Hệ tiêu hóa thay đổi theo giai đoạn
Tôm giống (postlarvae - PL) đang trong giai đoạn phát triển nhanh của hệ tiêu hóa. Men tiêu hóa chưa hoàn thiện, khả năng tiêu hóa thức ăn còn hạn chế. Ngược lại, tôm trưởng thành đã phát triển đầy đủ hệ cơ quan, có khả năng tiêu hóa và hấp thu tốt các dạng thức ăn phức tạp hơn.
Do đó:
Tôm giống cần thức ăn dễ tiêu, kích thước nhỏ, giàu dưỡng chất và dễ hấp thu.
Tôm trưởng thành có thể tiêu hóa được thức ăn thô hơn, giàu năng lượng, protein và lipid.
Nhu cầu protein – yếu tố quan trọng nhất
Tôm giống: Đây là giai đoạn tăng trưởng tế bào mạnh mẽ, cần hàm lượng protein rất cao (40 – 55%), chủ yếu từ nguồn dễ tiêu hóa như bột cá chất lượng cao, đạm từ đậu nành tinh chế, hoặc thức ăn có enzyme hỗ trợ tiêu hóa.
Tôm trưởng thành: Khi tôm đạt kích thước lớn hơn, tốc độ tăng trưởng cơ bắp chậm lại. Hàm lượng protein cần giảm xuống (35 – 40%), tập trung vào việc duy trì thể trạng và tích lũy năng lượng.
Lipid – nguồn năng lượng quan trọng
Tôm giống: Dầu cá giàu DHA, EPA là rất cần thiết cho sự phát triển thần kinh, thị giác và miễn dịch. Tỷ lệ lipid cần khoảng 6 – 8%, ưu tiên chất béo không no.
Tôm trưởng thành: Nhu cầu năng lượng tăng lên để duy trì hoạt động, đặc biệt trong giai đoạn gần thu hoạch. Tỷ lệ lipid dao động 8 – 10%, bổ sung thêm phospholipid, cholesterol.
Tôm giống và tôm trưởng thành có nhu cầu dinh dưỡng khác biệt rõ rệt. Ảnh: Tép Bạc
Vitamin và khoáng chất – không thể thiếu
Tôm giống rất dễ thiếu vi khoáng và vitamin do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Vitamin C, E, B-complex, cùng các khoáng như Ca, Mg, Zn, Se… giúp tăng cường miễn dịch và thúc đẩy phát triển.
Tôm trưởng thành cần vitamin và khoáng để duy trì chức năng sinh lý ổn định, phát triển vỏ, lột xác đồng bộ và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt trong điều kiện nuôi thâm canh, mật độ cao.
Chất phụ trợ: Enzyme, probiotic, chất kích thích miễn dịch
Tôm giống: Thường được bổ sung enzyme tiêu hóa (protease, amylase…), probiotic đường ruột và các chất tăng miễn dịch như beta-glucan để nâng cao tỷ lệ sống.
Tôm trưởng thành: Cần các chất hỗ trợ chống stress, cải thiện tiêu hóa, tăng đề kháng với bệnh EMS, hoại tử gan tụy…
Chuyển đổi dinh dưỡng theo giai đoạn – cần linh hoạt
Khi chuyển từ giai đoạn tôm giống sang tôm thương phẩm, việc thay đổi loại thức ăn phải được thực hiện từ từ, tránh gây sốc hoặc rối loạn tiêu hóa. Nên thực hiện chuyển đổi theo tỷ lệ thức ăn cũ/mới tăng dần trong vòng 3 – 5 ngày.
Tôm giống và tôm trưởng thành có nhu cầu dinh dưỡng khác biệt rõ rệt, phản ánh đặc điểm sinh lý và mức độ phát triển của chúng. Việc hiểu và áp dụng đúng nguyên tắc dinh dưỡng theo từng giai đoạn không chỉ giúp tôm khỏe mạnh, tăng trưởng tốt mà còn là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi và tối ưu chi phí.
