Những lưu ý khi sử dụng thức ăn đạm cao trong nuôi tôm thẻ chân trắng

Nhiều quan điểm khác nhau, liên quan sử dụng hàm lượng đạm trong thức ăn nuôi tôm thẻ chân trắng. Dù có khác nhau về quan điểm, thì đích đến của vấn đề vẫn là mục tiêu tối ưu hoá sử dụng thức ăn, sao cho đáp ứng tối đa nhu cầu Protein (đạm) của tôm.

Tôm thẻ
Nguồn gốc đạm trong thức ăn quyết định chất lượng thức ăn tôm thẻ chân trắng

Mục tiêu sử dụng đạm trong thức ăn phải đáp ứng hiệu quả và thoả mãn tiêu chí phục vụ cho hoạt động duy trì, tăng trưởng tốt nhất cho tôm, thông qua tiêu hoá tối đa, hấp thu tốt nhất và chuyển hoá triệt để. 

Sử dụng đạm hợp lý, tôm sẽ tăng trưởng nhanh, khoẻ mạnh, môi trường sạch…và ngược lại. Lượng đạm trong thức ăn, khi tôm hấp thu vào cơ thể ở mức độ tốt nhất liên quan hàm lượng thức ăn, lượng ăn mà tôm ăn hàng ngày. 

Theo nhu cầu sinh học dinh dưỡng tôm thẻ chân trắng, được khuyến cáo hàm lượng đạm dùng để nuôi phù hợp nhất trong thức ăn công nghiệp ở mức 38 %. 

Một nghiên cứu về ba thử nghiệm cho ăn đã được thực hiện để xác định nhu cầu protein tốt nhất trong khẩu phần ăn của tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei) ở ba giai đoạn tăng trưởng khác nhau. 

Sáu chế độ cho ăn thử nghiệm được xây dựng, bao gồm các mức Protein tăng dần 25, 30, 35, 40, 45 và 50% (ký hiệu P25, P30, P35, P40, P45 và P50) với 03 thử nghiệm cho ăn. Ba thử nghiệm cho ăn được thực hiện ở tôm có trọng lượng khác nhau: 0,65 g (TN 1); 4,80 g (TN 2) và 10,5 g (TN 3). Phân tích dữ liệu sau thử nghiệm, dựa trên mức độ tăng trưởng ADG ngày, độ đồng đều, tình trạng sức khoẻ tôm. 

Kết quả phân tích cho thấy, mức Protein thô trong khẩu phần ăn của tôm thẻ chân trắng tối ưu là 34.5; 35.6 và 32.2% ở các size cỡ khác nhau, theo mức Protein tăng dần. Tuy nhiên, khi lượng đạm tăng lên > 40 – 50%, hiệu quả tăng trưởng của tôm sẽ giảm, chi phí thức ăn tăng đồng nghĩa chi phí sản xuất tăng, môi trường nước nuôi nhanh ô nhiễm, khí độc trong ao nuôi tăng cao, xuất hiện nhiều sự cố trong ao. 

Trên thực tế, do thói quen, do hiểu sai về nhu cầu dinh dưỡng của tôm, đặc biệt là từ tháng nuôi thứ 2 trở đi, bà con nuôi tôm luôn có xu hướng dùng thức ăn tăng đạm, hoặc chuyển sang sử dụng thức ăn tăng trọng đạm cao.

Nuôi tôm thẻDo thói quen, bà con nuôi tôm luôn có xu hướng dùng thức ăn tăng đạm. Ảnh: Thần Vương

Nguồn gốc đạm trong thức ăn quyết định chất lượng thức ăn, liên quan mức độ tiêu hoá thức ăn và hấp thu thức ăn của tôm, liên quan thành phần dinh dưỡng trong thức ăn đủ hay thiếu. 

Đạm động vật như bột cá nhập khẩu, đặc biệt là bột cá tươi, nguồn gốc Peru, Chi Lê, thường bổ xung đầy đủ các acid amine thiết yếu, a cid béo quan trọng, vitamin, khoáng chất chính…cần cho tôm phát triển. 

