Tìm hiểu cơ chế hoạt động trong đầu tôm

Tôm là minh chứng cho sự tối giản tàn nhẫn của tự nhiên, loại bỏ cổ, loại bỏ lồng ngực, ép tim và não vào chung một chỗ để tối ưu hóa phản xạ. Cấu trúc này tạo ra một cỗ máy sinh tồn siêu tốc độ nhưng không có đường lùi. Hiểu được sự chật chội bên trong khối đầu-ngực này chính là chìa khóa để hiểu tại sao tôm luôn là loài nhạy cảm nhất trong ao nuôi.

Đầu tôm
Bộ phận con tôm

Đầu - ngực: Khu vực tập trung toàn bộ cơ quan sống còn

Cấu trúc bên trong khối đầu - ngực vô cùng chật chội nhưng trật tự. Bộ não rất nhỏ, nằm ngay sau mắt, trong khi tim nằm ngay phía sau não ở vị trí lưng. Chạy dọc theo lưng và nằm sát vùng gan - tụy là đường ruột, vị trí nhạy cảm khiến vi khuẩn và độc tố rất dễ xâm nhập vào các cơ quan lân cận. Nằm ngay dưới tim là dạ dày, nơi chứa một bộ phận kỳ lạ là máy nghiền, giúp tôm nhai thức ăn bằng đầu.

Bao quanh dạ dày và nằm rất gần tim là gan - tụy, nhà máy hóa chất khổng lồ vừa tiêu hóa vừa giải độc. Hai bên hông là toàn bộ lá phổi (mang) và chảy khắp cơ thể là dòng máu màu xanh đặc trưng chứa Đồng (Hemocyanin). Việc nhồi nhét tất cả các bộ phận này vào một không gian hẹp không phải là ngẫu nhiên, mà là một sự sắp đặt có chủ đích của tiến hóa.

Cấu trúc cơ thể buộc hệ thống sinh tồn dồn vào đầu

Cấu trúc dồn nén này thực ra là một thiết kế thiên tài để tối ưu hóa khả năng sinh tồn. Đầu tiên, nó ưu tiên oxy cho bộ não và mắt vì tim nằm ngay cạnh đó bơm máu sạch trực tiếp tới. Thứ hai, nó tạo ra một áo giáp hoàn hảo khi toàn bộ nội tạng quan trọng nhất được bảo vệ bởi một lớp vỏ giáp duy nhất và rất cứng. Cuối cùng, cấu trúc hai phần đầu - ngực và bụng giúp tôm linh hoạt tối đa cho cú búng lùi, một phản xạ thoát hiểm nhanh như tên lửa. Ở môi trường áp lực cao, việc gom toàn bộ cơ quan quan trọng vào một khối giáp dày giúp tăng tối đa tỷ lệ sống sót. Nhưng chính sự tập trung cực đoan này lại vô tình tạo ra một gót chân Achilles chí mạng.

Khi điểm mạnh trở thành điểm yếu

Bởi vì mọi cơ quan sống còn đều nằm trong một khối, chỉ cần một cú đánh trúng điểm - từ môi trường, vi khuẩn hay độc chất - toàn bộ cơ thể sẽ suy sụp tức thì theo hiệu ứng domino. Thảm họa thường bắt đầu từ việc chết ngạt vật lý dù ao đầy oxy, khi lá mang mỏng manh bị tắc do bùn lơ lửng, phèn sắt kết tủa hoặc ký sinh trùng bám kín.

Tiếp theo là ngộ độc hóa học ngay tại mang và máu. Khi môi trường nước ô nhiễm, khí độc NH3 tăng cao sẽ gây tổn thương biểu mô mang, trong khi khí độc Nitrite (NO2) đi vào máu sẽ oxy hóa hemocyanin, làm máu mất khả năng vận chuyển oxy. Nghiêm trọng nhất là đầu độc cấp tốc từ bên trong khi tôm bị bệnh Gan tụy cấp. Do gan - tụy nằm ngay cạnh tim trong không gian chật hẹp, khi cơ quan này hoại tử, độc tố sẽ gây sốc toàn hệ tuần hoàn ngay lập tức, khiến tôm chết cực nhanh.

Hiểu được cấu trúc giải phẫu này giúp người nuôi nhận ra bản chất của nghề: nuôi tôm không chỉ là nuôi phần thân thịt. Nhiệm vụ thực sự là bảo vệ trái tim, bộ não, bộ lọc độc và lá phổi - tất cả đều đang bị nhồi chặt trong khối đầu - ngực duy nhất này. Chỉ khi cỗ máy trung tâm này được bảo vệ an toàn, cái thân mới có cơ hội lớn lên.

Đăng ngày 24/11/2025
Thùy Dung
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Tìm hiểu cơ chế hoạt động trong đầu tôm

Tôm là minh chứng cho sự tối giản tàn nhẫn của tự nhiên, loại bỏ cổ, loại bỏ lồng ngực, ép tim và não vào chung một chỗ để tối ưu hóa phản xạ. Cấu trúc này tạo ra một cỗ máy sinh tồn siêu tốc độ nhưng không có đường lùi. Hiểu được sự chật chội bên trong khối đầu-ngực này chính là chìa khóa để hiểu tại sao tôm luôn là loài nhạy cảm nhất trong ao nuôi.

Đầu tôm
• 09:00 24/11/2025

Ứng dụng một số công nghệ trong chế biến và bảo quản thủy sản

Công nghệ chế biến và bảo quản thủy sản đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn chất lượng, kéo dài thời gian sử dụng, và nâng cao giá trị thương mại của các sản phẩm thủy sản.

Thủy sản
• 10:34 18/02/2025

Bản chất kiềm trong ao nuôi tôm

Độ kiềm là tổng lượng các ion bicarbonate (HCO₃⁻), carbonate (CO₃²⁻) và đôi khi hydroxide (OH⁻) trong nước. Các ion này có khả năng trung hòa axit trong nước.

Ảnh bìa
• 10:00 05/12/2024

Novaland bất ngờ lấn sân sang thủy sản

Thông qua công ty con là Địa ốc Ngân Hiệp, Tập đoàn Novaland vừa chính thức nắm giữ hơn 24% vốn tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái kinh doanh bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là bất động sản.

Seaprodex
• 00:43 02/01/2026

Tại sao vỏ tôm không chứa nhiều canxi như chúng ta lầm tưởng?

Từ trước đến nay, nhiều người vẫn tin rằng vỏ tôm là bộ phận chứa nhiều canxi nhất và việc ăn cả vỏ sẽ giúp bổ sung khoáng chất này cho cơ thể. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, đây là một quan niệm chưa chính xác.

Vỏ tôm
• 00:43 02/01/2026

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 00:43 02/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 00:43 02/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 00:43 02/01/2026
Some text some message..