Có thể chuyển đổi khoáng vô cơ thành khoáng hữu cơ được không?

Để có thể phát triển và duy trì sức khỏe ổn đinh, tôm rất cần bổ sung các loại khoáng chất cần thiết. Chất này đóng vai trò quan trọng, vì vậy việc cung cấp đủ khoáng chất là rất cần thiết qua từng giai đoạn.

Tôm thẻ
Khoáng chất là rất cần thiết cho tôm qua từng giai đoạn

Những lợi ích mà khoáng chất mang lại cho con tôm

Khoáng là một nhóm các chất cần thiết và vật nuôi chỉ cần một lượng nhỏ, nhưng nếu thiếu chúng sẽ gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh trưởng và phát triển của vật nuôi. 

Hiện nay, người ta đã xác định được 16 nguyên tố khoáng đa lượng(Cu, Fe, Mn, Zn, Sn…) và 6 nguyên tố khoáng vi lượng(Ca, Mg, P, Na, K, Cl). Do động vật thủy sản sống trong môi trường nước, có thể hấp thu khoáng qua mang hoặc da, nên rất khó xác định chính xác nhu cầu khoáng.

Khoáng chất là các phân tử vô cơ còn được gọi là các nguyên tố và có nguồn gốc từ trái đất. Khoáng chất vô cơ có thể được tích hợp vào mô sống (hữu cơ) nhưng cuối cùng trở về đất ở dạng vô cơ khi được động vật bài tiết, hoặc dưới dạng tro khi động vật bị chôn vùi hoặc bị đốt.

Khoáng chất

Tôm cần khoáng chất để có thể sinh trưởng tốt. Ảnh: truongsinhgialai.com

Trong nuôi tôm, khoáng có vai trò hết sức quan trọng vì nó tham gia trực tiếp vào các quá trình sinh tổng hợp diễn ra bên trong cơ thể vật nuôi. Tôm hấp thu chất khoáng, tạo vỏ mới, cân bằng áp suất thẩm thấu, điều hoà pH máu. 

Quá trình lột và tạo vỏ diễn ra suôn sẻ giúp tôm tăng trưởng nhanh, đề kháng tốt, ít bệnh. Chất khoáng tham gia xúc tác các phản ứng sinh hoá, tôm thiếu khoáng làm phản ứng sinh hoá diễn ra chậm, ảnh hưởng các hoạt động khác như tiêu thụ, hấp thu, chuyển hoá thức ăn.

Khoáng vô cơ được chuyển đổi thành khoáng hữu cơ 

Khoáng vô cơ

Khoáng vô cơ được chia thành 2 dạng là đa lượng và vi lượng:

- Đa lượng gồm các thành phần như Canxi (Ca), Phospho (P), Kali (K), Natri (N), Chloride (Cl), Magie (Mg), và Sunphate (S). Vai trò của khoáng đa lượng giúp cân bằng acid – bazo (điều hòa áp suất thẩm thấu), tham gia vào quá trình hình thành vỏ/cơ. Ngoài ra còn là thành phần quan trọng của tế bào, hỗ trợ hấp thu vitamin.

- Vi lượng gồm các thành phần như kẽm (Zn), Sắt (Fe), Đồng (Cu), Mangan (Mn), Cobalt (Co), iodine (I). Vai trò của khoáng vi lượng là hoạt hóa của enzyme, tham giá vào quá trình hình thành vỏ/cơ, kích thích hệ miễn dịch và là thành phần quan trọng hình thành Vitamin B12.

Khoáng hữu cơ

Khoáng hữu cơ hay còn gọi là Chelates là dạng khoáng vô cơ (thường bao gồm Fe, Cu, Zn, Mn) gắn với một acid amin hay một thành phần hữu cơ (protein) để chúng không phân ly trong đường tiêu hóa. Đây là một cách bảo vệ khoáng chất để được vật nuôi hấp thu nguyên vẹn tại thành ruột một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Ligand (chất mang) là một thành phần quan trọng, có cấu trúc bền vững gắn kết các ion vô cơ một cách chặt chẽ trong quá trình tiêu hóa. Một số loại ligand sẽ có liên kết yếu để giải phóng các ion vô cơ ra khỏi cấu trúc của Chelates quay về hình thức vô cơ khi đã vào được trong hệ tiêu hóa của tôm. 

Tôm thẻ

Tôm được cung cấp đầy đủ khoáng sẽ dễ lột xác và phát triển nhanh chóng. Ảnh: intronvn.com

Glycine là loại acid amin tốt nhất để làm ligand nhờ vào kích thước nhỏ, có thể dễ dàng được hấp thu và các ion vô cơ sẽ được hấp thu một cách nguyên vẹn trong đường ruột tôm như cách tôm hấp thu một acid amin.

Hiện nay, việc sử dụng khoáng hữu cơ đã trở thành một lựa chọn thay thế hữu hiệu cho việc sử dụng khoáng chất vô cơ (bổ sung trực tiếp các loại khoáng vô cơ  bao gồm hợp chất oxides hoặc sulfate) trong thức ăn chăn nuôi.

  • Việc sử dụng khoáng hữu cơ trong nuôi tôm giúp mang lại các thuận lợi như:

- Giúp tôm tiết kiệm năng lượng sinh học do có thể hấp thu trực tiếp mà không thông qua bất kỳ quá trình chuyển hóa nào

- Cung cấp những loại khoáng đa vi lượng phù hợp và cần thiết cho sự phát triển của tôm

- Là phương pháp nhanh nhất để hấp thu các khoáng vi lượng cần thiết

- Có thể đồng thời cung cấp amino acid cần thiết cho sự phát triển của tôm

- Chi phí tối ưu khi chỉ cần sử dụng với số lượng ít nhưng mang lại hiệu quả cao.