Tôm thẻ chân trắng sử dụng Protein là nguồn năng lượng chính, tôm cần 1,8 – 3,8 g Protein/kg tôm/ngày nhằm duy trì hoạt động. Tôm lớn nhanh nếu được cung cấp ≥ 25 g Protein/kg tôm/ngày ở giai đoạn nhỏ hoặc ≥ 45 g Protein/kg tôm/ngày ở size tôm 50 – 80 con/kg. 

Nói cách khác, nếu trong thức ăn sử dụng nguồn đạm trên, đảm bảo các thông số kỹ thuật của nguyên liệu, tỷ lệ phối trộn hợp lý giữa các thành phần trong thức ăn, sẽ đảm bảo đủ dinh dưỡng cho tôm phát triển. 

Ngược lại, nếu dùng nguồn đạm khác, hay đạm thực vật, sử dụng không phù hợp giai đoạn nuôi, mô hình nuôi, công nghệ nuôi…dù tăng đạm, hiệu quả sử dụng thức ăn của tôm không cao. Tôm chậm lớn, môi trường ô nhiễm, hệ số chuyển hoá thức ăn FCR cao.

Giai đoạn tôm giống postlarvae ương trong hồ ương, tôm nhỏ nuôi ≤ 1 tháng, Enzym hỗ trơ tiêu hoá tiết ra từ gan, mật (Proteaza; Esteraza; Amylaza; Cellulaza, Pepsin, Tripsin…) chưa hoàn chỉnh, các sóng nhu động, vận động phản nhu động trong ruột chưa đủ mạnh. 

Nếu dùng thức ăn đạm cao, tôm tiêu hoá thức ăn kém, dễ bị bệnh đường ruột, dễ gây rối loạn tiêu hoá. Nếu dùng thức ăn đạm cao, bà con cần hỗ trợ thêm vi sinh có lợi, Enzyme bổ xung bên ngoài vào, thông qua việc trộn theo thức ăn cho tôm ăn hàng ngày.

Thức ăn tômNếu dùng thức ăn đạm cao, tôm tiêu hoá thức ăn kém,... Ảnh: Tép Bạc

Giai đoạn tôm lớn, nếu dùng thức ăn đạm cao để tập trung mục tiêu tăng trưởng, cần tính toán giá thành, chi phí sản xuất, giá tôm thương phẩm trên thị trường ở thời điểm hiện tại. 

Mặt khác, các yếu tố liên quan đến sử dụng đạm như thành phần dinh dưỡng trong thức ăn, hàm lượng và tỷ lệ acid amine, giai đoạn tôm phát triển… cũng cần được quan tâm.

Điều kiện môi trường và chất lượng nước ao nuôi, là các yếu tố đặc biệt, tác động đến nhu cầu Protein của tôm. Môi trường nuôi sạch, các thông số môi trường ổn định trong ngưỡng cho phép, tôm không cần sử dụng đạm cao. 

Sự biến động các chỉ tiêu về chất lượng nước, khiến vật nuôi tiêu tốn nhiều năng lượng, để điều hòa các phản ứng sinh lý, sinh hóa, giữ cân bằng cho cơ thể, vì vậy tác động không nhỏ đến nhu cầu protein của vật nuôi. 

Trong trường hợp này, tôm cần thức ăn đạm cao, để chuyển hoá ra nhiều năng lượng. Nếu dùng thức ăn đạm cao, bà con cần chủ động bổ xung các chất hỗ trợ tiêu hoá từ bên ngoài như vi sinh có lợi, Enzyme tiêu hoá. 

Như chúng tôi đã đề cập trên, tiết kiệm chi phí, giảm giá thành sản xuất, là mục tiêu sản xuất nuôi tôm theo hướng bền vững, hiệu quả. Sử dụng thức ăn đạm cao cần lưu ý đến vấn đề ô nhiễm, tác động xấu đến môi trường. 

