Thế mạnh thành... thế yếu - Kỳ 2: Tàn giấc mơ ngọc trai

Cách đây khoảng 10 năm, người dân xã Lộc Bình (H.Phú Lộc, Thừa Thiên-Huế) đã ôm ấp giấc mơ đổi đời với mô hình nuôi trai lấy ngọc, nhưng bất ngờ cửa biển bị vùi lấp, nguồn nước bị ngọt hóa và ô nhiễm... khiến mô hình nuôi trai lấy ngọc tan theo mây khói.

phao nuôi ngọc trai
Khu vực phao nuôi trai lấy ngọc của Công ty Biển Ngọc tại Lộc Bình đã ngưng hoạt động từ hơn 3 năm nay - Ảnh: B.N.L

Khoảng năm 2003, mô hình nuôi trai lấy ngọc triển khai thử nghiệm lần đầu trên địa bàn xã Lộc Bình do Trung tâm khuyến ngư tỉnh và đối tác vùng Nord Pas de Clais (Pháp) hỗ trợ kinh phí, kỹ thuật, con giống.

Hy vọng đổi đời

Ngay năm đầu tiên gặp thời tiết thuận lợi, tỷ lệ trai có ngọc đạt rất cao khi lên đến 26%. Vào năm 2005, dự án đã kết hợp với người dân tiến hành thả hơn 100.000 con trai lấy ngọc tại xã. Những viên ngọc trai óng ánh đầu tiên ra đời sau đó trong sự ngỡ ngàng của người dân. Chất lượng ngọc được đánh giá còn cao hơn cả ngọc trai được nuôi ở những vùng nổi tiếng khác trên cả nước. Thời điểm đó, các cán bộ chuyên môn của dự án đã đánh giá trai được thả nuôi ở khu vực cửa biển Tư Dung (xã Lộc Bình) có độ mặn trên dưới 2%, rất phù hợp và phát triển tốt hơn hẳn chính nơi vùng nuôi truyền thống của nó (Vân Đồn, Quảng Ninh).

Ngay sau kết quả thử nghiệm được công bố, Công ty TNHH DV-TM Biển Ngọc (Công ty Biển Ngọc) đã đến tìm hiểu. Sau khi khảo sát, Công ty Biển Ngọc kết hợp với 25 hộ dân tại địa phương theo hình thức giao khoán chăm sóc để triển khai mô hình trang trại nuôi trai lấy ngọc. Công ty còn tổ chức đưa các ngư dân địa phương ra Vân Đồn tham quan, học tập kinh nghiệm, đồng thời cử cán bộ kỹ thuật vào trực tiếp cấy ngọc cho trai.

Trước những triển vọng của mô hình nuôi trai lấy ngọc, năm 2010, UBND tỉnh đã đồng ý về chủ trương cho phép Công ty TNHH ngọc trai Gala Lăng Cô, liên doanh giữa Công ty ngọc trai Gala (TP.HCM) và Công ty TNHH dịch vụ du lịch Thanh Tâm (Huế) nghiên cứu đầu tư dự án nuôi cấy ngọc trai biển tại xã Lộc Bình; khuyến khích dự án nuôi cấy trai lấy ngọc, chế tác sản phẩm kết hợp phát triển du lịch và dịch vụ trên vùng và khu vực Chân Mây - Lăng Cô. Dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến 27 tỉ đồng, trên diện tích 30 ha mặt nước và 3 ha đất ven gành tại xã để làm trang trại, phòng thí nghiệm và các công trình phụ trợ chế tác, còn tính tới việc mở rộng để làm khu du lịch kết hợp làng nghề chuyên về ngọc trai.

Tại trời ?

Mô hình kinh tế mới với nhiều triển vọng đang tiến triển thuận lợi, thì dần chết yểu. Khoảng 5 năm trở lại đây, cửa biển Tư Dung bắt đầu bồi lấp và đến nay chỉ còn lại một con lạch nhỏ thông ra biển. Nguồn nước dần bị ngọt hóa và ô nhiễm, số trai nuôi lấy ngọc cũng chết dần chết mòn. Công ty Biển Ngọc đã bỏ ra hàng tỉ đồng để nạo vét, khơi thông dòng chảy nhưng cuối cùng đành bất lực phải ra đi.

Ông Phan Thế Phúng, Chủ tịch UBND xã Lộc Bình, cho biết năm 2013, UBND tỉnh đã giao cho Công ty CP khai thác sản xuất khoáng sản 55 thực hiện dự án đầu tư nạo vét thông luồng, tận thu cát nhiễm mặn cửa biển Tư Hiền - Tư Dung. Tuy nhiên, đến nay công ty này chỉ mới nạo vét một phần cửa biển Tư Hiền, còn cửa Tư Dung bồi lấp trầm trọng vẫn chưa động tĩnh. Theo ông Phúng, nếu cửa biển Tư Dung được nạo vét, khơi thông, Công ty Biển Ngọc cũng sẽ tiếp tục vào đầu tư nuôi ngọc trai và một số loài nhuyễn thể có giá trị kinh tế cao. Công ty này còn có hướng đầu tư xây dựng khu nghỉ dưỡng tại bãi biển Tư Dung, phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng, tham quan của du khách. Đây cũng là cơ hội mở hướng làm ăn mới đầy triển vọng cho người dân địa phương. Các dịch vụ nhà hàng, bán hàng lưu niệm ngay tại địa phương hứa hẹn sẽ phát triển, nâng cao thu nhập cho người dân.

Từng là hộ dân tham gia mô hình nuôi trai lấy ngọc với nhiều mơ ước đổi đời, ông Lê Viết Sơn (thôn Hải Bình) buồn bã: “Người dân khi nào cũng khổ, nghe nghề nuôi trai cho thu nhập cao, thời điểm đó, ai cũng hào hứng. Nhưng rồi, cửa biển bồi lấp, trai chết, công ty bỏ đi, người dân thất nghiệp”. Theo ông Sơn, nếu cửa biển được nạo vét sớm, nguồn nước ổn định thì không chỉ nuôi trai mà các nghề nuôi trồng thủy sản khác như cá, tôm cũng mang lại cho người dân đời sống ổn định.

Báo Thanh Niên, 21/07/2015
Đăng ngày 23/07/2015
Bùi Ngọc Long
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 22:22 18/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 22:22 18/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 22:22 18/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 22:22 18/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 22:22 18/02/2026
Some text some message..