Hợp tác, liên kết và sản xuất theo chuẩn quốc tế

Để có được con tôm sạch và rẻ nhằm tăng tính cạnh tranh trên thị trường, cả doanh nghiệp và người nuôi tôm cần phải liên kết chặt chẽ thì mới có thể quản lý tốt chất lượng, giá cả vật tư đầu vào, giúp giảm chi phí, tăng chất lượng và hiệu quả. Tuy nhiên, việc thực hiện chuỗi liên kết tôm thời gian qua tuy mang lại một số kết quả nhất định, nhưng cũng bộc lộ không ít khó khăn, hạn chế.

Hợp tác, liên kết và sản xuất theo chuẩn quốc tế
Thu hoạch tôm tại vùng nuôi liên kết sản xuất theo tiêu chuẩn ASC.

Ngay từ năm 2016, được sự hỗ trợ của tổ chức Hợp tác quốc tế phát triển nuôi trồng và khai thác thủy sản bền vững (ICAFIS), Oxfam Việt Nam và Quỹ bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF), 3 tỉnh nuôi tôm trọng điểm ở ĐBSCL là Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau đã tập trung tổ chức lại sản xuất theo mô hình hợp tác xã (HTX) và xây dựng các hoạt động liên kết chuỗi giá trị sản xuất tôm bền vững – công bằng, nhằm hướng người nuôi liên kết với doanh nghiệp thực hiện sản xuất theo các tiêu chuẩn trong nước (VietGAP) và quốc tế (ASC).

Sau gần 1 năm thực hiện, tháng 5-2017, HTX Nuôi tôm Hòa Nghĩa (TX. Vĩnh Châu) chính thức được cấp chứng nhận đạt chuẩn ASC cho sản phẩm tôm nuôi của mình. Sản phẩm tôm nuôi theo chuẩn ASC đầu tiên đã được Công ty Cổ phần Thủy sản Sóc Trăng (Stapimex) thu mua với giá cao hơn thị trường 15 - 20% để xuất khẩu cho đối tác là Công ty Nordic Seafood. Đây là HTX nuôi tôm đầu tiên của Sóc Trăng được chứng nhận đạt chuẩn ASC, mỗi năm có thể cung ứng khoảng 600 tấn tôm thương phẩm đạt chuẩn ASC.

Theo đánh các HTX tham gia dự án, liên kết với doanh nghiệp thực hiện ASC có rất nhiều cái lợi. Ngoài việc được hỗ trợ chi phí thực hiện, HTX còn được công ty thu mua tôm với giá cao hơn thị trường. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là các bên cần phải biết giữ chữ tín với nhau, biết chia sẻ cùng nhau lợi ích cũng như rủi ro để cùng phát triển. Thực tế cho thấy, trong 2 năm vừa qua, các HTX tham gia dự án đều có lợi nhuận tăng từ 10% đến 20%, nhờ sản phẩm đầu vào được kiểm soát tốt về mặt chất lượng, xuất xứ rõ ràng và giá luôn giảm 10% – 30%, còn giá bán cao hơn 3% – 5%. Mặt khác, khi tham gia chuỗi liên kết, các HTX có điều kiện áp dụng các giải pháp cải tiến, giúp giảm thiểu dịch bệnh trong quá trình nuôi, nuôi tôm thân thiện với môi trường, đạt tiêu chuẩn trong nước, quốc tế và có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng.


Tôm nuôi đạt chứng nhận được doanh nghiệp thu mua tận nơi với giá luôn cao hơn thị trường.