Do vậy cần tính toán sử dụng hàm lượng đạm hợp lý, để việc tiêu thụ thức ăn, tiêu hoá thức ăn, hấp thu thức ăn diễn ra triệt để.

Nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh công nghệ cao, hay siêu thâm canh, trong vùng độ mặn thấp ≤10%, do môi trường có độ mặn thấp, tôm cần đạm cao để tạo ra nhiều năng lượng, phục vụ quá trình điều tiết áp suất thẩm thấu, và tích luỹ dinh dưỡng cần cho tăng trưởng. 

Ao tômNên tính toán sử dụng hàm lượng đạm hợp lý, để việc tiêu thụ thức ăn,... diễn ra triệt để. Ảnh: Tép Bạc

Đặc biệt các vùng nuôi nước không có độ muối (nước ngọt), việc dùng thức ăn đạm cao được xem như một giải pháp, hỗ trợ tôm phát triển, trong môi trường nuôi không thuận lợi. Nông dân nên chủ động điều chỉnh hàm lượng đạm trong thức ăn phù hợp lượng ăn mà tôm ăn, tránh tôm tiêu thụ quá mức protein, dẫn đến hấp thu không triệt để. 

Hậu quả của việc không điều chỉnh phù hợp hàm lượng đạm trong thức ăn, đó là gây lãng phí thức ăn. Thức ăn dư thừa chuyển hoá thành chất hữu cơ tích tụ đáy ao, phân huỷ, hình thành khí độc, gây ô nhiễm môi trường do lượng ni tơ sinh ra quá nhiều, tăng thêm chi phí sản xuất, giá thành. 

Bà con cần hiểu rõ mối quan hệ giữa nồng độ Protein trong thức ăn và lượng thức ăn mà tôm ăn vào, cần đáp ứng được nhu cầu Protein của tôm, thông qua lượng thức ăn cho ăn hàng ngày. 

Việc cho tôm ăn thức ăn có hàm lượng đạm cao, gây khó khăn cho người nuôi, trong việc duy trì hợp lý tỷ lệ năng lượng và Protein. Một thí nghiệm được thực hiện trên tôm thẻ chân trắng, có khối lượng ban đầu khi thí nghiệm là 1,3 g, tôm được cho ăn 41 g đạm/kg trọng lượng cơ thể/ngày. 

Kết quả thí nghiệm cho thấy, có sự thay đổi về hàm lượng đạm trong thức ăn và lượng thức ăn được cho ăn. Cu thể như sau, tôm được cho ăn thức ăn chứa 32% đạm, với tỷ lệ cho ăn là 12%/trọng lượng thân tôm, kết quả là tôm tăng trưởng 3,4g; với hiệu quả sử dụng thức ăn là 51,7%. 

Riêng tôm cho ăn khẩu phần 48% đạm, với tỷ lệ cho ăn là 8%/trọng lượng thân tôm, kết quả là tôm tăng trưởng 2,9g; với hiệu quả sử dụng thức ăn là 68,7%. Sử dụng đạm trong thức ăn hiệu quả, thông qua tiết kiệm chi phí, giá thành sản xuất, hạn chế ô nhiễm môi trường, tôm khoẻ mạnh, phát triển tốt. 

Người nuôi không sử dụng đạm trong thức ăn cho tôm ăn theo thói quen, cần cập nhật kỹ thuật sử dụng đạm trong trong thức ăn, tính toán, theo dõi diễn biến giá tôm thương phẩm, để chọn lựa thức ăn phù hợp nhất.

Đăng ngày 14/09/2023
Lý Vĩnh Phước @ly-vinh-phuoc

Acid hữu cơ: Có nên sử dụng cho tôm mỗi ngày?

Tình trạng gia tăng các hoạt động nuôi trồng thủy sản khiến dịch bệnh xảy ra thường xuyên, gây thiệt hại không nhỏ cho người nuôi. Do đó, việc bổ sung acid hữu cơ được xem là một trong những biện pháp hiệu quả để phòng ngừa dịch bệnh, thúc đẩy tăng trưởng, giảm tỷ lệ chuyển đổi thức ăn và có tiềm năng thay thế cho sử dụng kháng sinh.