Các yếu tố gây thiếu khoáng trên tôm

- Nuôi tôm mật độ cao

- Độ mặn trong nước thấp

- Ao có nhiều hạt sét

- Tôm bị bệnh, stress,...

- Bổ sung khoáng không đúng giai đoạn

Hiện nay có hai cách bổ sung khoáng chất cho tôm phổ biến đó chính là sử dụng khoáng tạt hoặc bổ sung khoáng bằng cách cho ăn. Đa số bà con sẽ sử dụng đều cả hai cách trên nhưng theo từng giai đoạn thích hợp cho tôm dễ hấp thụ. 

Tôm từ giai đoạn 30-60 ngày tuổi có thể tăng trưởng chậm khả năng cao là thiếu khoáng trong môi trường khiến tôm khó lột xác và tăng trưởng. Bà con nên kiểm tra thường xuyên hàm lượng khoáng Ca, Mg và bổ sung vào môi trường cũng như thức ăn giúp tôm phát triển.

Đăng ngày 06/12/2023
Thuần Phạm @thuan-pham
Nuôi trồng

Nguyên nhân nước ao nuôi dễ bị hôi thối

Ngày nay với sự phát triển tại thị trường thủy sản, các ao nuôi tôm cá công nghiệp bắt đầu được hình thành với mật độ dày đặc mới có thể đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, nếu việc quản lý nước ao không chặt chẽ sẽ dẫn đến việc nước bị hôi thối.

Ao cá
• 10:56 28/02/2024

Bí quyết tối ưu hiệu quả từ nghề nuôi cá măng thương phẩm

Những năm gần đây, nghề nuôi cá măng thương phẩm ngày càng thu hút sự quan tâm và thịnh hành tại nhiều địa phương. Sự gia tăng mạnh mẽ trong nhu cầu tiêu thụ cá măng đã tạo nên một thị trường đầy tiềm năng và cạnh tranh.

Cá măng
• 10:36 27/02/2024

Làm sao để ổn định màu nước cho ao nuôi không thay đổi?

Để giúp tôm trong ao có một môi trường nuôi ổn định, phù hợp cho các hoạt động sinh trưởng thì việc duy trì màu nước rất quan trọng. Trong một số trường hợp, màu nước ao nuôi liên tục thay đổi, điều đó ảnh hưởng tôm như thế nào và làm sao để duy trì màu nước phù hợp?

Ao tôm
• 09:50 27/02/2024

Nuôi tôm nước lợ năm 2023 và giải pháp năm 2024

Ngày 23/2/2024, tại hội nghị “Triển khai nhiệm vụ phát triển ngành tôm nước lợ năm 2024” do Bộ NN&PTNT phối hợp UBND tỉnh Bạc Liêu tổ chức ở thành phố Bạc Liêu, Cục Thủy sản báo cáo nêu bức tranh khá toàn diện về kết quả năm 2023 và giải pháp trọng tâm cho năm 2024.

Tôm thẻ
• 09:56 26/02/2024

Cá chình điện có thật sự nguy hiểm?

Cá chình điện là loài cá nước ngọt độc đáo, có nguồn gốc từ Nam Mỹ và sở hữu khả năng phát điện mạnh mẽ. Những đặc điểm nhận diện nổi bật của cá chình điện bao gồm thân hình dài thuôn, da trơn, vây nhỏ, màu sắc sẫm và đặc biệt là cơ quan tạo điện. Vậy cá chình điện có ăn được không, cùng Tép Bạc tìm hiểu qua nội dung trong bài viết này nhé!.

Cá chình điện
• 19:02 28/02/2024

Nguyên nhân nước ao nuôi dễ bị hôi thối

Ngày nay với sự phát triển tại thị trường thủy sản, các ao nuôi tôm cá công nghiệp bắt đầu được hình thành với mật độ dày đặc mới có thể đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, nếu việc quản lý nước ao không chặt chẽ sẽ dẫn đến việc nước bị hôi thối.

Ao cá
• 19:02 28/02/2024

Loài huệ biển mới phát hiện có dáng bơi đẹp tựa vũ công

Gần đây, một tập thể nghiên cứu ở khu vực Nam Đại Dương đã phát hiện được một nhóm sinh vật biển mới lạ với tên gọi là Promachocrinus hay còn được gọi sao lông vũ Nam Cực. Trong số đó, họ đặc biệt bị thu hút bởi Promachocrinus fragarius - một loài sao lông vũ có đến 20 “cánh tay”

Promachocrinus fragarius
• 19:02 28/02/2024

Sử dụng vỏ chanh lên men bổ sung trong thức ăn của tôm thẻ chân trắng

Cây chanh là một loại cây có múi quan trọng, với sản lượng ước tính trên toàn thế giới là 20,8 triệu tấn vào năm 2021 (FAO FAOSTA, 2023). Quá trình chế biến chanh chính là sản xuất nước ép, dẫn đến sản xuất 20%−30% nước chanh và 50%−60% chất thải, chẳng hạn như lá và vỏ chanh.

Vỏ chanh
• 19:02 28/02/2024

Xuất khẩu tôm 2023, thách thức và cơ hội 2024

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) phân tích tình hình xuất khẩu tôm năm 2023 (nhấn mạnh vào 5 thị trường chính) đang đặt ra những thách thức và cơ hội cho năm 2024.

Tôm thẻ
• 19:02 28/02/2024