Trung Quốc: Gã khổng lồ nuôi trồng thủy sản và những bài học quý giá

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực từ nhu cầu tiêu thụ thủy sản gia tăng, nhiều quốc gia đang phải tìm kiếm các mô hình nuôi trồng mới để đảm bảo tính bền vững. Một trong những giải pháp đáng chú ý gần đây là mô hình lắp ghép ao tôm di động – một phương thức nuôi trồng linh hoạt và bền vững.

Nuôi trồng thủy sản
Trung Quốc đã xây dựng một hệ thống nuôi trồng thủy sản có tính bền vững cao. Ảnh: Tép Bạc

Mô hình này không chỉ giúp tăng hiệu quả sản xuất mà còn giúp bảo vệ môi trường sống tự nhiên. Trong khi các quốc gia đang phát triển mô hình này, Trung Quốc đã vươn lên trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, với nhiều thành tựu nổi bật. Bài viết này sẽ khám phá những yếu tố giúp Trung Quốc đạt được thành công đó, và những bài học quý giá mà nước Việt Nam ta có thể học hỏi về nuôi trồng thủy sản. 

Vị thế của Trung Quốc trong nuôi trồng thủy sản 

Trung Quốc hiện nay không chỉ là quốc gia dẫn đầu về sản lượng nuôi trồng thủy sản, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình thị trường thủy sản toàn cầu. Sản lượng thủy sản của Trung Quốc chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng sản lượng toàn cầu, với nhiều loại thủy sản chất lượng cao được xuất khẩu đi khắp thế giới.

Thành công này không đến ngẫu nhiên mà là kết quả của nhiều yếu tố: Từ sự phát triển công nghệ, tăng cường hệ sinh thái nuôi trồng, đến các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ. Trung Quốc đã xây dựng một hệ thống nuôi trồng thủy sản có tính bền vững cao, mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường, đồng thời tạo ra sức ép cạnh tranh lớn đối với các quốc gia khác. 

Các yếu tố quan trọng góp phần vào thành công của nuôi trồng thủy sản tại Trung Quốc 

Công nghệ nuôi trồng tiên tiến 

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào sự thành công của Trung Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản chính là việc áp dụng công nghệ tiên tiến. Đáng chú ý là công nghệ sống trong ao của USSEC, giúp tăng cường hiệu suất nuôi trồng và giảm thiểu tác động đến môi trường. Bên cạnh đó, hệ thống nuôi tuần hoàn khép kín (RAS) cũng được triển khai rộng rãi, giúp duy trì chất lượng nước ổn định và giảm thiểu lãng phí tài nguyên.

Trung Quốc cũng đẩy mạnh việc ứng dụng các công nghệ như IoT và AI trong quản lý nuôi trồng, giúp tăng cường hiệu quả sản xuất và kiểm soát các yếu tố môi trường. Các loại thức ăn công nghiệp chất lượng cao cũng được sử dụng rộng rãi, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và đảm bảo tính an toàn cho người tiêu dùng. Tất cả những điều này đều cho thấy tầm quan trọng của công nghệ trong việc thúc đẩy sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản tại Trung Quốc. 

Sò điệpVai trò của chính phủ Trung Quốc trong việc phát triển ngành này là một yếu tố quan trọng mà nhiều quốc gia khác có thể học hỏi

Tăng cường hệ sinh thái nuôi trồng thủy sản 

Phát triển hệ sinh thái bền vững là một trong những chiến lược quan trọng giúp Trung Quốc duy trì vị thế hàng đầu trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Chính phủ Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào việc quy hoạch và phát triển các khu vực nuôi trồng với sự cân nhắc cẩn thận về các yếu tố sinh thái. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường sống tự nhiên mà còn tạo ra một môi trường lý tưởng cho các loài thủy sản phát triển. Các yếu tố như chất lượng nước, sự tương tác giữa các loài thủy sản và môi trường sống xung quanh đều được quản lý một cách chặt chẽ. Đây là một trong những bài học quan trọng mà các quốc gia khác có thể học hỏi từ Trung Quốc trong việc phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững. 

