Bình Định: Chú trọng đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản là một trong những giải pháp được UBND tỉnh Bình Định chú trọng thực hiện nhằm tăng cường vai trò của cộng đồng trong công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Theo đó đến nay tỉnh đã gặt hái được nhiều kết quả tích cực

San hô
San hô phục hồi sau thời gian khoanh vùng bảo vệ tại Nhơn Hải. Ảnh : TCCĐ

Phát huy vai trò cộng đồng 

Tỉnh Bình Định có chiều dài bờ biển 134 km cùng với vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn. Trong vùng nội thủy có 03 đầm lớn là Thị Nại, Đề Gi, Trà Ổ với tổng diện tích gần 8.000 ha là điều kiện tự nhiên thuận lợi cho các loài thủy sản sinh trưởng và phát triển với nhiều chủng loại phong phú, đa dạng. Đặc biệt khu vực biển Vịnh Quy Nhơn bao gồm 04 xã, phường: Nhơn Lý, Nhơn Hải, Nhơn Châu và Ghềnh Ráng với tổng diện tích khoảng 36.357 ha.

Là khu vực mang tính chất đặc trưng của hệ sinh thái vùng ven biển, có hệ sinh thái rạn san hô ven bờ thể hiện đặc trưng về đa dạng sinh học cao là nơi cư ngụ của các loài đặc hữu như: tôm hùm giống, rùa biển, rong mơ,...đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sinh kế của cộng đồng ngư dân và phát triển du lịch biển của thành phố Quy Nhơn.  

Nhằm khuyến khích và nâng cao nghĩa vụ, trách nhiệm của cộng đồng ngư dân trong việc khai thác và sử dụng nguồn lợi thủy sản, thực hiện tốt việc quản lý vùng nước và nguồn lợi thủy sản thuộc địa phương, từ 2007 ngành thuỷ sản Bình Định đã triển khai thực hiện phương thức đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản vùng ven bờ với nguồn kinh phí hỗ trợ từ các chương trình, dự án.

Tính đến 31/12/2018, có 11 mô hình đồng quản lý nguồn lợi thủy sản của 20 xã/phường ven biển, ven đầm, trong đó có 03 mô hình lớn: mô hình đồng quản lý  bảo vệ nguồn lợi thủy sản đầm Trà Ổ; mô hình đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản khu vực Bắc Đầm Thị Nại; mô hình cộng đồng quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản khu vực biển vịnh Quy Nhơn.  

Kể từ khi Luật Thủy sản 2017 đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/01/2019, Bình Định tiếp tục rà soát và củng cố kiện toàn các mô hình đồng quản lý đã có theo qui định của Luật. Đến nay, Bình Định có 04 tổ chức cộng đồng (TCCĐ) bảo vệ nguồn lợi thủy sản  xã Nhơn Lý, Nhơn Hải, Nhơn Châu và phường Ghềnh Ráng đã được UBND thành phố Quy Nhơn công nhận và giao quyền quản lý khu vực biển có diện tích xác định theo Luật Thủy sản 2017 với tổng diện tích giao quyền quản lý thực hiện đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản là 46,134 ha và có 220 thành viên tham gia.

Tổ chức cộng đồng

Tổ chức cộng đồng phường Ghềnh Ráng thả phao tiêu khoanh vùng bảo vệ tại khu vực biển Hòn Nhàn trong năm 2023. Ảnh : TCCĐ

Những kết quả đạt được

Sau khi được thành lập, các tổ chức cộng đồng đã đẩy mạnh triển khai các hoạt động và đã đạt được một số kết quả tích cực. 

Cộng đồng ngư dân đã có chuyển biến nhận thức, chấp hành tốt các quy định pháp luật, Quy ước, quy chế của địa phương; tích cực tham gia cùng với chính quyền địa phương trong công tác bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản, phối hợp chặt chẽ trong việc phát hiện kịp thời những hành vi vi phạm. Ông Nguyễn Ngọc Nam, Trưởng Ban đại diện TCCĐ xã Nhơn Hải cho biết trong năm 2021, TCCĐ bảo vệ nguồn lợi thủy sản xã Nhơn Hải đã di dời và bảo 5 ổ trứng rùa biển (thuộc loài Vích) với 476 quả trứng, trong đó 3/5 ổ rùa đã nở với tỉ lệ nở thành công đạt 54%. 

