Đánh giá toàn điện về áp dụng công nghệ 4.0 trong nuôi trồng thủy sản

Ở đây cung cấp cái nhìn toàn diện về việc áp dụng các công nghệ 4.0 vào ngành nuôi trồng thủy sản, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp công nghệ để đạt được sự phát triển bền vững và hiệu quả cho ngành.

Máy cho tôm ăn tự động Farmext
Máy cho tôm ăn tự động điều khiển từ xa bằng điện thoại hỗ trợ nuôi tôm dễ dàng hơn. Ảnh: Tép

Ngành nuôi trồng thủy sản hiện nay vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn do các hạn chế sử dụng công nghệ và thiếu sự tích hợp hệ thống cảm biến để giám sát các biến động môi trường và sức khỏe tôm cá. Trong hầu hết các trại nuôi trồng thủy sản, con người vẫn là những người thu thập dữ liệu, ghi nhật ký nuôi thủ công. Do đó, quản lý và ra quyết định phụ thuộc vào kinh nghiệm của người nuôi và có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi tính chủ quan của họ. Đã có các ứng dụng công nghệ 4.0 giúp thu thập và lưu trữ dữ liệu cho người nuôi theo thời gian thực bằng cách sử dụng các cảm biến liên kết và thiết bị tự động. Bài viết này trình bày tổng quan về một số phương pháp áp dụng công nghệ 4.0 để cải thiện chất lượng, năng suất và tính bền vững cho ngành nuôi trồng thủy sản. 

Mục tiêu chính của việc áp dụng công nghệ mới này là giám sát được các tham số quan trọng trong quá trình nuôi tôm cá theo thời gian thực, phát hiện và cảnh báo sớm các biến động có thể xảy ra ở tất cả các thành phần trong trại nuôi tôm cá. 

Hệ thống camera trong nuôi trồng thủy sản 

Việc thu thập dữ liệu bằng camera sau đó đem đi được xử lý kỹ thuật số là công nghệ thông minh để hỗ trợ người nuôi trồng thủy sản có những vụ nuôi bền vững hơn. Các thiết bị này giúp quan sát thay cho thị giác con người, nhưng lợi thế của chúng nằm ở chỗ hiệu quả luôn như nhau vì không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ngoại cảnh như bệnh tật, trạng thái cảm xúc và sự mệt mỏi như con người. Một số ứng dụng bằng camera đã được thực hiện như đếm số lượng tôm cá trong bể, phát hiện loài tôm cá, đo kích thước và ước tính khối lượng, phát hiện giới tính và kiểm tra chất lượng tôm cá. 



Hệ thống video stereo dưới nước có thể được sử dụng để ước lượng chiều dài tôm cá một cách chính xác

Việc sử dụng các thiết bị thu thập hình ảnh như camera bề mặt, camera âm thanh, hệ thống video stereo dưới nước, hệ thống sonar và LiDAR cho phép người nuôi giám sát hành vi của tôm cá một cách chi tiết và không bị chồng chéo nhau. Các hệ thống camera tiên tiến có thể kết hợp với các thiết bị thông minh khác để tự động phân tích hình ảnh, phát hiện các dấu hiệu bất thường và đưa ra cảnh báo kịp thời. Ví dụ, hệ thống video stereo dưới nước có thể được sử dụng để ước lượng chiều dài tôm cá một cách chính xác thông qua việc xử lý các hình ảnh thu thập từ hai góc độ khác nhau, cho phép xác định vị trí 3D của tôm cá trong bể.  

Bên cạnh đó, công nghệ nhận diện hình ảnh còn có thể phát hiện sự thay đổi màu sắc của da cá, một dấu hiệu cho thấy cá có thể đang bị bệnh. Các thuật toán xử lý hình ảnh có thể xác định các biến đổi nhỏ về màu sắc mà mắt thường khó có thể nhận ra, từ đó giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và giảm thiểu tỷ lệ tử vong. Hệ thống camera không chỉ dừng lại ở việc giám sát tôm cá mà còn có thể được sử dụng để giám sát môi trường xung quanh. Việc tích hợp các thiết bị này với các cảm biến khác cho phép giám sát toàn diện các thông số chất lượng nước như nhiệt độ, độ mặn, oxy hòa tan và pH. Sự kết hợp này giúp tạo ra một hệ thống giám sát thông minh, cung cấp dữ liệu theo thời gian thực và hỗ trợ quá trình ra quyết định một cách hiệu quả trong quá trình nuôi. 


