Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ mặn đến hiệu quả sử dụng thức ăn của cá diêu hồng

Trong những năm gần đây tình hình biến đổi khí hậu ảnh hưởng nghiệm trọng đến nuôi trồng thủy sản. Sự tăng lên của nhiệt độ môi trường và hiện tượng nước biển dâng dẫn đến sự tăng độ mặn vùng cửa sông và xâm nhập mặn vào các vùng nước ngọt. Vệc xâm nhập mặn sẽ ảnh hưởng đến các loài thủy sinh nước ngọt, do đó nhóm nghiên cứu Trần Thị Thanh Hiền và Trần Tín Nhiệm trường đại học Cần Thơ đã nghiên cứu đánh giá sự ảnh hưởng của nhiệt độ và độ mặn lên tiêu hóa và hiệu quả sử dụng thức ăn của cá rô phi đỏ.

Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ mặn đến sử dụng thức ăn của cá diêu hồng
Cá diêu hồng hay còn gọi là cá rô phi đỏ là đối tượng nuôi phổ biến hiện nay.

Cá diêu hồng (Oreochromis spp.) hay còn gọi là cá rô phi đỏ hiện được nuôi khá phổ biến và đang được xem là nguồn thủy sản xuất khẩu đầy tiềm năng bên cạnh cá tra và tôm. 

Cá diêu hồng là một loài cá nước ngọt, có khả năng chịu phèn kém nhưng có thể phát triển tốt ở vùng nước nhiễm mặn nhẹ 5 – 12ppt, chúng có thể nuôi được trong môi trường nước mặn nhờ thừa hưởng tính trạng chịu mặn của bố mẹ O. aureusO. niloticus. Cá diêu hồng có thể thích ứng với nước mặn bằng cách thuần hóa, thích nghi từ từ.

Độ tiêu hóa của thức ăn ngoài chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như thành phần và tính chất thức ăn, giống loài, giai đoạn phát triển mà còn phụ thuộc vào trạng thái sinh lý và nhiệt độ, độ mặn của môi trường. 

Khi độ mặn gia tăng thì cá có thể bị stress do ảnh hưởng đến trạng thái sinh lý, ngoài ra độ mặn cũng tác động lên khả năng tiết enzyme tiêu hóa cũng như hoạt tính của các enzyme này từ đó ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa thức ăn của cá. 

Bố trí thí nghiệm

Thuần độ mặn: Cá được thuần theo từng nghiệm thức bằng cách dùng nước ót pha với nước ngọt trong bể, tăng độ mặn lên 2 ppt mỗi ngày cho đến khi đạt được độ mặn của từng nghiệm thức thì dừng lại.

Thí nghiệm 1: Ảnh hưởng của độ mặn kết hợp nhiệt độ lên tăng tốc độ tăng trưởng của cá rô phi đỏ gồm 12 nghiệm thức: kết hợp nhiệt độ khác nhau (28, 31, 34°C) và độ mặn (0, 6, 9, 12 ppt). Nhiệt độ chỉ được điều chỉnh 31°C, 34°C vào ban ngày. 

Thí nghiệm 2 xác định độ tiêu hóa. Cách bố trí như thí nghiệm 1. Cá được cho ăn thức ăn công nghiệp (35% protein thô, 5% lipid thô). Thức ăn thí nghiệm được trộn 1% Cr2O3 làm chất đánh dấu để xác định độ tiêu hóa của cá.

Kết quả

Nhiệt độ và độ mặn có ảnh hưởng đến tăng trưởng của cá rô phi đỏ. Tốc độ tăng trưởng cao nhất được tìm thấy ở các nghiệm thức nước ngọt và và các nghiệm thức độ mặn cao kết hợp với nhiệt độ cao, 12 ppt-34°C, 9 ppt-34°C, 6 ppt-34°C. Nhiệt độ gia tăng làm tăng lượng thức ăn ăn vào của cá do đó cá sẻ có tốc độ tăng trưởng tốt.

Trong khi đó độ mặn sẻ ảnh hưởng đến độ tiêu hóa vật chất khô và độ tiêu hóa protein nhưng không ảnh hưởng đến độ tiêu hóa lipid. Độ tiêu hóa của cá có khuynh hướng giảm khi gia tăng độ mặn ở các nghiệm thức. 

Khi nuôi cá nước ngọt môi trường độ mặn, cá cần nhiều năng lượng hơn nhằm điều hòa áp suất thẩm thấu (Sardella et al., 2004). Ở nhiệt độ 34°C, cá có lượng thức ăn ăn vào cao hơn so với các mức nhiệt độ thấp hơn.

Khi độ mặn tăng thì hoạt động trao đổi chất của cá giảm nhưng cá lại phải tiêu tốn năng lượng cho việc điều hòa áp suất thẩm thấu. Khi nhiệt độ tăng lên trong khoảng tối ưu cho sự phát triển thì cá có tăng trọng cao nhất do cá tăng cường vận động, tăng cường bắt mồi, khi nhiệt độ tăng trên mức tối ưu thì tăng trưởng của cá bắt đầu giảm xuống. 

Theo Trần Thị Thanh Hiền và Trần Tín Nhiệm

Đăng ngày 30/10/2019
NHƯ HUỲNH Tổng Hợp
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 14:04 12/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 08:57 08/01/2026

VNF Infographic Series: Chitosan – Khả năng tạo màng/tạo gel

Bạn có biết chitosan không chỉ là một polymer tự nhiên thân thiện với môi trường, mà còn có khả năng tạo gel/ màng film với đặc tính kháng khuẩn/kháng nấm, giữ ẩm và phân hủy sinh học?

Chitosan
• 06:19 08/02/2026

VietShrimp Asia: Hành Trình 10 Năm – Bước Ngoặt Mới cùng Aquaculture Vietnam

VietShrimp Asia: Hành Trình 10 Năm – Bước Ngoặt Mới cùng Aquaculture Vietnam

vietshrimp
• 06:19 08/02/2026

Nguồn cung cá nước ngọt dồi dào dịp Tết

Cận Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu thụ thủy sản tăng cao khiến người nuôi cá nước ngọt kỳ vọng vào một vụ thu hoạch khởi sắc. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung dồi dào và sức mua thị trường còn chậm, giá nhiều mặt hàng cá vẫn neo ở mức thấp, buộc người nuôi tiếp tục chờ đợi cao điểm Tết để cải thiện đầu ra.

cá
• 06:19 08/02/2026

Khuyến cáo khi nuôi tôm nước lợ năm 2026

Trước dự báo thời tiết năm 2026 diễn biến phức tạp với nắng nóng kéo dài, mưa trái mùa và xâm nhập mặn gia tăng, ngành nông nghiệp TP Cần Thơ khuyến cáo người nuôi tôm nước lợ tuân thủ khung lịch thời vụ, chủ động quản lý môi trường ao nuôi nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

nuoi-tom
• 06:19 08/02/2026

Điều chỉnh môi trường nuôi tôm để có màu sắc đẹp nhằm nâng giá trị khi thu hoạch

Trong nuôi tôm thương phẩm, kích cỡ chỉ là một phần. Màu sắc vỏ và thịt tôm mới là yếu tố quyết định lớn đến giá bán. Tôm có màu sáng, thân trong, vỏ bóng thường được thương lái ưu tiên hơn, trong khi tôm xỉn màu, đỏ sậm hoặc đục thân dễ bị ép giá, dù trọng lượng đạt chuẩn.

tom
• 06:19 08/02/2026
Some text some message..