Bệnh do virus trên cua (Scylla spp.)

Cua bùn (Scylla spp.) là mặt hàng hải sản được giao dịch nhiều nhất ở các nước Châu Á. Có bốn loại virut: virus WSSV, virus hoại tử cơ, reovirus và baculovirus đã được báo cáo ở cua Scylla spp.

Bệnh do virus trên cua(Scylla spp.)
Scylla spp. Hình minh họa

Ngành nuôi các loài cua này đã được thực hiện trong nhiều thập kỷ ở nhiều nước châu Á (Kathirvel et al., 2004), chủ yếu phụ thuộc vào việc vỗ béo cua mềm hoặc cua nước. Đây là hình thức đơn giản nhất của thực tiễn nuôi trồng thủy sản, nơi mà những con vật bị giam giữ trong một khoảng thời gian ngắn để tăng cường các thuộc tính có thể bán được. Hình thức hình thức nuôi này bây giờ tạo cơ sở cho một ngành công nghiệp thủy sản nhỏ nhưng sôi động ở các nước Đông Nam Á. Ở Ấn Độ, nuôi cua biển đang trở thành động lực thúc đẩy sự đa dạng hóa nuôi trồng thủy sản ven biển (Kathirvel, 1993, Marichamy, 1996, Marichamy và Rajapackiam, 2001; Patterson và Samuel, 2005; Sakthivel and Francis, 2006). 

Các loài cua, điều quan trọng là phải xem xét tác động của bệnh như là động lực gây chết đối với chúng trong điều kiện được chăm sóc và hoang dã để đảm bảo sự bền vững lâu dài của nguồn tài nguyên này. Vì vậy, sự hiểu biết tốt hơn về mầm bệnh của cua bùn là rất quan trọng. Trong bối cảnh này, việc tổng hợp hiện nay là một cái nhìn tổng thể về các bệnh tiềm ẩn xảy ra ở cua bùn Scylla spp. Đặc biệt là các lại mầm bệnh virus gây tỷ lệ tử vong rất cao, thiệt hại lớn và rất khó điều trị.

Biết bốn loại virut, như virus WSSV, virus hoại tử cơ, reovirus và baculovirus đã được báo cáo ở cua Scylla spp. Hầu hết các bệnh do nhiễm virus ở cua bùn đều liên quan đến WSSV từ tự nhiên và cua bùn bị nhiễm thực nghiệm (Otta và cộng sự, 1999, Rajendran và cộng sự, 1999, He et al, 2003, Sahul Hameed và cộng sự, 2003). Một nghiên cứu ở Thái Lan cho thấy rằng cua nuôi (S. serrata) và các loài cua hoang dã khác (ví dụ: Uca vocans, Sesarma mederi) có thể bị nhiễm virut hội chứng Taura (TSV) thực nghiệm bằng cách tiêm và bằng cách cho ăn tôm nhiễm bệnh do TSV , và các nhiễm trùng kết quả có thể tồn tại đến 50 ngày và có thể hoạt động như những cá thể mang TSV và có thể gây nguy cơ tiềm ẩn đối với tôm nuôi (Kiatpathomchai và cộng sự, 2008). Tuy nhiên, các trường hợp nhiễm bệnh tự nhiên ở các loài cua hoang dã vẫn chưa được báo cáo. Nhiễm trùng thực nghiệm của các virus tôm khác như virus đầu vàng (YHV) ở các loài cua khác nhau bao gồm cả cua bùn cho thấy không có khả năng phát tán rộng  (Longyant và cộng sự, 2006).

+ Virus gây hội chứng đốm trắng (WSSV)

Các bùn là loài mang mầm bệnh và các gen của WSSV trong các cơ sở nuôi tôm (Lo và cộng sự, 1996) mà không hề có dấu hiệu nào cho biết cua bệnh. Nhiễm WSSV tự nhiên đã được tìm thấy ở những con bùn bị đánh bắt tự nhiên và nuôi ở các giai đoạn khác nhau ở nhiều nước thuộc vùng Asiatic

 WSSV đã được phát hiện ở 60% ấu trùng đáy của cua bùn, S. serrata cả trong điều kiện tự nhiên và thí nghiệm (Chen và cộng sự, 2000). Tại Ấn Độ, tỷ lệ tự nhiên của WSSV ở cua khoảng 5,06%, trong ao nuôi khoảng 30% (Poornima và cộng sự, 2008). 