Công nghệ nhận diện hình ảnh còn có thể phát hiện sự thay đổi màu sắc của da cá

Hệ thống mạng cảm biến và IoT 

Một ví dụ là hệ thống IoT tiên tiến của Tép Bạc nhằm giám sát và quản lý môi trường nuôi trồng thủy sản một cách hiệu quả. Hệ thống này sử dụng các cảm biến kết nối không dây để thu thập dữ liệu về các thông số quan trọng như nhiệt độ, độ mặn, pH và oxy hòa tan trong nước. Các cảm biến này được tích hợp vào một mạng lưới cảm biến không dây (WSN) và truyền dữ liệu theo thời gian thực về trung tâm điều khiển thông qua công nghệ IoT. Nhờ vào hệ thống này, người nuôi có thể giám sát tình trạng môi trường nuôi từ xa, nhận cảnh báo sớm về các biến đổi bất thường và đưa ra các quyết định kịp thời để bảo vệ sức khỏe và tăng trưởng của đàn tôm cá. 

Hệ thống IoT này không chỉ giúp giám sát môi trường nuôi trồng một cách chi tiết mà còn tối ưu hóa quy trình quản lý ao nuôi và sản xuất. Bằng cách sử dụng các nền tảng đám mây để lưu trữ và phân tích dữ liệu, hệ thống cung cấp các báo cáo và biểu đồ chi tiết về các thông số môi trường, giúp người nuôi dễ dàng theo dõi xu hướng và dự đoán các sự cố tiềm ẩn. Hệ thống còn hỗ trợ quản lý tự động các thiết bị như máy cho ăn và máy sục khí, giúp giảm thiểu công việc thủ công và tăng cường hiệu quả sản xuất. Tất cả những cải tiến này không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm thủy sản mà còn góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững cho ngành. 

Các hệ thống robot và máy móc tiên tiến trong nuôi trồng thủy sản 

Việc sử dụng robot và máy móc tiên tiến trong nuôi trồng thủy sản đang ngày càng trở nên phổ biến và mang lại nhiều lợi ích. Các hệ thống robot tự động, như robot cho ăn, robot giám sát dưới nước, giúp giảm lao động thủ công và tăng cường độ chính xác trong các hoạt động quản lý trại nuôi. Robot cho ăn có thể phân bố thức ăn một cách đồng đều và chính xác, giảm thiểu lãng phí thức ăn và đảm bảo tôm cá được nuôi dưỡng tốt nhất. Robot giám sát dưới nước, được trang bị các cảm biến và camera, có thể theo dõi tình trạng sức khỏe của tôm cá và môi trường, phát hiện sớm các vấn đề như bệnh tật hay ô nhiễm nước. Những cải tiến này không chỉ tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cuối cùng, là tăng tốc hơn quá trình sản xuất tôm cá từ đầu đến cuối. 


Robot cho ăn có thể phân bố thức ăn một cách đồng đều và chính xác

Việc áp dụng công nghệ 4.0 vào nuôi trồng thủy sản có thể giúp giải quyết nhiều vấn đề mà ngành đang gặp phải, từ việc tăng năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm cho đến việc đạt được một hệ thống sản xuất bền vững hơn. Hệ thống camera, IoT, cũng như các robot tự động, đều đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một hệ thống nuôi trồng thủy sản thông minh và hiệu quả.

Đăng ngày 01/08/2024
Hà Tử @ha-tu
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 18:45 19/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 18:45 19/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 18:45 19/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 18:45 19/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 18:45 19/02/2026
Some text some message..