Tạo chuỗi giá trị cho thủy sản mới cách tân được sản xuất

Phân tích từ cả 3 góc độ: Ngành sản xuất, tổ chức tín dụng và chính sách quản lý, nhiều ý kiến đồng tình phải tổ chức chuỗi giá trị để ngành nuôi trồng thủy sản phát triển tương xứng với tiềm năng.

cá tra
Ngành thủy sản Việt Nam cần nhiều sự hỗ trợ để phát triển mạnh mẽ hơn. Ảnh: I.T

Đầu tư tài chính cho thủy sản còn nhiều rủi ro

Trong báo cáo mới đây về thách thức và cơ hội đầu tư tài chính cho thủy sản, ông Phạm Xuân Hòe - Phó viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng cho rằng, việc chuyển đổi từ trồng trọt sang thủy sản do biến đổi khí hậu ở ĐBSCL có thể mở ra nhiều cơ hội. Đồng thời, khả năng phục hồi của nông dân và doanh nghiệp thủy sản chuyển biến tốt nên nhu cầu vốn sẽ rất cao. Nhưng các nguồn đầu tư hiện tại đều hạn chế.

Mức đầu tư cơ sở hạ tầng ngành thủy sản chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng vốn đầu tư khoảng 480.000 tỷ đồng của ngành nông lâm ngư nghiệp giai đoạn 2016 - 2020. Các điều kiện tiếp cận vốn ODA cũng không còn nhiều. Các doanh nghiệp FDI thì ngần ngại vấn đề quy hoạch, các chính sách tích tụ đất đai.

Nguồn còn lại là tín dụng ngân hàng. Năm 2015, dư nợ cho vay đối với ngành thủy sản tăng lên 25,1%. Nhưng vốn từ các tổ chức tín dụng chỉ chiếm khoảng 60.000 – 88.000 tỷ đồng trong tổng số gần 6 triệu tỷ đồng cho toàn ngành kinh tế.

Trong quá trình tiếp cận tài chính, ông Hòe cho biết, người nuôi trồng gặp nhiều bất lợi nhất vì sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún. Một chính sách ưu đãi của Ngân hàng Nông nghiệp Agribank quy định: Doanh nghiệp/hộ nào làm 3 khâu trong chuỗi trở lên sẽ được giảm 100% lãi suất. Nhưng những doanh nghiệp hay trang trại làm được như thế vô cùng hiếm.

Từ những thách thức này, ông Hòe khuyến cáo các bên liên quan phải cùng nhau tổ chức mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, để người nông dân gắn kết lại với doanh nghiệp. Chỉ cho vay qua một đầu mối ứng vốn cho nông dân sẽ tốt hơn.

Nên giữ hay bỏ vai trò của thương lái?

Đồng tình các quan điểm nêu trên, TS Lê Thanh Lựu - Giám đốc Trung tâm Hợp tác quốc tế nuôi trồng và khai thác thủy sản bền vững (ICAFIS) cho rằng, mô hình kinh tế hộ gia đình từ 30 năm trước đã lỗi thời. Phần lớn hợp tác xã hoạt động chưa hiệu quả, chưa trở thành đối tác với các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Nông hộ vẫn tự canh tác theo khả năng của mình. Liên kết trong chuỗi chưa đủ mạnh để lôi kéo các thành phần đi theo. Nhóm thu mua, chủ vựa thường chi phối giá cả, thậm chí làm suy giảm chất lượng sản phẩm. Nay nông dân “lật kèo”, mai doanh nghiệp ép giá; mỗi đối tượng theo đuổi mục đích riêng.

Từ đó, ICAFIS đề xuất một cơ cấu chuỗi mới và cơ chế phối hợp giữa các thành viên. Theo đó, các tổ chức khoa học, tư vấn; tổ chức tài chính tham gia như thành viên và có lợi ích trong chuỗi. Chính sách đầu tư cũng phải theo kịp thực tiễn. Theo ông Lựu, điểm mới của mô hình là nhóm sản xuất ra hàng hóa sẽ hoạt động theo tính chất doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân vay vốn. Các tổ chức tài chính sẽ tham gia trực tiếp vào các khâu với tư cách cung cấp tín dụng để hưởng lợi và giám sát để giảm thiểu rủi ro. “Các đầu nậu, chủ vựa trong chuỗi truyền thống sẽ mất đi vì giao dịch kinh tế giữa các đối tác là trực tiếp, giảm trung gian sẽ giảm giá thành” - ông Lựu phân tích.

Ông Nguyễn Ngọc Anh - nông dân nuôi tôm ở Bến Tre lại khẳng định vai trò hỗ trợ của đầu nậu, chủ vựa đã kết thúc từ 5 – 7 năm về trước. Hiện nông dân chỉ muốn liên kết trực tiếp với công ty, không phải qua nhiều giai đoạn.

Thừa nhận việc thực hiện chuỗi sẽ còn nhiều khó khăn nhưng để nâng cao hiệu quả sản xuất nuôi trồng thủy sản, TS Lê Thanh Lựu đề nghị Bộ NNPTNT, ngân hàng ủng hộ với đề xuất xây dựng mô hình vay vốn theo chuỗi để cách tân sản xuất.

Phải công nhận vai trò của lực lượng chủ vựa, đầu nậu vì sống gần nông hộ, có điều kiện vay vốn ngân hàng với lãi suất thấp, có tiềm lực mạnh để ứng vốn cho nông dân sản xuất. Vấn đề chất lượng là do nhà máy không quản lý được khâu thu mua”.

