Góc khuất cuộc 'hôn nhân' bất động sản - thủy sản

Dù đang thoi thóp và nợ đầm đìa, nhưng nhiều doanh nghiệp bất động sản vẫn hùng hồn tuyên bố bỏ ra hàng trăm tỷ đồng để nhảy sang lĩnh vực khác.

Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và khai thác công trình giao thông 584 (NTB) tuyên bố bơm tiền giải cứu Công ty cổ phần Thủy sản Bình An (Bianfishco). Giới đầu tư quan tâm đến số phận Bianfishco còn tỏ ra bất ngờ khi “Mạnh thường quân” ra tay cứu giúp doanh nghiệp thủy sản này lại là một công ty bất động sản - lĩnh vực cũng đang gặp nhiều khó khăn.

Hơn thế, NTB chưa phải là một “đại gia” trong ngành. Nhìn vào báo cáo tài chính có thể thấy, kết quả kinh doanh gần đây của NTB khá nghèo nàn, năng lực tài chính không có gì sáng sủa (vốn chủ sở hữu 543 tỷ đồng, nợ vay khoảng 1.500 tỷ đồng, quý I vừa qua, NTB lãi 508 triệu đồng…).

Những cú bắt tay như NTB và Bianfishco không phải là trường hợp mang tính đơn lẻ. Thành viên HĐQT một công ty bất động sản niêm yết tại HOSE (có trụ sở tại Thủ Đức, TP HCM) tiết lộ, HĐQT công ty sẽ trình ĐHCĐ tổ chức vào cuối tháng 5 việc bổ sung thêm ngành nghề kinh doanh mới.

Theo đó, công ty này dự kiến có một mảng kinh doanh mới là kết hợp với thủy sản phát triển vùng nuôi trồng, sản xuất giống thủy sản và để ngỏ khả năng mua lại một doanh nghiệp thủy sản. Đề xuất này được Chủ tịch HĐQT khởi xướng, gây bất ngờ với chính một số thành viên HĐQT.

Vào tháng 2, một doanh nghiệp bất động sản đã xin ý kiến cổ đông bổ sung mảng kinh doanh mới là nuôi trồng, sản xuất giống thủy sản. Cách đây vài tuần, doanh nghiệp này đã nhận chuyển nhượng phần vốn của một công ty thủy sản. Tương tự, Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Phát Đạt (PDR) chủ trương mở rộng ngành nghề sang lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.

Xuất phát điểm là doanh nghiệp gỗ, rồi sang ngành bất động sản và vài năm trước đây, Hoàng Anh Gia Lai (HAG) mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực kinh doanh mới như trồng và khai thác cao su, khai khoáng mỏ, thủy điện... Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch HĐQT HAG từng chia sẻ, việc HAG huy động được vốn quốc tế một phần là nhờ vào cao su và thủy điện. Nếu giới thiệu Hoàng Anh Gia Lai là một doanh nghiệp bất động sản thuần túy, chắc chắn nhiều NĐT quốc tế không quan tâm.

Một số doanh nghiệp bất động sản đang thoi thóp, hoạt động cầm cự, nợ đầm đìa, nhưng cứ hùng hồn nhảy sang các mảng kinh doanh mới. doanh nghiệp bất động sản bắt tay với thủy sản có thể nhằm biến các vùng nuôi thành các dự án bất động sản, nhưng về logic, giả thiết này khó đứng vững. Sự trầm lắng của thị trường bất động sản khiến các doanh nghiệp hoạt động khó khăn, phần lớn đang chịu lãi vay lớn. Vậy họ tìm đâu ra vốn mới để triển khai dự án, dự án hoàn thành bán cho ai?

Thành viên độc lập HĐQT của một công ty bất động sản hé lộ, việc lấn sân sang ngành thủy sản sẽ tạo cầu nối để doanh nghiệp bất động sản có thể tiếp cận vốn ngân hàng với chi phí thấp. Lĩnh vực nông nghiệp nông thôn được ưu tiên hỗ trợ lãi suất, trong khi đó, tín dụng bất động sản nằm trong diện không được khuyến khích. Do các khó khăn của ngành, việc mua lại công ty thủy sản khá dễ dàng, vòng quay vốn của ngành khá lớn, rộng đường cho công ty bất động sản tìm cửa trung gian tiếp cận vốn ngân hàng.

Việc hình thành liên minh doanh nghiệp trong ngành bất động sản – thủy sản - ngân hàng đang là xu hướng mới để tháo gỡ khó khăn trước mắt cho tất cả các phía. Với ngân hàng là khả năng đảo nợ xấu và lách các quy định hiện hành để bơm vốn qua cửa trung gian cho doanh nghiệp bất động sản. Còn doanh nghiệp bất động sản, đó là khả năng tiếp cận vốn vay mới với chi phí thấp. Giải pháp này trước mắt có thể tháo gỡ nút thắt cho một số doanh nghiệp, nhưng không thể khuyến khích. Mối liên minh này khó bền vững và tiềm ẩn hệ lụy khi một trong các mắt xích có vấn đề, sẽ ảnh hưởng và gây đổ vỡ dây chuyền.