Tổng kết vụ khai thác cá Nam, triển khai vụ cá Bắc 2013

Từng bước gỡ khó cho ngư dân

Theo đánh giá của nhiều đại biểu tham gia hội nghị Tổng kết vụ khai thác cá Nam và triển khai kế hoạch vụ cá Bắc năm 2013, tổ chức ngày 14//10/2013 tại Kiên Giang, vụ cá Nam năm 2013 ngư dân gặp nhiều khó khăn do thời tiết diễn biến bất thường, giá xăng dầu cao, tình hình an ninh trên biển ngày càng phức tạp, công nghệ bảo quản sản phẩm trên tàu cá chưa được cải thiện,... Tuy nhiên với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các bộ, ngành trung ương, một số chính sách đã phát huy tác dụng, công tác dự báo ngư trường đã được thiết lập, cùng với sự nỗ lực của địa phương và ngư dân, nên vụ cá Nam năm 2013 đã đạt được những kết quả rất tích cực. Đời sống ngư dân dần được cải thiện.

Theo thống kế của Tổng cục Thủy sản, tổng sản lượng khai thác thủy sản vụ Nam năm 2013 đạt hơn 1,53 triệu tấn, vượt hơn 4,24% so kế hoạch. Trong đó, sản lượng khai thác biển đạt 1,45 triệu tấn, tăng 5,05% so với kế hoạch, sản lượng khai thác nội địa chỉ đạt 73.200 tấn, thấp hơn 18,8%. Một số tỉnh sản lượng khai thác tăng là Kiên Giang, Bến Tre, Thừa Thiên - Huế, Bình Thuận, Nghệ An, Ninh Thuận, Thái Bình, Khánh Hòa, Bà Rịa - Vũng Tàu và Quảng Bình. Thu mua và chế biển thủy sản có chuyển biến tích cực. Đến nay có 262 tàu chuyên dịch vụ hậu cần nghề cá, giúp giảm chi phí sản xuất và ổn định đầu ra cho ngư dân

Kết quả tích cực của vụ cá Nam còn do nguồn lợi cá nổi xuất hiện nhiều, năng suất và sản lượng khai thác một số nghề ổn định. Việc thành lập 42 nghiệp đoàn khai thác hải sản và 3122 tổ đội sản xuất trên biển cũng góp phần không nhỏ vào thành công chung của vụ cá.

Đánh giá chung nguyên nhân thắng lợi của vụ cá Nam năm 2013, Tổng cục Thủy sản cho rằng đó là nhờ phát huy tối đa năng lực các đội tàu khai thác dưới hình thức tổ chức sản xuất chủ yếu là tổ, đội, tập đoàn, hợp tác xã, và liên kết dịch vụ hậu cần nghề cá trên biển. Nhiều hình thức khai thác mới, bảo quản hải sản tiên tiến được ngư dân áp dụng thành công, mang lại hiệu quả cao. Ngoài ra, các dự án hỗ trợ như thông tin liên lạc qua vệ tinh (Movimar), thông tin dự báo ngư trường được triển khai giúp ngư dân khai thác đạt hiệu quả tốt hơn...

Thứ trưởng NN&PTNT kiêm Tổng Cục trưởng Thủy sản Vũ Văn Tám nhận định: “Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng toàn ngành thủy sản đã cố gắng vượt qua để hoàn thành vụ cá Nam trong thời điểm kinh tế khó khăn của đất nước. Trong thời gian qua đã triển khai các mô hình, các ứng dụng khoa học kỹ thuật trong khai thác, bảo quản sản phẩm, phát triển tàu dịch vụ hậu cần, thông tin liên lạc, giám sát tàu cá. Một số khó khăn bất cập về an ninh, an toàn trên biển bước đầu được khắc phục…. góp phần từng bước tháo gỡ khó khăn cho ngư dân”.

Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực, còn tồn tại nhiều hạn chế. Đặc biệt là việc triển khai các chủ trương chính sách còn nhiều chậm, chưa đi vào thực tế đời sống. Cụ thể, một số quy định đã ban hành như quy định nghề cấm khai thác, thời gian cấm khai thác , khu vực cấm khai thác chưa được thực hiện tốt, việc thực hiện chính sách hỗ trợ giảm tổn thất sau thu hoạch đối với thủy sản còn chậm. Nhiều địa phương chưa tổ chức thực hiện tốt các chính sách trong lĩnh vực khai thác thủy sản.

Đẩy mạnh thực thi pháp luật, hiện thực hóa chủ trương chính sách

Tiếp nối những kết quả của vụ cá Nam, Tổng cục Thủy sản đề ra chỉ tiêu sản lượng khai thác vụ cá Bắc 1,17 triệu tấn, trong đó khai thác hải sản 1,11 triệu tấn. Để hoàn thành mục tiêu nhiệm vụ này, lãnh đạo Tổng cục Thủy sản yêu cầu các địa phương, cơ quan chuyên môn đẩy mạnh việc thực thi pháp luật, hiện thực hóa, đưa các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước vào thực tế đời sống và sản xuất của ngư dân.

Tiếp tục thực hiện Chỉ thị 689/CT-TTg để ngăn chặn ngư dân khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, hỗ trợ ngư dân khai thác hợp pháp trên vùng biển Việt Nam; Xử lý nghiêm các đối tượng môi giới, các đối tượng cố tình vi phạm, thực hiện xử phạt theo quy định của Nghị định số 103/2013/NĐ-CP ngày 12/9/2013 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

Tăng cường và nâng cao hiệu quả dự báo ngư trường, bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản, tái cơ cấu trong lĩnh vực khai thác thủy sản; triển khai thực hiện các chính sách khuyến khích, hỗ trợ ngư dân khai thác đạt kết quả cao… Đặc biệt nhấn mạnh việc hiện thực hóa, đưa các chủ trương chính sách vào trong thực tế sản xuất và đời sống ngư dân.

Một trong những chính sách được ngư dân quan tâm hiện nay là hỗ trợ giảm tổn thất sau thu hoạch trong khai thác thủy hải sản (Quyết định số 63/QĐ-TTg và Quyết định 65/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ). Ngư dân rất đồng tình với các quyết định này. Tuy nhiên quá trình triển khai gặp nhiều vướng mắc. Chẳng hạn, để đóng mới hay sửa chữa một con tàu ngư dân phải hùn hạp, thế chấp tài sản, vay mượn họ hàng, nên không còn bất động sản để thế chấp nhằm đáp ứng được điều kiện vay vốn theo chương trình giảm tổn thất sau thu hoạch. Thủ tục vay còn rất rườm rà, mất thời gian và tính luôn phần thuế GTGT làm tăng giá thành lắp đặt thiết bị, gây nhiều khó khăn cho ngư dân.

“Thiết bị bảo quản sau thu hoạch chỉ chiếm 15 – 20% giá trị con tàu, đề nghị được vay tín chấp hoặc tài sản đảm bảo  là chính con tàu. Đồng thời, miễn hoặc giảm một phần thuế GTGT để giá thành lắp đặt thiết bị bảo quản sau thu hoạch được thấp hơn, phù hợp với khả năng tài chính của ngư dân”- ông Nguyễn Minh Đức, GĐ Công ty CP Tư vấn đầu tư Việt Đức đề nghị.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Vũ Văn Tám yêu cầu: “Các địa phương bám sát thực tiễn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giúp ngư dân khai thác vụ cá Bắc hiệu quả, an toàn”. Ông cũng cam kết tiếp tục đẩy mạnh chỉ đạo cơ quan quản lý nhà nước nghiên cứu, xem xét, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất nhằm đưa các cơ chế chính sách hỗ trợ ngư dân đi vào thực tế sản xuất.