Sinh vật biển tiềm năng trong y học

Ý tưởng hiện đại về việc điều trị bệnh tật của con người bao gồm các sản phẩm tự nhiên có cấu trúc và chức năng đặc biệt có nguồn gốc từ động vật không xương sống biển.

Sinh vật biển
Đại dương được coi là nguồn thuốc tiềm năng

Đại dương được coi là nguồn thuốc tiềm năng và một số hợp chất hoạt tính sinh học hoặc chất chuyển hóa thứ cấp này có tiềm năng y sinh. Đại dương chiếm 70% diện tích trái đất và hệ sinh thái biển chiếm 95% sinh quyển. Có 33-34% ngành động vật sống trong môi trường biển. Sinh vật biển chiếm gần 80% hệ sinh vật thế giới. 

Sự đa dạng của các loài là phi thường và ở các vùng nhiệt đới có gần 1000 loài khác nhau trên một mét vuông. Áp lực môi trường như cạnh tranh về không gian, dinh dưỡng và tự vệ đã dẫn đến việc sản xuất ra một loạt các hợp chất đa dạng được gọi là chất chuyển hóa thứ cấp. Những loài động vật này sử dụng chất chuyển hóa thứ cấp để giao tiếp giữa chúng và môi trường của chúng. Các phân tử giao tiếp này tiến hóa trong phạm vi mối quan hệ cộng sinh.

Hải quỳHải quỳ

Các hợp chất hoạt tính sinh học chủ yếu được tạo ra từ động vật biển được gọi là chất chuyển hóa thứ cấp. Chúng có thể được chia thành steroid, terpenoid, isoprenoid, nonisoprenoid, quinon, hợp chất brom hóa, heterocyclic nitơ và heterocyclic nitơ lưu huỳnh. Các chất hoạt tính sinh học được hình thành bởi các sinh vật biển như động vật nguyên sinh và động vật không xương sống như porifer, cnidaria, giun đốt, chân khớp, động vật thân mềm và da gai đã thu hút sự chú ý do hoạt động kháng vi-rút, kháng khuẩn, kháng nguyên sinh động vật, kháng nấm, kháng giun sán và chống ung. Có nhiều nghiên cứu về các chất chuyển hóa khác nhau có cấu trúc bất thường và thể hiện hoạt tính sinh học.

Một số lượng lớn các hợp chất hoạt tính sinh học được tạo ra bởi các sinh vật đa dạng về mặt phát sinh loài có hoạt tính và cấu trúc hóa học khác nhau và thường không thể đoán trước. Chúng là các phân tử nhỏ, thường lên đến 3000 Dalton. Cho đến cuối thập kỷ đầu tiên của thế kỷ này, hơn 15.000 hợp chất tự nhiên đã được phân lập từ các loài poriferan, cnidaria, annelids, chân khớp, động vật thân mềm và da gai. Các hợp chất này thuộc nhiều họ hóa chất khác nhau.

Một số trong số chúng có cấu trúc kỳ lạ. Hoạt động của chúng ngăn chặn các phản ứng trao đổi chất/enzym, làm gián đoạn chu kỳ tế bào, ảnh hưởng đến quá trình thực bào và tham gia vào quá trình tiêu diệt tế bào, v.v. Trong vài năm qua, một số lượng lớn các hợp chất mới đã được báo cáo. Một số hợp chất này đã được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng/tiền lâm sàng và dự kiến rằng chúng có thể được sử dụng làm thuốc điều trị trong tương lai gần.

Ngành Porifera: Hợp chất có hoạt tính sinh học manzamin, phenolic hoặc quinoid, ancaloit, terpenoid, brom hóa tryptamin. Phòng ngừa bệnh chống sốt rét, đặc biệt là thuốc kháng vi-rút AIDS, kháng khuẩn, kháng nấm, chống ung thư.  

Ngành Coelenterata: Hợp chất có hoạt tính sinh học Postaglandin, protein, enzyme, steroid, terpenoid, brom hóa alkaloid, macrolide và ceramide. Chúng có trong san hô, sứa, hải quỳ,… Phòng ngừa bệnh kháng khuẩn, kháng nấm, kháng tảo, cariac và cơ thần kinh thư giãn, chống khối u, chống ung thư, chống ung thư.

SứaSứa mặt trăng

Ngành Annelida: Hợp chất có hoạt tính sinh học peptides, Arenecins, hedistins. Chúng có trong rươi, sá sùng,… Phòng ngừa bệnh peptide kháng khuẩn (AMP), viêm khớp, oosteoporesis, xương ung thư, kháng khuẩn, kháng khuẩn, kháng nấm.  

Ngành Arthropoda: Hợp chất có hoạt tính sinh học như lectin viz. limulin và carcinoscorpin, este thiol protein, axit béo, triglycerides, carotenoid và lipids. Phòng ngừa bệnh kháng khuẩn, chống ung thư, chất chống oxy hóa, chống tăng sinh, chống đột biến, chống viêm, phản ứng miễn dịch  

Ngành Mollusca: Hợp chất có hoạt tính sinh học như dolostatin, lectin, steroid, terpenoids, hợp chất acetylenic, dollstains, polysaccharides. Chúng được tìm thấy trong các loài nhuyễn thể. Phòng ngừa bệnh chống bạch cầu, phản ứng miễn dịch, hạ huyết áp, thư giãn cơ trơn, hoạt động chống nicotin, thuốc kháng vi-rút đặc biệt là vi-rút HIV hợp chất ức chế.

Ngành Echinodermata: Hợp chất có hoạt tính sinh học như saponin và các dẫn xuất sterol, tarpenoid, glycoprotein, cerebroside, pyrimidine nucleaoside, thymine deoxyriboside và uracil deoxyribose, polysaccharides, βcarotene. Chúng có trong nhím biển, sao biển, hải sâm,... Phòng ngừa bệnh tan máu, kháng khuẩn, kháng nấm, chống ung thư, chống khối u, kháng vi-rút đặc biệt là hoạt động chống HIV, chống viêm, chống ung thư, chống dị ứng.

Đăng ngày 03/03/2025
Hồng Huyền @hong-huyen
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 01:56 18/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 01:56 18/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 01:56 18/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 01:56 18/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 01:56 18/02/2026
Some text some message..