Kiên Giang: Tìm cách cứu vụ tôm 2012

Thực trạng tôm bệnh và chết

Đối với tôm - lúa thả nuôi tập trung ở các huyện Vĩnh Thuận, U Minh Thượng, Gò Quao, An Minh và An Biên. Theo kinh nghiệm nuôi tôm của nông dân ở đây, nguyên nhân gây chết tôm do thời tiết diễn biến bất lợi, với nắng nóng kéo dài và sau đó có những trận mưa lớn trái mùa làm cho một số yếu tố môi trường nước ao nuôi như: nhiệt độ, độ mặn, độ pH, độ kiềm… thay đổi đột ngột gây sốc, trong khi con tôm vốn là loài thủy sản rất nhạy cảm với môi trường.

Ông Nguyễn Văn Thanh, Chi cục trưởng Chi cục nuôi trồng thủy sản tỉnh Kiên Giang cho biết: Tại những ao nuôi có hiện tượng tôm chết thì ao nuôi chưa đảm bảo kỹ thuật, mương nuôi không sên vét hoặc sên vét không kỹ, mực nước trên mặt ruộng thấp dưới 40 cm, mặt ao có nhiều rong nhớt, rong đá… nên khi gặp thời tiết thay đổi bất thường sẽ ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe, tăng trọng và phát triển của đàn tôm nuôi. Tác nhân gây bệnh và làm tôm chết chưa xác định được, bởi qua kết quả xét nghiệm mẫu tôm nghi nhiễm bệnh trong 3 ao nuôi tôm - lúa tại ấp Tám Xáng 2, xã Thuận Hòa (An Minh) đều âm tính với bệnh đốm trắng và hoại tử gan tụy. Mẫu tôm chết thu được có màu sắc bình thường, một số con có hiện tượng bị nhiễm khuẩn (đứt râu, đuôi phồng…), ruột hầu như không có thức ăn, đang gửi đi xét nghiệm để xác định nguyên nhân chết.

Thống kê chưa đầy đủ từ đầu vụ đến nay trên địa bàn tỉnh có hơn 1.000 ha tôm nuôi bị thiệt hại, con số này có khả năng tăng lên nhanh trong thời gian tới nếu thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, thiếu giải pháp khắc phục hiệu quả, mầm bệnh lây lan chưa được ngăn chặn. Trong đó, huyện An Minh là địa phương có diện tích nuôi tôm lớn nhất tỉnh đã thả nuôi khoảng 39.750 ha, bị thiệt hại gần 800 ha, với mức độ từ 20% đến hơn 80%.

Đối với diện tích bị thiệt hại từ 50% trở lên khoảng 130 ha, nông dân chỉ mới khắc phục hơn 62 ha. Theo thạc sĩ Lư Chí Tài, Chi cục nuôi trồng thủy sản tỉnh Kiên Giang, tôm nuôi trên ruộng lúa ở xã Thuận Hòa thuộc vùng nuôi tôm trọng điểm An Minh xuất hiện một loại bệnh lạ mới phát hiện trên tôm sú. Tôm bệnh có dấu hiệu bơi trên tầng mặt và gần bờ ao, phân đàn cao, giảm ăn, tăng trưởng chậm, vỏ mềm, gan tụy có màu trắng, mang tôm xuất hiện màu hồng, ruột bị rỗng, môi trường nước ao nuôi có nhiều vẹm và ốc gạo…

Tiếp đến, kế hoạch năm 2012, diện tích nuôi tôm thâm canh - bán thâm canh của tỉnh Kiên Giang là 2.000 ha, trong đó tập trung ở vùng Tứ giác Long Xuyên tại hai huyện Giang Thành 800 ha và Kiên Lương 1.000 ha. Đến thời điểm này đã thả nuôi 650 ha, nhưng diện tích bị thiệt hại khoảng 163 ha.

