Cải thiện di truyền trên cá bằng gen tổng hợp Glucocorticoid

Các phân tích chuyên sâu cho thấy khi ứng dụng di truyền phân tử vào hoạt động cải thiện con giống giúp cho cá tăng cường hệ thống miễn dịch mạnh mẽ ngay từ khi trứng vừa nở. Giúp chất lượng cá bột được cải thiện đáng kể.

Cải thiện di truyền trên cá bằng gen tổng hợp Glucocorticoid
Ảnh minh họa: pentruanimale

Phản ứng miễn dịch bẩm sinh đóng một vai trò then chốt trong việc kích hoạt các cơ chế phòng thủ của vật chủ và xác định bản chất của đáp ứng miễn dịch thích nghi. Các thành phần của hệ thống miễn dịch bẩm sinh được chia thành: vật lý (lớp chất nhầy, hoạt động như một hàng rào vật lý và hóa học); tế bào (tế bào thực bào như bạch cầu trung tính và bạch cầu đơn nhân / đại thực bào); và các yếu tố miễn dịch khác (dựa trên các đặc tính nhận dạng đối tượng hoặc các chức năng tác động). Các báo cáo trước đây cho thấy sự biểu hiện của các thành phần liên quan đến kháng khuẩn tại thời điểm trứng nở và các tuần tiếp theo của cá bột, chỉ ra rằng các phân tử này đóng một chức năng điều chỉnh và hiệu ứng để vật chủ chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường có thể gặp phải trong giai đoạn phát triển của ấu trùng khi khả năng miễn dịch của cá chưa hoàn chỉnh. 

Động vật có xương sống dưới kích thích căng thẳng sẽ khởi động một phản ứng căng thẳng nội tiết. Phản ứng này bao gồm một phản ứng adrenaline ngay lập tức giúp chuẩn bị cho phản ứng "chiến đấu" bằng cách tăng mức đường huyết và kích hoạt phản ứng car-diovascular. Ngoài ra, glucocorticoid (đặc biệt là cortisol hoặc corticosterone tùy thuộc vào loài) sẽ được giải phóng thông qua tuyến yên - thượng thận (HPI) ở cá hoặc trục dưới đồi - tuyến yên - thượng thận ở các động vật có xương sống khác. Những glucocorticoid huyết tương này thường được sử dụng làm chất đánh dấu sinh học cho stress. 

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực để nghiên cứu về sự tương tác miễn dịch trong cá, tuy nhiên hiện nay vẫn chưa có nghiên cứu nào tập trung vào đặc tính phản ứng miễn dịch và tổng hợp glucocorticoid bằng cách sử dụng tương tác giữa vật chủ và con đường trên giai đoạn ấu trùng. Do đó, mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá sự tổng hợp glucocorticoid và điều chế các gen liên quan đến miễn dịch bẩm sinh trong ấu trùng cá chẽm (Dicentrarchus labrax) được thử nghiệm với vi khuẩn Vibrio anguillarum

Điều chế gen tổng hợp Glucocorticoid  giúp cá chống lại Vibrio anguillarum

Vì mục đích này, các nhà khoa học đã gây nhiễm thực nghiệm ấu trùng cá chẽm với 107 CFU/mL V. anguillarum chủng HI 610 vào ngày thứ 5 sau khi nở (dph) trong các nhóm cá đối chứng và nhóm cá có mang gen tổng hợp Glucocortinoid. 

 

Hai nhóm cá được sử dụng trong thí nghiệm và các lần đánh giá.

Sau khi gây nhiễm thực nghiệm với vi khuẩn V. anguillarum, cá sẽ được theo dõi tỷ lệ tử vong từ 0h – 120h sau khi tiêm.

