Chiết xuất quả nhàu kích thích miễn dịch và tăng trưởng trên tôm thẻ

Một nghiên cứu mới đây của Phan Thị Cẩm Tú và cộng sự 2023 đã cho thấy lợi ích khi bổ sung chiết xuất trái nhàu đến hiệu suất tăng trưởng và khả năng miễn dịch của tôm thẻ chân trắng.

Trái nhàu
Hiện nay, do người dân sử dụng quá nhiều thuốc kháng sinh khiến tôm kháng lại các thuốc

Hiện nay, do người dân sử dụng quá nhiều thuốc kháng sinh khiến tôm kháng lại các thuốc trị bệnh dẫn đến khó kiểm soát tình hình dịch bệnh trong nuôi tôm. Chính vì thế, mà người nuôi đang có xu hướng nuôi trồng thủy sản hữu cơ nhằm mục đích giải quyết các vấn đề về môi trường, an toàn thực phẩm và sức khỏe mà các hệ thống nuôi trồng thông thường phải đối mặt. 

Quả nhàu từ lâu được biết đến là thảo dược được dùng phổ biến hỗ trợ điều trị một số bệnh trong y học do thành phần của quả nhàu rất giàu protein, vitamin, khoáng chất, coenzym, carbohydrate và alkaloid, đặc tính kháng khuẩn, kháng nấm, chống oxy hóa và chống viêm.

Một số nghiên cứu đã báo cáo rằng việc bổ sung quả nhàu vào chế độ ăn đã cải thiện hiệu suất tăng trưởng và hệ thống miễn dịch của động vật trên cạn, tuy nhiên nghiên cứu về lợi ích của cây nhàu trên tôm thẻ chân trắng còn hạn chế.

Trong nghiên cứu, quả nhàu được rửa sạch và cắt cẩn thận thành từng miếng nhỏ. Sau khi phơi khô trong 2 sẽ được nghiền thành dạng bột và  chiết xuất bằng metanol 70% với tỷ lệ 1:5 ở nhiệt độ phòng. Sau khi khuấy liên tục trong 48 giờ, dịch chiết được lọc bằng giấy lọc định tính Whatman số 1, theo phương pháp của Natheer et al. (2012) và  được cô đặc bằng phương pháp bay hơi quay ở nhiệt độ 50°C và áp suất nằm trong khoảng từ 90 đến 300 mBar. Dịch chiết được chuyển vào lọ thủy tinh và bảo quản trong tủ lạnh ở 4°C.

Các chất chiết xuất được đưa vào thức ăn viên tôm có chứa nồng độ khác nhau là 0 (Control-T0), 0,5 (T1), 1 (T2) và 1,5% (T3) chiết xuất noni trong khoảng thời gian 56 ngày. 

Kết quả cho thấy bổ sung chất chiết xuất từ trái nhàu cho tôm thẻ chân trắng giúp cải thiện hiệu suất tăng trưởng của tôm về trọng lượng cơ thể, tổng chiều dài, tăng trưởng trung bình hàng ngày và hệ số chuyển đổi thức ăn trong đó nghiệm thức bổ sung T3 1,5% cho kết quả cao nhất trong số tất cả các nhóm. Sinh khối thu được ở nhóm T3 khi kết thúc thí nghiệm là 1,76 kg/m3 trong khi đó đối chứng đạt 1,41 kg/m3, hệ số chuyển đổi thức ăn của nhóm T3 là 1,26 trong khi nhóm đối chứng là 1,82.

Hoạt tính của amylase tăng lên đáng kể khi tăng thời gian nuôi cấy và tăng nồng độ bổ sung chiết xuất nhàu. Ở nhóm T3,  hoạt tính amylase và protease thể hiện sự khác biệt cao nhất và đáng kể nhất khi so sánh với nhóm đối chứng.  Nhóm T3 ghi nhận giá trị hoạt động amylase cao nhất vào ngày thứ 56 và quan sát thấy sự khác biệt đáng kể so với nhóm đối chứng. 

Hoạt tính của amylase
Hoạt động của (a) amylase và (b) protease của tôm thẻ chân trắng khi bổ sung chiết xuất quả nhàu

Tỷ lệ sống (%) của tôm thẻ
Tỷ lệ sống (%) của tôm thẻ chân trắng cho ăn khẩu phần có chứa chiết xuất từ quả nhàu sau khi tiếp xúc với độ mặn thấp (a) hoặc stress amoniac cao (b)

Sau khi tiếp xúc với độ mặn thấp và nồng độ amoniac cao nghiệm thức bổ sung 1,5% nhóm T3 thể hiện tỷ lệ sống sót cao hơn đáng kể so với các nghiệm thức khác và so với đối chứng.

Theo Moh và cộng sự. (2021), việc chiết xuất quả nhàu chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học đảm bảo tôm phát triển khỏe mạnh, dẫn đến tỷ lệ sống tăng lên. 

Ngoài ra, Sina và cộng sự. (2021) cũng chứng minh rằng chiết xuất từ quả nhào rất giàu đặc tính chống oxy hóa và chất polyphenolic, có vai trò quan trọng trong việc giảm các yếu tố căng thẳng. 

Theo Wang và Wang (2013), động vật giáp xác dễ bị ảnh hưởng bởi sự biến đổi của môi trường hơn vì chúng không có phản ứng miễn dịch thu được và chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống miễn dịch không đặc hiệu của chúng. 

Trong nghiên cứu hiện tại, việc nâng cao tỷ lệ sống ở tôm đã được ghi nhận sau các thử nghiệm thử thách độ mặn thấp và nồng độ amoniac cao. Những phát hiện này cho thấy rằng việc bổ sung chiết xuất quả nhào vào thức ăn thương mại có thể tăng cường sức đề kháng của tôm chân trắng trước các áp lực môi trường. 

Do đó, việc bổ sung chế độ ăn uống với chiết xuất nhào có thể là một giải pháp thay thế cho thuốc kháng sinh hoặc thuốc hóa học như chất kích thích tăng trưởng trong nuôi trồng thủy sản.

Đăng ngày 16/11/2023
Minh Minh @minh-minh
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 19:56 18/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 19:56 18/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 19:56 18/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 19:56 18/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 19:56 18/02/2026
Some text some message..