Theo ông Nguyễn Văn Thanh, Chi cục trưởng Chi cục nuôi trồng thủy sản tỉnh Kiên Giang, nguyên nhân do điều kiện thời tiết diễn biến bất thường, môi trường nguồn nước biến động mạnh, nhất là yếu tố nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm khá lớn, gây bất lợi cho tôm nuôi và đã qua tôm ở đây chết có dấu hiệu nhiễm bệnh đốm trắng, bệnh gan tụy, một số ao chưa xác định rõ nguyên nhân. Điển hình như cơ sở nuôi tôm Kiên Lương thả nuôi 6 ha tôm thẻ chân trắng bị thiệt hại 5,5 ha do tôm bệnh đốm trắng, gan tụy; Công ty Minh Phú thả nuôi 110 ha tôm sú ở Khu nuôi tôm công nghiệp Đồng Hòa bị thiệt hại 95,5 ha nhưng chưa xác định rõ nguyên nhân; một số cơ sở nuôi nhỏ, với tổng diện tích thả nuôi 48 ha tôm thẻ chân trắng, thiệt hại 40 ha do bệnh đốm trắng…

Giải pháp nào khắc phục hữu hiệu?

Phần lớn tôm đã thả nuôi đang giai đoạn hơn một tháng tuổi, rất nhạy cảm đối với những tác nhân gây bệnh. Trước mắt, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang phối hợp với các địa phương vùng trọng điểm nuôi tôm tuyên truyền, khuyến cáo người nuôi tôm thực hiện tốt các biện pháp kỹ thuật quản lý môi trường nguồn nước ao nuôi tôm khi gặp thời tiết thay đổi đột ngột bất thường. Cụ thể là khi gặp mưa lớn xả nước trong ao đầm ra ngoài sông rạch và lấy nước tự nhiên ngoài sông rạch vào kết hợp xử lý chế phẩm sinh học trong danh mục cho phép để tạo sự cân bằng, ổn định nguồn nước phù hợp với điều kiện sống của tôm. Thực hiện tốt khâu cải tạo nền đáy và duy tu gia cố bờ bao tăng cường giữ nước trước khi thả tôm, nhằm giúp ổn định các yếu tố về môi trường sống của tôm thích hợp. Tiếp tục chọn con giống sạch bệnh, chất lượng tốt và qua kiểm dịch của cơ quan chuyên môn, nguồn gốc rõ ràng để thả nuôi. Khuyến cáo nông dân khai báo khi có dịch bệnh tôm xảy ra, đồng thời thường xuyên theo dõi, chăm sóc, bổ sung thức ăn, chất dinh dưỡng cho tôm khi nguồn thức ăn tự nhiên trong ao nuôi cạn kiệt kết hợp san chiết thưa mật độ tôm nuôi, tuân thủ lịch thời vụ. Tập trung quản lý, kiểm soát ao nuôi tôm có dịch bệnh, ứng dụng các biện pháp kỹ thuật xử lý nguồn nước trước khi xả ra môi trường sông, rạch tự nhiên, nhằm ngăn chặn sự lây lan của mầm bệnh. Khuyến cáo nông dân thu hoạch nhanh và dứt điểm những ao nuôi tôm đạt kích cỡ, trọng lượng.

Mới đây, trong chuyến khảo sát tình hình nuôi tôm công nghiệp tại 2 huyện Kiên Lương và Giang Thành, Bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang Nguyễn Thanh Sơn chỉ đạo ngành chức năng và các địa phương tích cực phối hợp với các cơ quan chuyên môn có biện pháp phòng, chống và ngăn chặn dịch bệnh ở tôm nuôi hiệu quả; tranh thủ các nguồn vốn đầu tư nạo vét hệ thống thủy lợi đưa nước mặn vào khu quy hoạch nuôi tôm; tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp, nông dân nuôi tôm thả giống đúng lịch thời vụ; ngăn chặn mầm bệnh lây lan…