Tôm thẻ
• 10:43 10/06/2024

Protein thủy phân nguồn dinh dưỡng cho tôm

Hiện nay, protein thủy phân (protein hydrolysate), hay đạm thủy phân từ phụ phẩm chế biến, giết mổ… được coi là nguyên liệu chức năng (functional ingredients) là một trong những sản phẩm chế biến sâu có hàm lượng kỹ thuật cao nhất trong số các sản phẩm được tạo ra để phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi, thủy sản.

Tôm thẻ
• 10:50 06/06/2024

Dùng trùn chỉ làm thức ăn cho tôm giống

Trùn chỉ là thức ăn quen thuộc trong ngành nuôi trồng thủy sản. Chúng rất dễ tìm hoặc nuôi để làm thức ăn cho tôm, cá, ếch,... Với dưỡng chất mà chúng mang đến sẽ là dinh dưỡng cần thiết cho tôm, đặc biệt đối với tôm giống.

Trùn chỉ
• 10:30 05/06/2024

Ấu trùng ruồi lính đen tươi hay khô có hiệu quả cho cá

Trong nuôi cá lóc, khâu cho ăn chiếm tỷ trọng lớn nhất (chiếm 50-60% ) của chi phí sản xuất. Mặt khác, người tiêu dùng lại thích sử dụng các sản phẩm nuôi trồng thủy sản hữu cơ thay vì nuôi động vật trên thức ăn thương mại.

Ruồi lính đen
• 11:11 04/06/2024

Những phát hiện gần đây về nhiễm EHP ở tôm

Đánh giá này trình bày chi tiết những phát hiện gần đây liên quan đến nhiễm EHP ở các trang trại nuôi tôm, bao gồm ảnh hưởng của nó đến hệ miễn dịch, tiêu hóa, trao đổi chất, sinh lý và tăng trưởng của tôm.

Tôm bệnh
• 06:47 16/06/2024

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Kháng bệnh và miễn dịch

Hỗn hợp prebiotic, sự kết hợp β-glucan và MOS đã được báo cáo rộng rãi trong nhiều nghiên cứu rằng nó có thể làm tăng khả năng kháng bệnh của nhiều loại động vật thủy sản.

Cá nuôi
• 06:47 16/06/2024

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Sức khỏe và Tăng trưởng

Việc áp dụng prebiotic làm phụ gia thức ăn là một trong những cách khắc phục tình trạng lạm dụng kháng sinh trong quản lý sức khỏe loài thủy sản (Kari và cộng sự, 2021; Song và cộng sự, 2014; Zulhisyam và cộng sự, 2020).

Cá nuôi
• 06:47 16/06/2024

Cơ hội xuất khẩu thủy sản năm 2024 - 2025

Ngành thủy sản Việt Nam là ngành mới nổi với số lượng rất lớn và đóng góp đáng kể cho nền kinh tế đất nước, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu hàng năm. Năm 2022, khối lượng xuất khẩu thủy sản đạt 11 tỷ USD là cột mốc quan trọng; chúng tôi đặt mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2024 và 12 tỷ USD vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, ngành thủy sản cần một chiến lược dài hạn toàn diện và sự hỗ trợ rộng rãi từ mọi phía để giúp họ đảm bảo những gì họ muốn đạt được trong giai đoạn giữa 2024 và 2025.

Cá
• 06:47 16/06/2024

Tập huấn kỹ thuật nuôi thương phẩm tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc

Ngày 06.6, tại xã Cát Minh (huyện Phù Cát) và xã Mỹ Thành (huyện Phù Mỹ), Trung tâm Khuyến nông Bình Định phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp các huyện Phù Cát và Phù Mỹ tổ chức 02 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật nuôi thương phẩm tôm thẻ chân trắng bán thâm canh – thâm canh hai giai đoạn ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc cho 40 hộ nuôi tôm trên địa bàn các xã Cát Minh và Mỹ Thành.

Tập huấn
• 06:47 16/06/2024
Some text some message..