Tăng tốc độ phát hiện bệnh trên tôm

Việc xác định sớm các triệu chứng của vi-rút gây hội chứng đốm trắng (WSSV) ở tôm có thể đạt được bằng mắt thường, bằng cách sử dụng các đặc tính tán xạ ánh sáng của các hạt nano vàng (GNPs - Gold NanoParticles).

Tôm bị bệnh đốm trắng
Tôm bị bệnh đốm trắng. Ảnh: deheus.id

Sơ lược về công nghệ nano

Trong bối cảnh hiện nay công nghệ nano là công nghệ mới, hấp dẫn, đầy tiềm năng được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong nuôi trồng thủy sản, công nghệ nano được ứng dụng nhiều trong: Cung cấp vắc-xin, cải thiện môi trường nước, tăng hấp thu chất dinh dưỡng.

Các hạt nano được sử dụng đã mang đến một cơ hội to lớn để thiết lập hệ thống cung cấp vắc-xin đạt hiệu quả, mang lại sự ổn định cho các kháng nguyên và hoạt. Việc xác định sớm các triệu chứng của vi-rút gây hội chứng đốm trắng (WSSV) ở tôm có thể đạt được bằng mắt thường, bằng cách sử dụng các đặc tính tán xạ ánh sáng của các hạt nano vàng (GNPs - Gold NanoParticles).

Tuy nhiên, các sinh vật dưới nước do tính dễ bị tổn thương nên chúng có nguy cơ tiếp xúc với độc tính tiềm tàng của các vật liệu này. Do đó, điều quan trọng hàng đầu là phải xem xét các tác động bất lợi và độc hại của vật liệu nano đối với các sinh vật dưới nước.

Các hạt nano vàng hoạt động như thế nào?

Như đã biết WSSV (Bệnh đốm trắng do virus gây bệnh đốm trắng) gây ra thiệt hại tài chính đáng kể và vẫn đang là mối nguy hiểm cho ngành công nghiệp tôm trên toàn thế giới. Vì độ lây lan của bệnh cực nhanh và không có phương pháp điều trị cụ thể và hiệu quả. Do đó việc phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh là phương pháp bảo vệ hiệu quả duy nhất.

Virus gây bệnh đốm trắngVirus gây bệnh đốm trắng. Ảnh: Tép Bạc

- A: Bacillus subtilis trong đốm trắng của tôm (theo Wang et al. 2000).

- B: Vibrio sp phân lập từ tôm sú bệnh đốm trắng(theo Bùi Quang Tề và CTV, 2004).

Kiểm tra bằng mắt, quang phổ điện tử, liệu pháp miễn dịch và sinh học phân tử là những cách tiếp cận hiện nay được sử dụng để xác định WSSV. Phần lớn, các phương pháp phát hiện hiện có là định tính và không thể định lượng được số lượng bản sao của virus hội chứng đốm trắng. Mặc dù PCR định lượng (qPCR - quá trình khuếch đại (sao chép) một đoạn ADN xác định lên hàng trăm nghìn lần, đủ để phân tích) có thể được sử dụng để xác định thống kê, tuy nhiên thiết bị được sử dụng cho phương pháp này rất tốn kém và quy trình phức tạp.

Các hạt nano vàng ngày càng được ứng dụng nhiều hơn trong việc phát triển các cảm biến sinh lý và sinh hóa để phát hiện các phân tử sinh học, các ion và vi rút. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã tạo ra một phương pháp đếm trường tối được đánh dấu bằng hạt nano vàng để phát hiện WSSV. 

Đầu tiên, các kháng thể chống lại vi-rút đã được sử dụng để tương tác với các hạt nano vàng 15 nanomet (nm, 1 nm = 10-9m). Sau đó, các đầu dò tinh khiết bao gồm các hạt nano vàng đơn phân tán sẽ được xử lý với mẫu virus trong một thời gian ngắn, để tạo ra phức hợp WSSV và các hạt nano vàng. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng các hạt nano vàng 15 nm không thể bị phát hiện trong trường tối do sự phân tán ánh sáng kém. Tuy nhiên, mỗi phức hợp của WSSV và các hạt nano vàng giả định như một hình dạng hình elip, có màu vàng và trở nên rực rỡ dưới kính hiển vi trường tối, khiến chúng có thể đếm được bằng mắt thường.

Theo các nhà khoa học, cách tiếp cận này rất đơn giản để thực hiện. Vì thử nghiệm này chỉ yêu cầu trộn các hạt nano vàng với một mẫu vật trong một thời gian ngắn trước khi thả một số dung dịch lên phiến kính để nhận dạng bằng mắt thường bằng kính hiển vi trường tối. Qua đó, cũng có thể cho ra độ chính xác có phần cao hơn và tiết kiệm thời gian, với khả năng phát hiện bệnh xảy ra trong khoảng thời gian là 30 phút (nhanh hơn bốn lần so với sử dụng phương pháp qPCR).

Đăng ngày 11/10/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 12:11 29/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 20:27 18/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 20:27 18/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 20:27 18/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 20:27 18/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 20:27 18/02/2026
Some text some message..