Phân biệt tôm càng đỏ, tôm hùm đất và tôm hùm đỏ: Loài xâm hại và tài nguyên bản địa

Trong hệ sinh thái thủy sản đa dạng tại Việt Nam, sự xuất hiện của các loài ngoại lai bên cạnh các loài bản địa có giá trị kinh tế cao đã tạo ra những nhầm lẫn đáng kể, đặc biệt là giữa ba loài: tôm càng đỏ, tôm hùm đất và tôm hùm đỏ. Mặc dù có những điểm tương đồng về tên gọi, ba loài này lại hoàn toàn khác biệt về đặc điểm sinh học, môi trường sống, và quan trọng nhất là tác động của chúng lên hệ sinh thái.

Tôm hùm đỏ Việt Nam
Tôm hùm đỏ Việt Nam. Ảnh: Sưu tầm

Nhận diện hai loài tôm nước ngọt ngoại lai xâm hại

Sự nhầm lẫn giữa các loài tôm có tên gọi tương tự đã gây ra nhiều quan ngại về mặt sinh thái và quản lý tại Việt Nam. Điều cốt lõi là phải phân biệt rõ ràng giữa hai loài tôm nước ngọt ngoại lai xâm hại là tôm càng đỏ (Cherax quadricarinatus) và tôm hùm đất (Procambarus clarkii) với loài tôm hùm biển bản địa có giá trị kinh tế cao là tôm hùm đỏ (Panulirus longipes). Tôm càng đỏ có nguồn gốc từ Úc, kích thước lớn (20-30 cm) với thân màu xanh sẫm và cặp càng đỏ đặc trưng. Tôm hùm đất có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, nhỏ hơn (7-15 cm) và toàn thân có màu đỏ sẫm. 

Cả hai loài này đều là những sinh vật xâm hại nguy hiểm, có khả năng sinh sản cực nhanh, ăn tạp, và đặc biệt là tập tính đào hang sâu phá hủy hệ thống đê điều, kênh mương và mùa màng. Do những tác hại nghiêm trọng này, chúng được xếp vào danh mục loài ngoại lai xâm hại và bị cấm tuyệt đối việc nhập khẩu, nuôi và kinh doanh tại Việt Nam.

Tôm càng đỏ và tôm hùm đất là 2 loài xâm hại, bị cấm tại Việt Nam. Ảnh: medinetTôm càng đỏ và tôm hùm đất là 2 loài xâm hại, bị cấm tại Việt Nam. Ảnh: medinet

Tôm hùm đỏ: Nguồn tài nguyên bản địa có giá trị kinh tế cao

Hoàn toàn trái ngược với hai loài xâm hại trên, tôm hùm đỏ là một loài tôm hùm biển bản địa, một phần không thể thiếu của hệ sinh thái ven biển Việt Nam. Đặc điểm nhận dạng của chúng là thân màu đỏ nâu có đốm trắng vàng, chân dài, và không có cặp càng lớn như hai loài nước ngọt kia. Thay vào đó, chúng có lớp vỏ gai góc đặc trưng của họ tôm hùm gai. 

Là một loài hải sản cao cấp với kích thước lớn (0,5-2 kg), tôm hùm đỏ không chỉ không gây hại mà còn là một nguồn tài nguyên kinh tế cực kỳ giá trị, đóng góp lớn vào ngành thủy sản và kim ngạch xuất khẩu, với giá bán có thể lên tới hàng triệu đồng mỗi kilogam.

Tôm hùm đỏ có giá trị kinh tế caoTôm hùm đỏ có giá trị kinh tế cao. Ảnh: Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm

Kiểm soát loài xâm hại, bảo vệ tài nguyên bản địa

Việc phân biệt ba loài này là cực kỳ quan trọng để có hành động đúng đắn. Tôm càng đỏ và tôm hùm đất là những kẻ xâm lược nguy hiểm, cần được kiểm soát chặt chẽ, tiêu diệt nếu phát tán để bảo vệ nông nghiệp và đa dạng sinh học. Ngược lại, tôm hùm đỏ là một tài sản quý giá của biển Việt Nam, cần được bảo vệ thông qua các biện pháp quản lý khai thác bền vững và phát triển nuôi trồng. 

Người dân cần nâng cao nhận thức, tuyệt đối không tiêu thụ hay kinh doanh hai loài tôm nước ngọt xâm hại và báo cáo cho cơ quan chức năng khi phát hiện, đồng thời ủng hộ việc khai thác và tiêu thụ bền vững các sản phẩm tôm hùm đỏ bản địa.

Đăng ngày 23/08/2025
Dũng @dung
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 14:04 12/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 08:57 08/01/2026

Kiểm chứng các kinh nghiệm truyền miệng trong ngành nuôi tôm

Nuôi tôm là lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, nơi mỗi biến động nhỏ của môi trường đều có thể dẫn đến thiệt hại vô cùng nghiêm trọng.

Nuôi tôm thẻ
• 11:38 02/01/2026

Những thông số bắt buộc phải biết trên nhãn mác thủy sản đóng gói

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại, nhãn mác trên bao bì thủy sản đã trở thành một hệ thống dữ liệu kỹ thuật phức tạp thay vì những dòng mô tả cơ bản.

Tôm thẻ
• 02:00 27/01/2026

Mẹo chọn hải sản tươi khi đi chợ: Nhìn đúng để mua không bị hớ

Việc lựa chọn hải sản tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng để có một bữa ăn hấp dẫn, giàu dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát và kiểm tra vài chi tiết nhỏ, người mua hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là hải sản tươi, đâu là hàng kém chất lượng. Dưới đây là những dấu hiệu cơ bản, dễ áp dụng khi chọn tôm, cua, và cá.

Tôm thẻ
• 02:00 27/01/2026

Nuôi ghép tôm và rong nho

Mô hình nuôi ghép tôm thẻ chân trắng và rong nho là phương thức canh tác kết hợp hai đối tượng nuôi trên cùng một diện tích mặt nước hoặc trong hệ thống tuần hoàn.

Tôm thẻ
• 02:00 27/01/2026

Kỹ thuật vận chuyển và thả tôm giống trong điều kiện rét đậm đầu năm 2026

Những đợt rét đậm đầu năm 2026 trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm giống trong khâu vận chuyển và thả nuôi. Để đảm bảo sức khỏe đàn tôm, người nuôi cần tuân thủ nghiêm ngặt các thông số về nhiệt độ, mật độ đóng gói và quy trình thuần hóa môi trường trước khi bắt đầu vụ nuôi.

Tôm thẻ giống
• 02:00 27/01/2026

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 02:00 27/01/2026
Some text some message..