Probiotics: Lá chắn bảo vệ cá rô phi trong quá trình thích ứng với sự nóng lên toàn cầu

Biến đổi khí hậu đang khiến nhiệt độ toàn cầu tăng lên, gây ra nhiều hậu quả đáng báo động cho động vật thủy sản. Các loài cá nước ngọt đang được nuôi phổ biến toàn cầu, chẳng hạn như cá rô phi, đặc biệt dễ bị tổn thương trước những thay đổi này trong môi trường sống của chúng.

Cá rô phi
Stress nhiệt do nhiệt độ nước tăng cao có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển, khả năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể của cá rô phi

Stress nhiệt do nhiệt độ nước tăng cao có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển, khả năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể của loài nuôi này. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng nhiệt độ tăng cao có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu suất tăng trưởng của cá rô phi. Người ta đã quan sát thấy sự suy giảm khả năng tăng trưởng, các vấn đề về huyết học, hệ thống miễn dịch suy yếu và những thay đổi về sinh lý chung của chúng. Stress nhiệt làm gián đoạn sự phát triển của cộng đồng vi khuẩn đường ruột, hoạt động của enzyme tiêu hóa, khả năng miễn dịch và cấu trúc ruột, phân tử máu và hành vi chức năng, dẫn đến tỷ lệ sản xuất kém và khả năng nhiễm trùng cao hơn do các tác nhân gây bệnh cơ hội.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiệt độ tăng cực độ làm thay đổi hình thái mang và tiêu thụ oxy, gây ra bất thường ở tế bào hồng cầu và nhân, và ảnh hưởng đến sự phát triển và sinh hóa máu ở cá rô phi. Những tác động bất lợi này có thể dẫn đến tổn thất kinh tế đáng kể cho người nuôi. 

Trước tình hình này, probiotics nổi lên như một chiến lược đầy hứa hẹn để giảm thiểu tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu đối với cá rô phi. Những vi sinh vật có lợi này đã cho thấy khả năng cải thiện sức khỏe đường ruột, tăng cường hệ miễn dịch và tối ưu hóa quá trình tiêu hóa ở nhiều loài thủy sản khác nhau. Nghiên cứu gần đây cho thấy probiotics có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cá rô phi khỏi stress do nhiệt. Bằng cách cân bằng hệ vi sinh đường ruột, những vi sinh vật này có thể giúp cá chống chọi tốt hơn với các điều kiện bất lợi và duy trì phản ứng miễn dịch hiệu quả. Mặc dù đã có những tiến bộ trong việc sử dụng probiotics để giảm thiểu tác động của stress do nhiệt trong NTTS, nhưng vẫn chưa có đủ nghiên cứu được tiến hành để xác định và định lượng hiệu quả của nhiều loại probiotics trong việc giảm căng thẳng do nhiệt ở cá rô phi.

Cá được nuôi ở nhiệt độ 37°C bị giảm đáng kể về tốc độ tăng trưởng

Do đó, các nhà nghiên cứu từ Đại học Nông nghiệp Bangladesh, Đại học Thú y và Khoa học Động vật Chattogram, Đại học Quốc gia Pukyong và Đại học King Saud đã công bố một nghiên cứu trên tạp chí Animal Feed Science and Technology, trong đó họ sử dụng chế phẩm sinh học đa loài bao gồm Bacillus subtilis (5×109 cfu/ml), B. thuringiensis (4×109 cfu/ml), Lactobacillus plantarum (5,8×109 cfu/ml) và L. buchneri (6,5×109 cfu/ml) trong nước nuôi (1,0 ml/l) để giảm thiểu tác động của nhiệt độ cao đến tình trạng chậm phát triển, stress và khả năng miễn dịch của cá rô phi. Thí nghiệm bao gồm nuôi cá rô phi ở các nhiệt độ khác nhau (bình thường, 31°C; cao, 34°C và 37°C) có và không bổ sung men vi sinh trong sáu tuần. Kết quả thật đáng ngạc nhiên: 

Tăng trưởng: Cá được nuôi ở nhiệt độ 37°C bị giảm đáng kể về tốc độ tăng trưởng, nhưng những con được bổ sung men vi sinh cho thấy sự cải thiện đáng kể so với những con không được bổ sung. 

Sức khỏe: Men vi sinh giúp duy trì mức hemoglobin và hồng cầu khỏe mạnh trong khi làm giảm mức bạch cầu và glucose. Ngoài ra, người ta còn quan sát thấy sự giảm bất thường của tế bào máu. 

Miễn dịch: Cá được điều trị bằng men vi sinh cho thấy phản ứng miễn dịch mạnh hơn, với mức protein nhất định liên quan đến khả năng phòng vệ của cơ thể cao hơn. 

Sức khỏe đường ruột: Probiotics cũng có tác động tích cực đến sức khỏe đường ruột của cá, cải thiện cấu trúc và chức năng của mô ruột. 

Những phát hiện này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển NTTS bền vững. Việc kết hợp chế phẩm sinh học vào hệ thống nuôi cá rô phi có thể giúp bảo vệ những loài cá này khỏi tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu và đảm bảo sản xuất hiệu quả và lành mạnh hơn. 

Đăng ngày 14/08/2024
L.X.C @lxc
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 20:29 09/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 20:29 09/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 20:29 09/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 20:29 09/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 20:29 09/02/2026
Some text some message..