Tuy nhiên, các HTX cũng phản ánh việc thực hiện liên kết chuỗi vẫn tồn tại không ít khó khăn cần khắc phục, như: mô hình HTX chưa hoàn chỉnh nên vai trò quyết định cũng như điều phối, giám sát của ban giám đốc HTX chưa thật sự mạnh mẽ; đa số các HTX còn yếu về năng lực tài chính dẫn đến khó khăn trong liên kết đầu tư; việc thu mua theo chuỗi còn khó do điều kiện sản xuất nhỏ lẻ; các ngân hàng thương mại chưa mặn mà với mô hình cho vay theo chuỗi, chưa có khung pháp lý trong việc chế tài, xử phạt các trường hợp vi phạm hợp đồng…

Liên quan đến vấn đề vì sao đã có liên kết nhưng hoạt động của HTX vẫn chưa hiệu quả, trước hết có thể thấy là do việc tham gia chuỗi liên kết của các HTX chưa hoàn toàn mà chỉ mới thực hiện ở khâu con giống, sản xuất nhỏ lẻ, sản lượng thấp và đặc biệt các công ty cung ứng đầu vào, đầu ra chưa thật sự mặn mà với mô hình liên kết. Theo các thành viên dự án, đối với nghề nuôi tôm, dư địa để giảm chi phí, giá thành hiện vẫn còn rất lớn, chỉ cần cải thiện chỉ số FCR (hệ số thức ăn) và điện năng là người nuôi tôm có thể tiết kiệm được khoảng 6.000 đồng/kg tôm thương phẩm.

Để cải thiện chất lượng liên kết chuỗi, một trong những vấn đề quan trọng là phải sản xuất theo hướng chứng nhận quốc tế, để tăng cường truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đối với khâu đầu vào, do nguồn vốn của người nuôi chưa đáp ứng, nên cần thúc đẩy việc huy động nguồn vốn tự có tại địa phương thông qua việc thu hút các đại lý, thương lái tham gia vào HTX, giúp các thành viên HTX có được sản phẩm chất lượng tốt còn đại lý thì có số lượng khách hàng lớn và ổn định.

Trước những băn khoăn có nên thực hiện VietGAP hay không vì giá bán sản phẩm tôm VietGAP vẫn không có khác biệt, ông Ngô Công Luận – Giám đốc HTX Nông ngư 14-10 Hòa Lời (Mỹ Xuyên) chia sẻ: “Lợi ích của VietGAP dễ thấy nhất là đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, hạn chế ô nhiễm môi trường, dịch bệnh và ít tác động đến an sinh xã hội. Việc thực hiện VietGAP cũng tạo tiền đề để các HTX thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế được dễ dàng hơn. Hơn nữa, khi đã được chứng nhận VietGAP, sản phẩm của HTX luôn được phía công ty tin tưởng, sẵn sàng ưu tiên thu mua. Do đó, các HTX nếu có điều kiện thì nên làm VietGAP trước, dù có được công nhận tương đương hay không thì chúng ta vẫn có lợi hơn là không làm”.

Đồng tình với nhận xét trên, các HTX đều thống nhất rằng, làm theo chứng nhận quốc tế hay trong nước là để có thể bán được giá cao hơn, chứ không phải lúc nào cũng bán được giá cao. Bởi vì chứng nhận chỉ là điều kiện để bán được hàng, còn bán giá cao hay thấp còn tùy thuộc vào cung – cầu thị trường. Hơn nữa, một khi con tôm có được chứng nhận quốc tế, việc tiêu thụ sẽ dễ dàng hơn, giá cả cũng sẽ tốt hơn và đi kèm theo đó là lợi nhuận của người nuôi và doanh nghiệp được ổn định hơn.

Báo Sóc Trăng
Đăng ngày 02/07/2018
Tịch Chu

Dịch bệnh đe dọa, nhiều hộ nuôi ngậm ngùi bán "tôm non"

Năm 2024, đã đi được nửa chặng đường, tuy nhiên giá thủy sản vẫn cứ giậm chân tại chỗ, đặc biệt là đối với ngành nuôi tôm. Thêm vào đó, dịch bệnh trên tôm trực tiếp đe dọa, khiến nhiều hộ dân phải ngậm ngùi xuất bán tránh lỗ, mặc dù tôm vẫn trong giai đoạn lớn.