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ 

Chính phủ Trung Quốc đã đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản. Các chính sách hỗ trợ, bao gồm cả về tài chính, kỹ thuật và quy định pháp lý, đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành. Chính phủ không chỉ hỗ trợ các doanh nghiệp nuôi trồng thông qua các khoản vay ưu đãi mà còn đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) để tìm ra các giải pháp công nghệ mới. Đồng thời, các chính sách quy hoạch và quản lý ngành cũng được thực hiện một cách khoa học, giúp ngành nuôi trồng thủy sản phát triển một cách bền vững. Vai trò của chính phủ Trung Quốc trong việc phát triển ngành này là một yếu tố quan trọng mà nhiều quốc gia khác có thể học hỏi. 

Quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm 

Để đảm bảo rằng sản phẩm thủy sản của Trung Quốc đạt tiêu chuẩn quốc tế, chính phủ nước này đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng và các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt. Hệ thống này giúp giám sát toàn bộ quá trình sản xuất, từ khâu nuôi trồng đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn thực phẩm được thực hiện chặt chẽ, đảm bảo rằng sản phẩm cuối cùng đáp ứng được yêu cầu của thị trường quốc tế. Điều này không chỉ giúp nâng cao uy tín của các sản phẩm thủy sản Trung Quốc mà còn tăng cường niềm tin của người tiêu dùng trong nước và quốc tế. 

Phát triển thị trường nội địa và xuất khẩu 

Trung Quốc không chỉ tập trung vào việc sản xuất thủy sản để xuất khẩu mà còn đặc biệt chú trọng phát triển thị trường nội địa. Chính phủ Trung Quốc đã hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng và phát triển các thương hiệu thủy sản nổi tiếng, giúp tạo ra một thị trường tiêu thụ mạnh mẽ trong nước.

Bên cạnh đó, việc mở rộng thị trường tiêu thụ ra quốc tế cũng được thực hiện một cách có chiến lược, với mục tiêu chiếm lĩnh các thị trường tiềm năng và duy trì vị thế của Trung Quốc trên thị trường toàn cầu. Việc kết hợp giữa phát triển thị trường nội địa và mở rộng xuất khẩu đã giúp Trung Quốc đạt được sự tự chủ trong ngành nuôi trồng thủy sản, giảm thiểu sự phụ thuộc vào thị trường nước ngoài. 

Trung Quốc và sự tự chủ trong nuôi trồng thủy sản 

Trung Quốc đã xây dựng một chiến lược phát triển nuôi trồng thủy sản tự chủ, giúp nước này không phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu. Một trong những yếu tố quan trọng là việc phát triển thị trường nội địa mạnh mẽ, giúp tiêu thụ một phần lớn sản lượng thủy sản ngay trong nước. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro từ các biến động của thị trường quốc tế mà còn giúp tạo ra một nền kinh tế thủy sản ổn định và bền vững. 

Ngoài ra, Trung Quốc cũng đã xây dựng một chuỗi cung ứng tự chủ, từ việc sản xuất thức ăn, con giống đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Chuỗi cung ứng này giúp đảm bảo rằng sản phẩm thủy sản của Trung Quốc có thể đáp ứng nhu cầu thị trường mà không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài. 

Những bài học từ Trung Quốc trong phát triển nuôi trồng thủy sản 

Ứng dụng công nghệ hiện đại 

Một trong những bài học quan trọng từ Trung Quốc là việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong nuôi trồng thủy sản. Công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Việc sử dụng hệ thống nuôi tuần hoàn khép kín, công nghệ IoT và AI trong quản lý nuôi trồng là những minh chứng rõ ràng cho thấy công nghệ có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong ngành này.  

Nuôi tuần hoàn Chuỗi cung ứng này giúp đảm bảo rằng sản phẩm thủy sản của Trung Quốc có thể đáp ứng nhu cầu thị trường mà không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài

Xây dựng hệ sinh thái bền vững 

Trung Quốc đã chứng minh rằng việc xây dựng một hệ sinh thái nuôi trồng thủy sản bền vững là yếu tố then chốt để duy trì sự phát triển lâu dài của ngành. Các quốc gia khác có thể học hỏi từ kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc kết hợp các yếu tố sinh thái vào quy hoạch nuôi trồng, tạo ra một môi trường sống tối ưu cho các loài thủy sản. 

Quản lý chất lượng  

Việc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt, truy xuất nguồn gốc rõ ràng là vô cùng quan trọng để nâng cao uy tín của sản phẩm thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. 

