chứng vững chắc cho thấy việc lạm dụng thuốc kháng sinh có thể gây ra sự phong phú tương đối của các vi sinh vật gây bệnh có khả năng gây bệnh.

Để hạn chế tác hại của kháng sinh đến hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột cá người nuôi cần sử dụng kháng sinh hợp lý, cho ăn đúng thuốc, đúng liều lượng và lựa chọn thuốc từ các nhà cung cấp uy tín. Đồng thời chỉ sử dụng kháng sinh với mục đích trị bệnh hoặc khi phát hiện cá thể trong đàn có dấu hiệu bệnh.

https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2018.11.019