Theo Chi cục Thủy sản Bình Định, sau thời gian khoanh vùng bảo vệ, tại các khu vực biển được giao cho các TCCĐ quản lý, hệ sinh thái rạn san hô bước đầu được phục hồi, một số khu vực duy trì độ phủ san hô ở mức độ tốt, cụ thể số liệu năm 2022: tại Bãi Dứa có độ phủ san hô đạt 62.5%, trong đó san hô mềm 19.4% ; ở Hòn Khô Nhỏ đạt 36.8%; ở Hòn Nhàn- Ghềnh Ráng (30%) và ở Bãi Trước - Nhơn Châu (23,1%). 

Phát triển sinh kế bền vững qua mô hình cộng đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản gắn với phát triển du lịch sinh thái cộng đồng ở 2 địa phương xã Nhơn Lý và Nhơn Hải. Có khoảng 210 lao động bao gồm: Cano chuyên chở khách, hướng dẫn trên bè nổi và chở khách bằng thúng đáy kính có nguồn thu nhập ổn định từ việc kinh doanh dịch vụ du lịch gắn với bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô. 

Tổ chức cộng đồng đã phối hợp với Chi cục Thủy sản và Chính quyền địa phương rà soát tàu cá để cấp giấy phép khai thác thủy sản theo qui định, phối hợp tổ chức các lớp đào tạo thuyền trưởng, máy trưởng và thợ máy tàu cá theo qui định. 

Từ năm 2021 đến nay, các TCCĐ BVNLTS, chính quyền 04 địa phương Nhơn Lý, Nhơn Hải, Nhơn Châu và Ghềnh Ráng đã phối hợp cùng Chi cục Thủy sản, lực lượng Biên phòng, Công an, đã triển khai 41 chuyến tuần tra, kiểm soát, đã kiểm tra 161 lượt tàu cá, xử phạt 14 trường hợp/60,4 triệu, hiện tạm giữ 03 tàu cá vỏ gỗ, tịch thu tang vật gồm: tịch thu 04 bộ lưới cước, 05 bình acquy 12V, 05 bộ kích điện tự chế, 03 Diamo, 03 dây điện dài 10m, 4 gọng gỗ. 

Nhơn ChâuCộng đồng xã Nhơn Châu chung tay dọn rác bảo vệ môi trường các bãi biển . Ảnh : TCCĐ

Thành lập được 04 Quỹ cộng đồng ở địa phương nhằm duy trì sự hoạt động TCCĐ trên cơ sở đóng góp từ cộng đồng, từ các tổ chức, cá nhân, đơn vị…  

Bài học kinh nghiệm

Ông Trần Văn Vinh, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Thủy sản Bình Định chia sẻ, việc thực hiện công tác đồng quản lý  trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản  của tỉnh Bình Định có nhiều thuận lợi: Tranh thủ sự hỗ trợ của các chương trình, dự án GEF, MCD… trong thực hiện công tác bảo tồn tài nguyên biển. Được sự đồng thuận, quan tâm chỉ đạo của toàn bộ hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh Bình Định.

Vai trò điều phối của Chi cục Thủy sản và huy động sự tham gia của các bên (Phòng kinh tế thành phố, Hiệp hội Thủy sản; Sở Du lịch, BQL khu Kinh tế tỉnh…) là rất cần thiết. Vai trò chủ động của chính quyền và cộng đồng.Tận dụng tiềm năng và lợi thế phát triển du lịch cộng đồng. Lợi thế đồng thuận trong đồng quản lý, khai thác cùng có lợi, liên kết với các doanh nghiệp hoạt động du lịch. 

Tuy nhiên cũng còn gặp phải một số khó khăn thách thức như: Lợi ích sinh kế chưa trở thành động lực phát triển đồng quản lý, đặc biệt đối với cộng đồng ngư dân ( thể hiện rõ ở mô hình đồng quản lý ở xã Nhơn Châu và phường Ghềnh Ráng). Thiếu nguồn tài chính, thiếu cơ chế, chính sách, chế độ tài chính, thiếu chính sách tín dụng. Chưa huy động được các nguồn xã hội hóa. Chưa có Quỹ Bảo vệ và Phát triển nguồn lợi thủy sản cấp tỉnh. Quỹ cộng đồng địa phương nguồn lực rất nhỏ nên các hoạt động của Quỹ cộng đồng bị giới hạn trong khuôn khổ các khoản chi hành chính. 