Kết quả tỷ lệ tử vong được theo dõi đến cuối thí nghiệm [120 giờ sau thử thách (hpc)] cho thấy tỷ lệ chết ở nhóm cá đối chứng là 93,20%, trong khi ở nhóm cá có mang gen tổng hợp Glucocortinod lại giảm xuống chỉ còn 18,31% ở 120 hpc. Việc phân tích biểu hiện và định lượng Glucocorticoid của các gen liên quan đến miễn dịch và bẩm sinh được thực hiện cho thấy có sự gia tăng cortisol, cortisone và 20β-dihydrocortisone ở nhóm cá xử lý. Mặt khác, sự biểu hiện của lysozyme, transferrin củng tăng lên ở nhóm cá có mang gen tổng hợp Glucocortinoid, đây là các protein tham gia hệ thống miễn dịch bẩm sinh của cá rất quan trọng. 

Do đó, sự gia tăng các dấu hiệu kết hợp với tổng hợp glucocorticoid cùng với sự gia tăng các gen liên quan đến phản ứng chống viêm cho thấy rằng ở ấu trùng cá chẽm bị nhiễm V. anguillarum đã diễn ra một đáp ứng viêm ở mức độ hệ thống, sau đó dẫn đến sự tham gia của các cơ chế sinh lý khác để chống lại tác nhân gây bệnh. 

Nghiên cứu trên là nhân tố mới giúp các nhà khoa học có những bước đi mới trong vấn đề cải thiện di truyền các đối tượng nuôi trồng thủy sản.


Đăng ngày 11/05/2018
TRỊ THỦY Lược dịch
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Vắc-xin uống từ vi tảo

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang chịu áp lực bởi các đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng, vắc-xin được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao miễn dịch và giảm sự phụ thuộc vào hóa chất. Một xu hướng nổi bật gần đây là ứng dụng vi tảo làm nền tảng sản xuất vắc-xin, mở ra triển vọng phát triển các loại vắc-xin uống bền vững, hiệu quả và ít tốn kém.

Vi tảo
• 10:50 13/06/2025

Nguyên liệu lên men: Một xu hướng mới trong dinh dưỡng thủy sản

Thức ăn thương mại đóng vai trò then chốt trong sản xuất nuôi trồng thủy sản, do chiếm từ 50% đến 70% tổng chi phí sản xuất.

Thức ăn tôm
• 10:50 03/06/2025

Ảnh hưởng từ sự dao động pH tưởng chừng vô hại đến gan tụy tôm

Gan tụy tôm không tổn thương đột ngột mà suy yếu dần theo những biến động môi trường rất nhỏ. Trong đó, sự dao động pH tuy không lớn nhưng lại kéo dài chính là yếu tố thường bị người nuôi bỏ qua, tạo tiền đề cho những đợt bùng phát dịch bệnh khó kiểm soát.

Gan tụy tôm thẻ
• 08:05 21/01/2026

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 08:05 21/01/2026

Xử lý mùn bã hữu cơ đáy ao trong nuôi tôm giữa vụ

Trong giai đoạn giữa vụ nuôi tôm thâm canh, mùn bã hữu cơ tích tụ dưới đáy ao là nguyên nhân chính gây suy giảm oxy, phát sinh khí độc và làm tăng nguy cơ dịch bệnh. Nhận diện sớm và xử lý đúng kỹ thuật lớp mùn bã hữu cơ giúp ổn định môi trường nước và duy trì tốc độ tăng trưởng của đàn tôm.

Nước ao tôm
• 08:05 21/01/2026

Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của các thị trường xuất khẩu thủy sản năm 2025

Khép lại năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ghi nhận con số ấn tượng 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm trước. Thành quả này có được nhờ cuộc bứt tốc mạnh mẽ trong quý IV và sự linh hoạt chiến lược của các doanh nghiệp đầu ngành trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Tôm thẻ
• 08:05 21/01/2026

"Quái ngư" miền Trung hình thù kỳ dị, giá tiền triệu vẫn được săn lùng

Sở hữu ngoại hình vuông vức như một chiếc hộp và lớp da cứng như áo giáp, cá bò hòm thường khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy phải giật mình. Thế nhưng, trái ngược với vẻ ngoài đáng sợ, loài cá này lại được ví như "gà nước mặn" với hương vị thơm ngon thượng hạng, được giới sành ăn săn lùng dù giá lên tới cả triệu đồng.

Cá bò hòm
• 08:05 21/01/2026
Some text some message..