Tìm thấy hệ thống miễn dịch kiểm soát sự tái tạo mô mắt ở cá

Khám phá này đã tìm ra chiến lược để điều chỉnh phản ứng của tế bào hệ miễn dịch đối với tổn thương và mất tế bào ở mắt, đây được xem là chìa khóa thúc đẩy nghiên cứu sự tái tạo tế bào mô mắt của người.

Tìm thấy hệ thống miễn dịch kiểm soát sự tái tạo mô mắt ở cá
Tìm thấy hệ thống miễn dịch kiểm soát sự tái tạo mô mắt ở cá

Theo nghiên cứu mới này cho thấy khả năng tái tạo tự nhiên mô võng mạc của mắt cá có thể được đẩy mạnh bằng cách kiểm soát hệ thống miễn dịch của cá. Những phát hiện mới này có thể một ngày nào đó sẽ phát triển cho các nỗ lực chống lại bệnh thoái hoá mắt ở người.

Jeffrey Mumm, phó giáo sư nhãn khoa thuộc Trường Đại học Y khoa Johns Hopkins nói: "Ở cấp độ tế bào, cá ngựa vằn và mắt người rất giống nhau. Trên thực tế, cả mắt người và cá ngựa vằn có chứa Müller glia, một loại tế bào gốc có thể cảm ứng được cho khả năng tái tạo đặc biệt tế bào võng mạt mắt. Các nhà nghiên cứu cho biết họ tìm ra bằng chứng cho thấy microglia, một loại tế bào được tìm thấy trong hầu hết các hệ thống miễn dịch tự nhiên trên động vật có xương sống, ảnh hưởng đến đáp ứng tái tạo của Müller glia và có thể khai thác để đẩy mạnh sự phát triển của mô mới trong võng mạc."

Nghiên cứu cho thấy, các nhà nghiên cứu đã tạo ra mô hình bệnh thoái hóa võng mạc cá ngựa vằn bằng cách kết hợp một gen cho một enzyme chuyên biệt vào các tế bào hình que của võng mạc cá. Enzyme có khả năng chuyển đổi hóa học chất metronidazole thành một chất độc, cho phép các nhà nghiên cứu giết chết một cách có chọn lọc những tế bào thể hiện nó.
Sau khi có sự mất quang tử trong lưới võng mạc cá, các nhà nghiên cứu đã theo dõi phản ứng của hệ thống miễn dịch bằng cách theo dõi hoạt động của ba loại tế bào miễn dịch có đánh dấu huỳnh quang trong và quanh mắt: neutrophils, microglia và macrophages ngoại vi. Họ đã theo dõi hoạt động của các tế bào miễn dịch bằng cách sử dụng hình ảnh kính hiển vi 3-D, qua đó họ phát hiện ra rằng bạch cầu trung tính, loại tế bào miễn dịch thường là phản ứng đầu tiên đối với tổn thương mô. Microglia là những tế bào duy nhất mà các nhà nghiên cứu thấy rằng có thể đáp ứng được với tổn thương và tiếp cận các tế bào bị thương.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành các thử nghiệm trên cá ngựa vằn với enzyme chuyên biệt kết hợp cả tế bào que và tế bào vi mô bằng cách loại bỏ cả hai loại tế bào trên để xem vi khuẩn có vai trò gì trong quá trình tái tạo. Họ phát hiện ra rằng khi vi khuẩn cũng bị mất đi, Müller glia cho thấy hầu như không có hoạt động tái tạo sau ba ngày hồi phục, so với khoảng 75% tái sinh trong nhóm đối chứng (cá bình thường).

Sau khi sử dụng enzym để gây chết tế bào que trong cá, các nhà nghiên cứu đã bổ sung thuốc chống viêm vào để giảm phản ứng của vi khuẩn. Các nhà nghiên cứu đã chứng kiến sự gia tăng retinal 30% vào ngày thứ 4 của sự phục hồi so với nhóm chứng.

