Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Tuy nhiên, để phát triển nuôi tôm thẻ chân trắng mang lại hiệu quả và lợi nhuận cho người nuôi, việc cải tiến các mô hình là cần thiết. Mô hình nuôi thuỷ sản tuần hoàn kết hợp đa loài được xem là một trong những giải pháp góp phần phát triển bền vững ngành hàng tôm trong tương lai.

Sơ đồ hệ thống nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh với mô hình CTU-RAS: Ảnh sưu tầm

Nuôi trồng thủy sản tuần hoàn kết hợp đa loài (CTU-RAS): được xem là một mô hình đột phá từ Trường Thủy sản – Đại học Cần Thơ. Đây là mô hình nuôi tôm siêu thâm canh trong hệ thống tuần hoàn khép kín, tích hợp nhiều loài ở các bậc dinh dưỡng khác nhau, mang lại hiệu quả vượt trội so với các phương pháp truyền thống. Những điểm ưu việt của mô hình CTU-RAS bao gồm:

- Hệ thống tuần hoàn khép kín: Giúp tái sử dụng hoàn toàn nguồn nước, giảm thiểu tối đa lượng nước thải ra môi trường. Theo các nghiên cứu, mô hình này có thể tái sử dụng nước cho 3 vụ nuôi liên tiếp mà không cần thay nước.

- Lọc sinh học đa loài: Các loài nuôi kèm như cá rô phi và rong câu đóng vai trò như những bộ lọc sinh học tự nhiên. Cá rô phi giúp xử lý tôm yếu, tôm chết và các loại giáp xác mang mầm bệnh. Trong khi đó, rong câu hấp thụ các chất dinh dưỡng dư thừa trong nước như TAN (amoniac), nitrite, nitrate và photphate, ổn định môi trường nước một cách tự nhiên.

- Sử dụng thức ăn bổ sung: Một phần thức ăn công nghiệp được thay thế bằng bí đỏ, giúp giảm hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR), cải thiện màu sắc và chất lượng tôm thành phẩm.

Hệ thống CTU-RAS (Bể 1: tôm nuôi; Bể 2-4: cá rô phi; Bể 5: Lắng; Bể 6: : giá thể lọc sinh học; Bể 7: Rong): Ảnh sưu tầm

Mô hình CTU-RAS đã được triển khai thử nghiệm thành công tại 3 hộ nuôi ở Cà Mau với quy mô 600m³/hộ. Kết quả thực tế cho thấy mô hình này mang lại hiệu quả cao trên nhiều khía cạnh:

- Hiệu quả sản xuất: Năng suất trung bình đạt 38–45 tấn/ha/vụ, có thể nuôi 3-4 vụ/năm. Tỷ lệ sống của tôm đạt trên 80% sau 56–84 ngày nuôi.

- Hiệu quả kinh tế: Lợi nhuận dao động từ 91,3 – 110,7 triệu đồng/600m³/vụ. Chi phí thức ăn viên chiếm tỷ lệ cao nhất (52,8%), nhưng chi phí hóa chất chỉ là 8,7% tổng chi phí, thấp hơn đáng kể so với các mô hình siêu thâm canh khác (13,3% - 16%).

- Hiệu quả môi trường: Hệ thống không cần thay nước và không đòi hỏi hệ thống xử lý nước thải bên ngoài. Việc sử dụng cá rô phi và rong câu giúp cân bằng các yếu tố môi trường nước, tạo điều kiện thuận lợi cho tôm phát triển. Đặc biệt, mô hình không sử dụng kháng sinh, tạo ra sản phẩm sạch và an toàn cho người tiêu dùng.

Mô hình CTU-RAS là một giải pháp toàn diện và bền vững, đặc biệt phù hợp trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn ngày càng gia tăng ở Đồng bằng sông Cửu Long. Mô hình không chỉ mang lại lợi nhuận cao mà còn thân thiện với môi trường, hạn chế dịch bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Với những kết quả ấn tượng đã đạt được, CTU-RAS có tiềm năng lớn để nhân rộng tại Cà Mau và các tỉnh ven biển khác, góp phần phát triển ngành tôm Việt Nam theo hướng bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là một bước tiến quan trọng, khẳng định vai trò tiên phong của các nhà khoa học Việt Nam trong việc giải quyết những vấn đề cấp bách của ngành nông nghiệp.