Ông Lê Văn Quang - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Thủy sản Minh Phú

Dân Việt, 08/11/2016
Đăng ngày 08/11/2016
Nguyên Vỹ
Kinh tế

Giải pháp hồi phục nhanh chóng sức khỏe tôm, cá sau khi nhiễm bệnh

Để tôm cá nhanh chóng hồi phục sức khỏe thì Khoáng chất và Vitamin chính là chìa khóa để giải quyết bài toán hóc búa này

khoáng cho tôm
• 13:00 09/03/2022

Góc nhìn cho ngành nuôi trồng thủy sản 2022

Báo cáo của Rabobank tại hội nghị GOAL của Liên minh thủy sản Toàn cầu đã chỉ ra những gì mà các tác giả của báo cáo nhận thấy thông qua năm yếu tố quan trọng nhất từ những sự kiện vừa qua của năm 2021. Dưới đây là một số điểm chính ghi nhận từ báo cáo.

tôm hùm
• 07:00 20/01/2022

Bạc Liêu: Ổ dịch Covid-19 tại Công ty thủy sản Tấn Khởi tiếp tục lây lan

Trước tình hình ổ dịch Covid-19 tại Công ty TNHH thủy sản Tấn Khởi ở TX.Giá Rai tiếp tục lây lan trong cộng đồng, Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu Lữ Văn Hùng đã trực tiếp làm việc với địa phương để bàn giải pháp sớm khống chế dịch bệnh.

công ty Châu Bá Thảo
• 11:28 22/10/2021

Xuất khẩu thủy sản: Chông chênh con đường hồi phục

Những tháng cuối năm, các doanh nghiệp chế biến thủy sản tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động sản xuất và xuất khẩu.

chế biến tôm
• 09:56 19/10/2021

Thực phẩm chỉnh sửa gen của Nhật Bản đến tay người tiêu dùng

Nhật Bản là một trong những nước tiêu thụ thực phẩm thủy sản lớn nhất thế giới. Người Nhật thích ăn cá và một nghiên cứu do Trường Cao đẳng Tim mạch Hoa Kỳ thực hiện cho thấy trung bình người Nhật ăn khoảng 3 ounce cá mỗi ngày. Ẩm thực địa phương của Nhật Bản rất giàu cá và hải sản, nguồn protein chính trong chế độ ăn ít chất béo và giàu dinh dưỡng của người dân Nhật Bản.

Hải sản
• 12:02 25/04/2024

Tăng giá trị con tôm bằng cách nâng cao chất lượng tôm

Nuôi tôm là một trong những ngành kinh tế đóng góp quan trọng cho nền kinh tế nước ta, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu thủy sản. Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng ngành nuôi tôm cũng đối mặt với hàng loạt khó khăn và thách thức như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, và chi phí sản xuất cao.

Tôm thẻ
• 11:01 18/04/2024

Điểm danh một số thị trường xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam

Chỉ tính riêng 2 tháng đầu năm 2024, điểm đến xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam vinh danh 3 thị trường quốc tế, đó là: Mỹ, EU và Israel.

Cá ngừ
• 11:47 16/04/2024

Làm sao để dự đoán được xu hướng giá thủy sản?

Dự đoán chính xác xu hướng giá thủy sản là một việc hết sức phức tạp, bởi nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả những yếu tố vĩ mô và vi mô. Tuy nhiên, bạn có thể tham khảo một số phương pháp sau để có được dự đoán tương đối chính xác.

Hải sản
• 09:44 15/04/2024

Cẩn thận với mùa sứa biển Vũng Tàu 

Mùa hè là thời điểm lý tưởng để du lịch biển, nhưng cũng là lúc bạn cần cẩn thận với sự xuất hiện của sứa biển, đặc biệt là tại Vũng Tàu. Sứa biển có thể gây ra những vết ngứa rát khó chịu, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe nếu bị đốt nghiêm trọng.

Sứa biển
• 17:50 25/04/2024

Công cụ săn mồi độc đáo của cá nheo châu Âu

Cá nheo châu Âu là loài cá sở hữu kích thước “khủng” có nguồn gốc từ Đông Âu, nhưng nay đã có mặt ở nhiều nơi trên thế giới. Không chỉ gây chú ý về kích thước, loài cá này còn được biết đến nhờ tuyệt chiêu săn mồi có một không hai của mình.

Cá nheo
• 17:50 25/04/2024

Nói không với kháng sinh trong nuôi tôm?

Khi tiếp cận với việc sử dụng kháng sinh trong nuôi tôm, việc áp dụng chúng một cách chính xác và hiệu quả là vô cùng quan trọng để đảm bảo sức khỏe của tôm và người tiêu dùng, cũng như duy trì sự bền vững của ngành nuôi tôm.

Tôm sú
• 17:50 25/04/2024

Thực phẩm chỉnh sửa gen của Nhật Bản đến tay người tiêu dùng

Nhật Bản là một trong những nước tiêu thụ thực phẩm thủy sản lớn nhất thế giới. Người Nhật thích ăn cá và một nghiên cứu do Trường Cao đẳng Tim mạch Hoa Kỳ thực hiện cho thấy trung bình người Nhật ăn khoảng 3 ounce cá mỗi ngày. Ẩm thực địa phương của Nhật Bản rất giàu cá và hải sản, nguồn protein chính trong chế độ ăn ít chất béo và giàu dinh dưỡng của người dân Nhật Bản.

Hải sản
• 17:50 25/04/2024

Nhiệt độ ao nuôi tăng cao do thời tiết nắng nóng

Hiện nay, thời tiết nắng nóng kéo dài gây nhiều ảnh hưởng đến các khu vực nuôi trồng thủy sản. Đặc biệt với thời tiết ngày và đêm chênh nhiệt độ rõ rệt, việc nhiệt độ của nước ao nuôi liên tục tăng là điều đáng chú ý cho các hộ nuôi.

Nắng nóng
• 17:50 25/04/2024