Xác định khung giờ tôm ăn mạnh nhất để giảm hệ số FCR

Trong bài toán kinh tế nuôi tôm, thức ăn chiếm tới hơn 50% tổng chi phí. Tuy nhiên, một sai lầm kinh điển mà nhiều người nuôi vẫn mắc phải là ép tôm ăn theo giờ giấc sinh hoạt của con người thay vì tuân theo đồng hồ sinh học của loài vật.

Tôm thẻ
FCR trong nuôi tôm

Nhịp sinh học và cơ chế tiết enzyme tiêu hóa của tôm

Về mặt tập tính tự nhiên, tôm thẻ chân trắng là loài hoạt động về đêm. Trong môi trường hoang dã, chúng thường vùi mình dưới đáy vào ban ngày để tránh kẻ thù và chỉ thực sự đi kiếm ăn khi màn đêm buông xuống. 

Tuy nhiên, trong môi trường nuôi công nghiệp mật độ cao, thói quen này đã bị biến đổi một phần do sự thuần hóa. Dù vậy, mã gen quy định nhịp sinh học trong cơ thể tôm vẫn không thay đổi. Gan tụy của tôm không tiết ra dịch tiêu hóa đều đặn suốt 24 giờ. 

Các nghiên cứu chuyên sâu về sinh lý học cho thấy, hoạt lực của các enzyme quan trọng như Amylase và Protease thường đạt đỉnh vào hai khung giờ chính trong ngày và giảm thấp vào những thời điểm còn lại. Nếu người nuôi cho ăn nặng vào lúc enzyme hoạt động yếu, thức ăn sẽ không được hấp thu trọn vẹn, dẫn đến lãng phí và ô nhiễm môi trường nước.

Nhiệt độ nước quyết định tốc độ chuyển hóa năng lượng

Yếu tố then chốt đầu tiên quyết định sức ăn của tôm là nhiệt độ nước, vì tôm là động vật biến nhiệt. Tốc độ chuyển hóa năng lượng của tôm tuân theo định luật Q10, nghĩa là quá trình trao đổi chất sẽ tăng gấp đôi khi nhiệt độ tăng thêm 10 độ C trong ngưỡng cho phép. 

Khi nhiệt độ quá cao (trên 32 độ C), thường vào buổi trưa, tôm sẽ rơi vào trạng thái stress nhiệt. Lúc này enzyme bị ức chế, tôm giảm ăn để tập trung năng lượng cho việc điều hòa thân nhiệt. Ngược lại, vào sáng sớm khi nhiệt độ còn thấp (dưới 26 độ C), bộ máy tiêu hóa vẫn trong trạng thái khởi động chậm chạp. Do đó, ép tôm ăn quá nhiều vào buổi trưa nắng gắt hay sáng sớm lạnh giá đều không mang lại hiệu quả kinh tế.

Ao tômYếu tố then chốt đầu tiên quyết định sức ăn của tôm là nhiệt độ nước

Nhu cầu tiêu thụ oxy tăng cao trong quá trình tiêu hóa

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là mối quan hệ mật thiết giữa việc ăn và nồng độ Oxy hòa tan (DO). Quá trình tiêu hóa thức ăn, đặc biệt là thức ăn giàu đạm, tiêu tốn một lượng oxy khổng lồ do tác động nhiệt của thức ăn. 

Nếu cho tôm ăn vào thời điểm oxy trong ao thấp, tôm sẽ không đủ dưỡng khí để vận hành bộ máy tiêu hóa. Thức ăn nằm lại trong ruột lâu nhưng không được chuyển hóa sẽ lên men, sinh khí độc và gây ra các bệnh đường ruột. Đây là lý do tại sao các cử ăn vào ban đêm, dù tôm rất thèm ăn theo bản năng, lại tiềm ẩn rủi ro lớn nếu người nuôi không đảm bảo được lượng oxy đáy ao dồi dào.

Xác định các khung giờ tôm hấp thụ dinh dưỡng tối ưu

Tổng hợp các yếu tố về enzyme, nhiệt độ và oxy, ta có thể xác định được biểu đồ cho ăn hiệu quả nhất:

- Khung giờ đầu tiên thường rơi vào khoảng 9 giờ đến 10 giờ sáng, khi nhiệt độ nước đã ấm lên và hàm lượng oxy hòa tan đạt mức bão hòa nhờ quá trình quang hợp của tảo. 

- Tuy nhiên, khung giờ quan trọng nhất lại nằm ở khoảng 4 giờ chiều đến 8 giờ tối. Đây là thời điểm nhiệt độ nước bắt đầu dịu mát nhưng vẫn đủ ấm, đồng thời phù hợp với tập tính kiếm ăn tự nhiên lúc chập choạng tối của loài tôm. Lúc này, gan tụy tiết ra lượng enzyme dồi dào nhất, giúp tôm hấp thu dinh dưỡng triệt để.

Nhá tômViệc tuân thủ nhịp sinh học của tôm không chỉ giúp tôm lớn nhanh

Điều chỉnh tỷ lệ thức ăn thực tế để tối ưu hóa chi phí

Hãy giảm lượng thức ăn vào giờ trưa khi nắng gắt, dồn tỷ trọng lớn khoảng 35-40% tổng lượng thức ăn trong ngày vào cử chiều tối. Đồng thời, cần kiên quyết cắt giảm hoặc ngưng cho ăn khi phát hiện tôm đang lột xác đồng loạt hoặc khi oxy hòa tan giảm dưới mức 4 mg/L. 

Việc tuân thủ nhịp sinh học của tôm không chỉ giúp tôm lớn nhanh, khỏe mạnh mà còn giúp người nuôi tiết kiệm đáng kể chi phí thức ăn, yếu tố quyết định sự thành bại của vụ nuôi.

Đăng ngày 13/01/2026
Phương Minh
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 02:19 22/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 02:19 22/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 02:19 22/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 02:19 22/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 02:19 22/02/2026
Some text some message..