Probiotics: Lá chắn bảo vệ cá rô phi trong quá trình thích ứng với sự nóng lên toàn cầu

Biến đổi khí hậu đang khiến nhiệt độ toàn cầu tăng lên, gây ra nhiều hậu quả đáng báo động cho động vật thủy sản. Các loài cá nước ngọt đang được nuôi phổ biến toàn cầu, chẳng hạn như cá rô phi, đặc biệt dễ bị tổn thương trước những thay đổi này trong môi trường sống của chúng.

Cá rô phi
Stress nhiệt do nhiệt độ nước tăng cao có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển, khả năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể của cá rô phi

Stress nhiệt do nhiệt độ nước tăng cao có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển, khả năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể của loài nuôi này. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng nhiệt độ tăng cao có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu suất tăng trưởng của cá rô phi. Người ta đã quan sát thấy sự suy giảm khả năng tăng trưởng, các vấn đề về huyết học, hệ thống miễn dịch suy yếu và những thay đổi về sinh lý chung của chúng. Stress nhiệt làm gián đoạn sự phát triển của cộng đồng vi khuẩn đường ruột, hoạt động của enzyme tiêu hóa, khả năng miễn dịch và cấu trúc ruột, phân tử máu và hành vi chức năng, dẫn đến tỷ lệ sản xuất kém và khả năng nhiễm trùng cao hơn do các tác nhân gây bệnh cơ hội.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiệt độ tăng cực độ làm thay đổi hình thái mang và tiêu thụ oxy, gây ra bất thường ở tế bào hồng cầu và nhân, và ảnh hưởng đến sự phát triển và sinh hóa máu ở cá rô phi. Những tác động bất lợi này có thể dẫn đến tổn thất kinh tế đáng kể cho người nuôi. 

Trước tình hình này, probiotics nổi lên như một chiến lược đầy hứa hẹn để giảm thiểu tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu đối với cá rô phi. Những vi sinh vật có lợi này đã cho thấy khả năng cải thiện sức khỏe đường ruột, tăng cường hệ miễn dịch và tối ưu hóa quá trình tiêu hóa ở nhiều loài thủy sản khác nhau. Nghiên cứu gần đây cho thấy probiotics có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cá rô phi khỏi stress do nhiệt. Bằng cách cân bằng hệ vi sinh đường ruột, những vi sinh vật này có thể giúp cá chống chọi tốt hơn với các điều kiện bất lợi và duy trì phản ứng miễn dịch hiệu quả. Mặc dù đã có những tiến bộ trong việc sử dụng probiotics để giảm thiểu tác động của stress do nhiệt trong NTTS, nhưng vẫn chưa có đủ nghiên cứu được tiến hành để xác định và định lượng hiệu quả của nhiều loại probiotics trong việc giảm căng thẳng do nhiệt ở cá rô phi.

Cá được nuôi ở nhiệt độ 37°C bị giảm đáng kể về tốc độ tăng trưởng

Do đó, các nhà nghiên cứu từ Đại học Nông nghiệp Bangladesh, Đại học Thú y và Khoa học Động vật Chattogram, Đại học Quốc gia Pukyong và Đại học King Saud đã công bố một nghiên cứu trên tạp chí Animal Feed Science and Technology, trong đó họ sử dụng chế phẩm sinh học đa loài bao gồm Bacillus subtilis (5×109 cfu/ml), B. thuringiensis (4×109 cfu/ml), Lactobacillus plantarum (5,8×109 cfu/ml) và L. buchneri (6,5×109 cfu/ml) trong nước nuôi (1,0 ml/l) để giảm thiểu tác động của nhiệt độ cao đến tình trạng chậm phát triển, stress và khả năng miễn dịch của cá rô phi. Thí nghiệm bao gồm nuôi cá rô phi ở các nhiệt độ khác nhau (bình thường, 31°C; cao, 34°C và 37°C) có và không bổ sung men vi sinh trong sáu tuần. Kết quả thật đáng ngạc nhiên: 

Tăng trưởng: Cá được nuôi ở nhiệt độ 37°C bị giảm đáng kể về tốc độ tăng trưởng, nhưng những con được bổ sung men vi sinh cho thấy sự cải thiện đáng kể so với những con không được bổ sung. 

Sức khỏe: Men vi sinh giúp duy trì mức hemoglobin và hồng cầu khỏe mạnh trong khi làm giảm mức bạch cầu và glucose. Ngoài ra, người ta còn quan sát thấy sự giảm bất thường của tế bào máu. 

Miễn dịch: Cá được điều trị bằng men vi sinh cho thấy phản ứng miễn dịch mạnh hơn, với mức protein nhất định liên quan đến khả năng phòng vệ của cơ thể cao hơn. 

Sức khỏe đường ruột: Probiotics cũng có tác động tích cực đến sức khỏe đường ruột của cá, cải thiện cấu trúc và chức năng của mô ruột. 

Những phát hiện này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển NTTS bền vững. Việc kết hợp chế phẩm sinh học vào hệ thống nuôi cá rô phi có thể giúp bảo vệ những loài cá này khỏi tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu và đảm bảo sản xuất hiệu quả và lành mạnh hơn. 

Đăng ngày 14/08/2024
L.X.C @lxc
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Vắc-xin uống từ vi tảo

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang chịu áp lực bởi các đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng, vắc-xin được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao miễn dịch và giảm sự phụ thuộc vào hóa chất. Một xu hướng nổi bật gần đây là ứng dụng vi tảo làm nền tảng sản xuất vắc-xin, mở ra triển vọng phát triển các loại vắc-xin uống bền vững, hiệu quả và ít tốn kém.

Vi tảo
• 10:50 13/06/2025

Nguyên liệu lên men: Một xu hướng mới trong dinh dưỡng thủy sản

Thức ăn thương mại đóng vai trò then chốt trong sản xuất nuôi trồng thủy sản, do chiếm từ 50% đến 70% tổng chi phí sản xuất.

Thức ăn tôm
• 10:50 03/06/2025

Thủy sản Việt Nam lọt top 5 nhà cung cấp lớn nhất cho Thụy Sỹ

Việt Nam vừa chính thức trở thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ tư về lượng và thứ năm về giá trị cho Thụy Sỹ, một trong những thị trường cao cấp và khắt khe nhất thế giới.

Chế biến tôm
• 09:44 16/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 09:44 16/01/2026

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 09:44 16/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:44 16/01/2026

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 09:44 16/01/2026
Some text some message..