Thâm canh tôm bền vững: Bí quyết đạt năng suất cao với mô hình ISPS

Sự phát triển của ngành tôm trong nhiều năm qua chủ yếu dựa vào việc mở rộng diện tích. Tuy nhiên, cách tiếp cận này đã chạm đến giới hạn và để lại nhiều hệ lụy về môi trường.

Do đó, hướng đi tất yếu của ngành là phải chuyển từ "tăng trưởng theo chiều rộng" sang "tăng trưởng theo chiều sâu". Điều này đòi hỏi các mô hình nuôi phải vừa đạt được năng suất cao, vừa đảm bảo các yếu tố bền vững như an toàn sinh học và hạn chế tác động môi trường. 

Giải mã mô hình ISPS: Hệ thống sản xuất tôm trong ao

ISPS là viết tắt của "Indoor shrimp production system", hay còn gọi là hệ thống sản xuất tôm trong nhà. Điểm khác biệt cốt lõi của mô hình này là việc thiết kế một ao ương có diện tích nhỏ ngay bên trong ao nuôi thương phẩm lớn.

Giai đoạn đầu, tôm giống sẽ được ương với mật độ rất cao trong ao ương được kiểm soát nghiêm ngặt này. Sau một thời gian, khi tôm đã đạt kích cỡ lớn hơn và có sức đề kháng tốt, chúng sẽ được chuyển sang ao nuôi lớn để tiếp tục phát triển.

Một trong những cải tiến quan trọng được áp dụng trong mô hình ISPS là việc sử dụng các công thức thức ăn không chứa bột cá, giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn tài nguyên khai thác. Toàn bộ hệ thống hoạt động theo một quy trình an toàn sinh học cao, với việc hạn chế tối đa việc thay nước, giảm thiểu rủi ro lây nhiễm mầm bệnh từ bên ngoài.

Sơ đồ hệ thống nuôi tôm ISPS. Hình: Sưu tầm

Hiệu quả vượt trội đã được chứng minh

Các kết quả thực tế từ việc ứng dụng mô hình ISPS, đặc biệt là tại các tỉnh miền Bắc, đã cho thấy những con số rất ấn tượng. Mô hình này có thể đạt năng suất rất cao, từ 20-30 tấn/ha/vụ, một con số vượt xa so với các mô hình ao đất truyền thống.

Quan trọng hơn, nhờ được ương trong một môi trường được kiểm soát tốt ở giai đoạn đầu và quy trình an toàn sinh học nghiêm ngặt, tỷ lệ sống của tôm trong mô hình ISPS rất cao, có thể đạt từ 80-90%.

Mô hình này đặc biệt phù hợp với điều kiện khí hậu miền Bắc, nơi có mùa đông lạnh. Việc ương tôm trong nhà giúp người nuôi có thể chủ động thả giống sớm hơn, kéo dài thời gian nuôi và có thể thực hiện được nhiều vụ hơn trong một năm.

Bể ương tròn nổi của trại tôm anh Đỗ Mai Huy, Hải Phòng, nhận chuyển giao thành công quy trình ương tôm ISPS. Ảnh: Aquaculture Vietnam

Hướng đi của ngành tôm thâm canh

Mô hình ISPS không chỉ là một tập hợp các kỹ thuật, mà là một sự thay đổi trong tư duy sản xuất. Nó cho thấy con đường để đạt được năng suất cao không nhất thiết phải đi cùng với việc mở rộng diện tích hay đánh đổi bằng rủi ro môi trường.

Bằng cách tập trung vào việc kiểm soát chặt chẽ giai đoạn đầu và áp dụng các nguyên tắc an toàn sinh học, người nuôi có thể tối ưu hóa hiệu quả trên từng mét vuông ao nuôi. Đây chính là tương lai của ngành tôm thâm canh, hướng tới một nền sản xuất không chỉ năng suất, mà còn thực sự bền vững.