Quản lý và quy hoạch tổng thể 

Cuối cùng, một bài học không thể bỏ qua là cách quản lý và quy hoạch tổng thể của Trung Quốc trong ngành nuôi trồng thủy sản. Việc kết hợp giữa các chính sách hỗ trợ từ chính phủ, công nghệ hiện đại, và quản lý chặt chẽ đã giúp Trung Quốc duy trì vị thế dẫn đầu trên thị trường thủy sản toàn cầu. Đây là một mô hình phát triển bền vững mà các quốc gia khác có thể xem xét áp dụng. 

Đăng ngày 13/08/2024
Phan Tấn Đạt @phan-tan-dat
Kinh tế

TS Nguyễn Thanh Tùng làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II

Chiều 25/2, tại Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II, Thứ trưởng Phùng Tiến đã trao Quyết định điều động, bổ nhiệm TS Nguyễn Thanh Tùng giữ chức Viện trưởng Viện này.

Viện Nuôi trồng Thủy sản II
• 10:09 04/03/2022

6 năm “sóng gió” của cộng đồng thủy sản, chỉ vì một quy định

Mới đây, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) đã có đơn thỉnh nguyện gửi Thủ tướng Chính phủ, cùng một số Bộ, ngành về kiến nghị việc sửa đổi quy định “kiểm dịch” đối với sản phẩm thuỷ sản dùng làm thực phẩm.

chế biến cá hồi
• 13:35 21/12/2021

Đề nghị đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi danh mục có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TN&MT, góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2021 đang được Bộ TN&MT hoàn tất.

chế biến cá tra
• 12:52 22/10/2021

Bắt 2 tàu cá vi phạm quy định vùng khai thác

2 tàu cá đang khai thác thủy sản trái quy định vùng khai thác đã bị lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Cửa Lò - Bến Thủy phát hiện bắt giữ.

tàu cá vi phạm
• 15:10 21/10/2021

Tầm nhìn thủy sản Việt Nam đến năm 2045

Để trở thành trụ cột kinh tế biển hiện đại vào năm 2045, ngành thủy sản Việt Nam buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng: giảm phụ thuộc vào sản lượng, tập trung vào công nghệ, giá trị gia tăng và trách nhiệm xã hội.

Tàu cá
• 11:19 13/01/2026

Những điểm cần lưu ý về thuế GTGT khi mua bán nông, lâm, thủy sản “chưa chế biến”

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 359/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, mang đến những thay đổi quan trọng về thuế Giá trị gia tăng (GTGT). Điểm nhấn là quy định mới về trường hợp không phải kê khai, nộp thuế GTGT trong khâu thương mại nông sản và cơ chế "gỡ khó" cho các hồ sơ hoàn thuế tồn đọng.

Chế biến cá
• 09:00 09/01/2026

Thủy sản Việt thắng lớn nhờ các hiệp định FTA

Kết thúc năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt kỷ lục hơn 11,3 tỷ USD, tăng trưởng 13% so với năm trước. Kết quả ấn tượng này có được là nhờ sự bứt phá tại các thị trường CPTPP và Trung Quốc, bù đắp hiệu quả cho sự chững lại tại Mỹ.

Chế biến cá
• 07:29 05/01/2026

Vượt Mỹ và Nhật Bản, Trung Quốc trở thành thị trường thủy sản số 1 của Việt Nam

Vượt qua giai đoạn khó khăn chưa từng có do dịch Covid-19, xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc đã có cú lội ngược dòng ngoạn mục. Với kim ngạch 11 tháng đầu năm 2025 đạt 2,26 tỷ USD, Trung Quốc đã chính thức vượt qua Mỹ và Nhật Bản, trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam.

Chế biến thủy sản
• 11:37 29/12/2025

Thủy sản Việt Nam lọt top 5 nhà cung cấp lớn nhất cho Thụy Sỹ

Việt Nam vừa chính thức trở thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ tư về lượng và thứ năm về giá trị cho Thụy Sỹ, một trong những thị trường cao cấp và khắt khe nhất thế giới.

Chế biến tôm
• 09:51 16/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 09:51 16/01/2026

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 09:51 16/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:51 16/01/2026

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 09:51 16/01/2026
Some text some message..