_1768625041.jpg)
Nhờ ứng dụng công nghệ sinh học, nguồn nguyên liệu từng bị xem là rác thải này được tận dụng để chiết xuất Chitosan, Astaxanthin và đạm thủy phân, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn cho ngành tôm Việt Nam.
Giá trị kinh tế từ phụ phẩm tôm: Tiềm năng từ đầu và vỏ tôm
Mỗi năm, ngành thủy sản Việt Nam thải ra hàng trăm nghìn tấn đầu và vỏ tôm từ các nhà máy chế biến xuất khẩu. Trước đây, nguồn phụ phẩm này chủ yếu được sấy khô làm thức ăn gia súc với giá trị thấp hoặc bị đổ bỏ tại các bãi tập trung.
Thực tế, thành phần của phụ phẩm tôm chứa hàm lượng lớn protein, khoáng chất và các polymer sinh học đặc hữu. Khi được ứng dụng công nghệ xử lý tiên tiến, giá trị kinh tế thu được từ các sản phẩm giá trị gia tăng này có thể cao gấp nhiều lần so với việc chỉ tập trung khai thác tôm thương phẩm đơn thuần.
Ứng dụng Chitin – Chitosan chiết xuất từ vỏ tôm
Hợp chất quan trọng nhất trong vỏ tôm là Chitin, nguyên liệu để sản xuất Chitosan thông qua quy trình khử acetyl. Đây là loại polymer sinh học có khả năng kháng khuẩn, chống nấm và tương thích sinh học cao, được ứng dụng rộng rãi trong y tế, dược phẩm và nông nghiệp.
Chitosan hiện được dùng để sản xuất băng gạc cầm máu nhanh, màng bao thuốc sinh học hoặc làm chất kích kháng giúp cây trồng chống chịu sâu bệnh. Với nhu cầu ngày càng tăng từ các thị trường cao cấp, Chitosan thực sự trở thành "vàng đen" mang lại lợi nhuận đột phá cho các doanh nghiệp biết tận dụng nguồn nguyên liệu vỏ tôm.
Chitosan trở thành "vàng đen" mang lại lợi nhuận đột phá cho các doanh nghiệp biết tận dụng nguồn nguyên liệu vỏ tôm
Astaxanthin và đạm thủy phân từ đầu tôm
Đầu tôm là nơi tập trung lượng lớn Astaxanthin – một sắc tố thuộc nhóm Carotenoid có khả năng chống oxy hóa mạnh nhất trong tự nhiên. Astaxanthin thu hồi từ đầu tôm được ứng dụng trong thực phẩm chức năng cho người và làm chất tạo màu tự nhiên trong thức ăn thủy sản để cải thiện sắc tố thịt tôm, cá hồi.
Bên cạnh đó, công nghệ thủy phân bằng enzyme còn cho phép thu hồi dịch đạm tôm chất lượng cao. Nguồn đạm này không chỉ là chất dẫn dụ hiệu quả trong thức ăn chăn nuôi mà còn có thể chế biến thành các loại gia vị thực phẩm cao cấp, giúp tối ưu hóa giá trị của từng cá thể tôm sau chế biến.
Phát triển chuỗi giá trị phụ phẩm tôm theo kinh tế tuần hoàn
Để biến phụ phẩm thành nguồn thu bền vững, ngành tôm cần chuyển dịch từ mô hình khai thác tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn. Các doanh nghiệp cần đầu tư hệ thống thu gom, bảo quản lạnh ngay tại nhà máy chế biến để giữ nguyên hoạt tính sinh học của nguyên liệu.
Việc áp dụng các công nghệ chiết xuất xanh, ít hóa chất đang là xu hướng tất yếu để sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính. Khi chuỗi giá trị phụ phẩm được vận hành bài bản, ngành tôm không chỉ giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra hệ sinh thái sản xuất khép kín, nâng cao vị thế cạnh tranh trên bản đồ thủy sản thế giới.
_1768470160.jpg)
_1767848401.jpg)