Sau đó họ sử dụng một loại thuốc chống viêm là Dexamethasone để xem liệu chúng có thể tăng tốc độ tái tạo trong mô võng mạc cá ngựa vằn hay không. Mumm giải thích, Microglia có hai dạng - M1, có liên quan đến chứng viêm; và M2, có liên quan đến việc sửa chữa. Các nhà nghiên cứu tin rằng có thể kích hoạt microglia để chuyển từ giai đoạn 1 sang giai đoạn 2 nhanh hơn bằng cách sử dụng thuốc và tin rằng họ có thể cải thiện khả năng tái tạo mô võng mạc của cá ngựa vằn.

Các nhà nghiên cứu hy vọng rằng bằng cách khai thác khả năng cải thiện sự tái sinh tự nhiên ở cá ngựa vằn, họ có thể hiểu rõ hơn cách gây ra sự tái tạo trong mắt người, có nhiều cơ chế tương tự để kiểm soát khả năng tái tạo.

Mumm nói: "Con người chúng ta có một sự tiến hóa về khả năng tái tạo các mô nhất định. "Nhưng con người vẫn có thẻ sử dụng di truyền để tái tạo mô võng mạc, nếu chúng ta có thể kích hoạt và kiểm soát nó."

Mumm cảnh báo rằng nhóm của ông chỉ có thể dùng huỳnh quang đánh dấu ba loại tế bào miễn dịch. David White, tiến sĩ nghiên cứu thuộc Trường Y thuộc Đại học Johns Hopkins nói: "Có thể có những tế bào miễn dịch bẩm sinh khác tham gia vào quá trình này mà chúng ta không thể quan sát được. Trong tương lai, các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ cải thiện các kỹ thuật hình ảnh của họ để xây dựng một sự hiểu biết toàn diện hơn về cách các tế bào miễn dịch ảnh hưởng đến quá trình tái tạo.

Tài liệu do Johns Hopkins Medicine cung cấp. 
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28416692

 

Đăng ngày 08/09/2017
TRỊ THỦY Lược dịch
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Vắc-xin uống từ vi tảo

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang chịu áp lực bởi các đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng, vắc-xin được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao miễn dịch và giảm sự phụ thuộc vào hóa chất. Một xu hướng nổi bật gần đây là ứng dụng vi tảo làm nền tảng sản xuất vắc-xin, mở ra triển vọng phát triển các loại vắc-xin uống bền vững, hiệu quả và ít tốn kém.

Vi tảo
• 10:50 13/06/2025

Những thông số bắt buộc phải biết trên nhãn mác thủy sản đóng gói

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại, nhãn mác trên bao bì thủy sản đã trở thành một hệ thống dữ liệu kỹ thuật phức tạp thay vì những dòng mô tả cơ bản.

Tôm thẻ
• 12:12 26/01/2026

Mẹo chọn hải sản tươi khi đi chợ: Nhìn đúng để mua không bị hớ

Việc lựa chọn hải sản tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng để có một bữa ăn hấp dẫn, giàu dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát và kiểm tra vài chi tiết nhỏ, người mua hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là hải sản tươi, đâu là hàng kém chất lượng. Dưới đây là những dấu hiệu cơ bản, dễ áp dụng khi chọn tôm, cua, và cá.

Tôm thẻ
• 12:12 26/01/2026

Nuôi ghép tôm và rong nho

Mô hình nuôi ghép tôm thẻ chân trắng và rong nho là phương thức canh tác kết hợp hai đối tượng nuôi trên cùng một diện tích mặt nước hoặc trong hệ thống tuần hoàn.

Tôm thẻ
• 12:12 26/01/2026

Kỹ thuật vận chuyển và thả tôm giống trong điều kiện rét đậm đầu năm 2026

Những đợt rét đậm đầu năm 2026 trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm giống trong khâu vận chuyển và thả nuôi. Để đảm bảo sức khỏe đàn tôm, người nuôi cần tuân thủ nghiêm ngặt các thông số về nhiệt độ, mật độ đóng gói và quy trình thuần hóa môi trường trước khi bắt đầu vụ nuôi.

Tôm thẻ giống
• 12:12 26/01/2026

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 12:12 26/01/2026
Some text some message..