Nhiễm WSSV có thể theo các con đường đường; Do sự truyền tải theo chiều dọc từ bố mẹ hoang dã hoặc thậm chí là sự truyền tải theo chiều ngang trong quá trình độc canh vì ao nuôi cá thường chứng kiến ​​sự có mặt của cua hoang dã bị nhiễm WSSV. Các nghiên cứu thực hiện trong phòng thí nghiệm của chúng tôi cho thấy rằng cua bùn (S. tranquebarica) có thể bị nhiễm WSSV bằng cách tiêm, cho ăn hoặc chung sống bằng tôm nhiễm bệnh WSSV hoặc ngược lại.

Đối với người nuôi tôm, điều quan trọng là phải xác nhận liệu những con bùn có phải là vật chứa của WSSV có thể truyền virus sang tôm nuôi hay không khi nuôi tôm hoặc nuôi ghép cua đang được áp dụng rộng rãi ở nhiều vùng nuôi tôm.

bệnh trên cua, bệnh WSSV trên cua, bệnh virus trên cua bùn

a)      Thể vùi WSSV trên mang cua.                       b) Mang cua bình thường

bệnh trên cua, bệnh WSSV trên cua, bệnh virus trên cua bùn

Thể vùi WSSV khi nhuộm H & E

bệnh trên cua, bệnh WSSV trên cua, bệnh virus trên cua bùn

Kết quả chẩn đoán WSSV trên cua bằng kỹ thuât PCR – 1000bp

+ Virus hoại tử cơ thịt

Song và cộng sự (2003) đã báo cáo một loại virus có đường kính 150 nm, trong bùn nuôi cấy gây ra một căn bệnh đặc trưng bởi hoại tử cơ ở Trung Quốc.

+ Reovirus

Reovirus, Reovirus trên cua, bệnh virus trên cua

Gần đây, một virus reovirus được gọi là boran bovovirus (MCRV) từ cua bùn S. serrata có dấu hiệu "bệnh ngủ", tử vong cao và tổn thất kinh tế nặng ở miền nam Trung Quốc. Đây là tế virus không được bao phủ bởi cytoplasmic (đường kính 70 nm) gây nhiễm các tế bào mô liên kết của gan tụy, mang và ruột trong cua bùn. Nhiễm trùng thực nghiệm với tỷ lệ tử vong 80-100% đã được quan sát thấy qua các đợt nhiễm bệnh khác nhau (Weng et al., 2007). Một phương pháp phát hiện RT-PCR để chẩn đoán MCRV đã được phát triển và có thể được phát hiện trong tất cả các mô ở giai đoạn tiến triển của bệnh (Guo và cộng sự, 2008).

+ Baculovirus

Baculovirus, Baculovirus trên cua, bệnh virus trên cua

Một số trường hợp nhiễm Baculovirus ở nội tạng trong mô gan tụy của những con bùn chưa trưởng thành (S. serrata) mà không có biểu hiện lâm sàng nhiều đã được ghi nhận từ vùng phía bắc của Úc (Anderson và Prior, 1992; Humphrey et. Al, 2009). Sự nhiễm bệnh được báo cáo là chịu nhiệt đối với tôm penaeid cho thấy rằng Baculovirus ở cua bùn không có khả năng gây bệnh cho các loài giáp xác khac. Việc nhiễm Baculovirus cua cua bùn chưa được ghi nhận từ Ấn Độ. 

Biện pháp hạn chế bênh do virus trên cua

1. Trước khi thả nên sát trùng bằng dung dịch formaline 20 – 30 ppm hoặc sunphát đồng 2 – 4 ppm trong vòng 20 – 30 phút. Có thể dùng thuốc phun vào ao trong thời gian kể từ lúc bắt đầu thả nuôi, nồng độ thuốc thấp hơn 7 – 10 ppm so với nồng độ tắm cho cua.

2. Chỉ nên dùng với ao nhỏ, mật độ nuôi cao.

3. Để phòng các mầm bệnh trong thức ăn, nhất là thức ăn tươi sống, ta có thể khử trùng thức ăn trước khi cho cua ăn. Thức ăn rửa sạch ngâm trong thuốc tím nồng độ 5 – 10 ppm trong 20 – 30 phút. Rửa lại bằng nước sạch rồi cho cua ăn. Tốt nhất nên cho cua ăn thức ăn được nấu chín.

Đăng ngày 16/08/2017
TRỊ THỦY
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Listeria: Mối nguy sinh học không thể xem nhẹ trong xuất khẩu thủy sản

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, Listeria monocytogenes nổi lên như một trong những mầm bệnh nguy hiểm và khó kiểm soát nhất. Với khả năng tồn tại trong môi trường lạnh và gây ra bệnh Listeriosis nghiêm trọng, nó đã trở thành một rào cản kỹ thuật mà mọi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản đều phải đối mặt.

Cá hồi
• 13:13 17/12/2025

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 04:16 20/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 04:16 20/01/2026

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 04:16 20/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 04:16 20/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 04:16 20/01/2026
Some text some message..