Tôm thẻ
• 10:39 12/07/2024

Xuất khẩu tôm trong năm 2024 khó về đích

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), mục tiêu kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 4 tỷ USD trong năm 2024 sẽ là một thách thức lớn. Tính đến hết nửa đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu tôm mới chỉ đạt khoảng 1,6 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Tôm thẻ
• 09:30 08/07/2024

Xu hướng xuất khẩu ngành tôm châu Á 2024

Tại sự kiện Health and Nutrition Asia 2024 diễn ra ở Thái Lan, các chuyên gia đã nêu lên những thách thức lớn mà ngành tôm châu Á đang phải đối mặt, bao gồm dịch bệnh và sự cạnh tranh gay gắt từ Ecuador.

Tôm thẻ
• 11:07 04/07/2024

Tôm hùm, cá biển chết hàng loạt vì lượng oxy hòa tan giảm

Theo lãnh đạo UBND thị xã Sông Cầu, từ ngày 22 đến 24 tháng 6, đã xảy ra tình trạng tôm hùm và cá biển chết hàng loạt tại 6 vùng nuôi thủy sản của xã Xuân Cảnh. Sự cố này đã ảnh hưởng đến 88 hộ nuôi, gây thiệt hại ước tính hơn 7.3 tỷ đồng.

Thủy hải sản
• 08:00 29/06/2024

Thay đổi mô hình nuôi tôm để đáp ứng với thời cuộc

Việc áp dụng các công nghệ hiện đại trong nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú đang mang lại nhiều lợi ích. Những hệ thống tuần hoàn khép kín giúp kiểm soát môi trường nuôi tốt hơn, giảm thiểu ô nhiễm và rủi ro.

Ao tôm
• 14:07 14/07/2024

Dịch bệnh đe dọa, nhiều hộ nuôi ngậm ngùi bán "tôm non"

Năm 2024, đã đi được nửa chặng đường, tuy nhiên giá thủy sản vẫn cứ giậm chân tại chỗ, đặc biệt là đối với ngành nuôi tôm. Thêm vào đó, dịch bệnh trên tôm trực tiếp đe dọa, khiến nhiều hộ dân phải ngậm ngùi xuất bán tránh lỗ, mặc dù tôm vẫn trong giai đoạn lớn.

Tôm thẻ
• 14:07 14/07/2024

Khái niệm hệ đệm trong ao nuôi là gì?

Hệ đệm trong ao nuôi thủy sản là một khái niệm quan trọng giúp duy trì môi trường sống ổn định cho các loài thủy sản như cá, tôm và các loại động vật thủy sinh khác.

Ao tôm
• 14:07 14/07/2024

Phúc lợi động vật và vấn đề cắt mắt tôm trong sinh sản nhận tạo

Trong sản xuất giống, đặc biệt là nhóm giáp xác 10 chân, cắt cuống mắt là một phương pháp phổ biến. Kỹ thuật này bao gồm loại bỏ một hoặc hơn một cuống mắt của con vật bằng cách dập, cắt, đốt, hoặc thắt chặt bằng dây. Điều này sẽ kích thích đẻ trứng và rút ngắn thời gian thành thục sinh dục. Tuy nhiên, hiên nay vấn đề này được chú ý đến nhiều hơn khi trong ngành đề cập về phúc lợi động vật.

Mắt tôm thẻ chân trắng
• 14:07 14/07/2024

Thay đổi tư duy và quy trình nuôi để trụ vững và phát triển trong nuôi trồng thủy sản

Ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, và sự bùng phát của các dịch bệnh. Để trụ vững và phát triển, người nuôi cần thay đổi tư duy và quy trình nuôi trồng thủy sản nhiều hơn để tiếp tục duy trì.

Tôm thẻ chân trắng
• 14:07 14/07/2024
Some text some message..