Xu hướng sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc từ thực vật làm chất kích thích miễn dịch ngày càng gia tăng bởi phương pháp này vừa có thể thay thế thuốc hoặc thuốc kháng sinh vừa hiệu quả hơn về chi phí và thân thiện với môi trường. Các nghiên cứu trước đây cho biết chiết xuất thực vật cải thiện khả năng miễn dịch của một số loài thủy sản nuôi. Sự cải thiện tăng trưởng và khả năng miễn dịch của tôm cá là kết quả của việc tăng cường hoạt động của các enzym tiêu hóa và enzyme chống oxy hóa của các chiết xuất này. 

Trái nhàu (Morinda citrifolia) là một loại cây thường mọc ở Đông Nam Á được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị bệnh tiểu đường, viêm khớp, tăng huyết áp, đau đầu và sốt... Các nghiên cứu trước đây cho thấy trong quả nhàu M. citrifolia có sự hiện diện của các hợp chất có hoạt tính sinh học. Quả nhàu chứa nguồn chất chống oxy hóa và polyphenol (alkaloid, flavonoid, tannin và anthocyanins). Trong khi nghiên cứu về lợi ích của cây nhàu trên tôm vẫn còn hạn chế, loài cây này đã được báo cáo là đã cải thiện sự phát triển của gia súc, gà, cũng như kích thích các phản ứng miễn dịch của tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii).

Trái nhàu – vị thuốc quý chữa được nhiều bệnh trên người. Ảnh facty

Do đó, Julia Hwei ZhongMoh và cộng sự đã nghiên cứu xác định hiệu quả của chiết xuất từ trái nhàu M. citrifolia trong việc cải thiện tăng trưởng của tôm thẻ chân trắng P. vannamei (PL).

Bổ sung chiết xuất trái nhàu cho tôm thẻ chân trắng

Trong nghiên cứu, 5 kg quả nhàu M. citrifolia đã được thu thập và rửa sạch bằng nước cất. Sau khi rửa sạch, trái nhàu được cắt thành từng miếng nhỏ (dài 1mm x rộng 1mm x dày 5mm) và sấy khô trong tủ sấy ở 50^oC trong 4 – 5 ngày sau đó được chiết xuất với 70% metanol theo tỷ lệ 1:5 để 48 h. Sau đó hỗn hợp được lọc và loại bỏ metanol.

Các chất chiết xuất được đưa vào thức ăn viên tôm thương phẩm ở các nồng độ 0%, 1%, 2%, 3%, 4% và 5%. Thử nghiệm cho ăn được thực hiện trong 30 ngày và các mẫu tôm được thu thập cách nhau 5 ngày để xác định năng suất tăng trưởng và nghiên cứu mô bệnh học cấu trúc gan tụy.

Một sự thay đổi rõ ràng trong ống gan tụy của tôm có bổ sung chiết xuất quả nhàu. Những thay đổi (tăng tế bào (CH), teo ống dẫn (TA), hình dạng bất thường của lumen (ALU), thâm nhiễm hồng cầu (HI)) chứng minh sự kích thích tăng cường đổi mới tế bào và bảo vệ tế bào chống lại các yếu tố căng thẳng.

Kết quả cho thấy bổ sung chất chiết xuất từ trái nhàu cho tôm thẻ chân trắng giúp cải thiện hiệu suất tăng trưởng của tôm về trọng lượng cơ thể, tổng chiều dài, tăng trưởng trung bình hàng ngày và hệ số chuyển đổi thức ăn. Sự cải thiện chức năng tiêu hóa của tôm đã gián tiếp cải thiện tốc độ tăng trưởng của chúng, điều này chứng minh mối quan hệ giữa hoạt động của các enzym tiêu hóa và sự tăng trưởng của tôm. Và việc tăng cường hoạt động của các enzyme chống oxy hóa đã cải thiện phản ứng miễn dịch, từ đó tăng khả năng chống chịu với stress và cho phép tôm thẻ chân trắng phát triển khỏe mạnh trong suốt quá trình nuôi. 

Trong nghiên cứu mô bệnh học, chất chiết xuất từ trái nhàu đã ảnh hưởng đến cấu trúc gan tụy (tăng số lượng tế bào R, B & E của gan tụy). R là tế bào dự trữ dinh dưỡng, do đó tăng số lượng tế bào R trong gan tụy cho thấy tăng dự trữ lipid/glycogen từ đó dẫn đến cải thiện tăng trưởng của tôm. B là tế bào có khả năng không bào và hấp thụ chất dinh dưỡng thông qua tổng hợp protein và enzyme tiêu hóa. Tế bào E rất quan trọng đối với việc đổi mới tế bào và tăng trưởng của gan tụy.

Việc bổ sung các chất chiết xuất từ thực vật là một giải pháp đầy hứa hẹn và đem lại nhiều lợi ích cho tôm. Kết quả nghiên cứu đã chứng minh bổ sung chiết xuất trái nhàu giúp cải thiện hiệu suất tăng trưởng, phản ứng sinh lý của gan tụy và khả năng miễn dịch của tôm thẻ chân trắng.