Theo đó, tỉnh Bình Định rất mong muốn Bộ NN&PTNT sớm có chính sách hỗ trợ phát triển sinh kế của cộng đồng ngư dân. Phát triển mục tiêu kép của đồng quản lý là bảo vệ phát triển nguồn lợi và phát triển sinh kế cộng đồng. Xây dựng Quỹ Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản làm cơ sở bảo đảm nguồn tài chính bền vững cho đồng quản lý.

Đăng ngày 09/06/2023
Ái Trinh @ai-trinh
Nông thôn

Trung tâm Khuyến nông Bình Định tổ chức tập huấn kỹ thuật nuôi trồng thủy sản

Sáng ngày 05/4, Trung tâm Khuyến nông Bình Định tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật nuôi trồng thủy sản cho các hộ dân trên địa bàn các huyện Phù Mỹ và Tuy Phước để chuẩn bị công tác triển khai thực hiện các mô hình trong năm 2024.

Hộ dân
• 21:22 06/04/2024

Các địa phương trong không khí chào mừng 65 năm ngày truyền thống ngành thủy sản

Với ngành thuỷ sản Việt Nam thì ngày 1/4/1959 là ngày có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu một dấu mốc quan trọng với ngành thuỷ sản nước ta, chính vì vậy mà các địa phương trên mọi miền đất nước đã và đang phát động nhiều phong trào nhằm kỷ niệm ngày lễ này.

Thả giống
• 08:00 31/03/2024

Bình Định tổ chức gặp mặt ngư dân đầu xuân 2024

Chiều 23.2, phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn, Bình Định tổ chức buổi gặp mặt 200 chủ tàu và ngư dân trên địa bàn triển khai kế hoạch khai thác hải sản năm 2024 và tuyên truyền động viên ngư dân kiên trì vươn khơi, bám biển khai thác hải sản đạt kết quả cao nhất.

Họp
• 11:12 04/03/2024

Kết quả sản xuất tôm nước lợ năm 2023

Tình hình thời tiết trong năm 2023 tương đối thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản (NTTS).

Tôm thẻ
• 10:16 27/02/2024

Xu hướng thị phần doanh nghiệp sản xuất thức ăn tôm 2024

Ngành sản xuất thức ăn cho tôm hiện đang đối mặt với vấn đề phân mảnh và thiếu tính thống nhất trong chuỗi giá trị sản xuất. Tuy nhiên, vẫn có những dấu hiệu tích cực ở một số quốc gia như Việt Nam, nơi mà ngành này đang dần hướng tới sự thống nhất.

Tôm thẻ
• 01:05 14/04/2024

Cấp mã vùng nuôi, trồng thủy sản cần thiết và cấp bách

Từ mã số này sẽ xác định được chủ cơ sở nuôi và nguồn gốc sản phẩm, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về xuất khẩu. Việc các vùng sản xuất nuôi trồng thủy sản có mã cũng thích ứng với xu hướng kinh tế nông nghiệp số hiện nay. Từ những yêu cầu trên, các đơn vị chuyên môn ngành nông nghiệp đã và đang đẩy mạnh việc cấp mã số cho các vùng nuôi trồng thủy sản trên khắp cả nước.

Nuôi thủy sản
• 01:05 14/04/2024

Vệ sinh ao nuôi định kỳ

Luôn giữ môi trường ao nuôi sạch sẽ là yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm công nghiệp. Việc ao nuôi sạch sẽ không đem đến các mầm bệnh gây hại cho tôm, cũng như giúp tôm có điều kiện phát triển ổn đinh, tăng trưởng nhanh chóng, đạt năng suất cao cho vụ nuôi. Dưới đây là một số công việc cần làm để vệ sinh ao nuôi định kỳ.

Vệ sinh ao nuôi
• 01:05 14/04/2024

Những điều thú vị về sự thích nghi của loài cá tuyết

Dưới những lớp tuyết mỏng manh của đại dương, tồn tại một thế giới huyền bí, nơi cá tuyết tỏa sáng. Loài cá này, dường như đã được sinh ra để sống trong môi trường đầy thách thức của vùng biển đáy tuyết.

Cá tuyết
• 01:05 14/04/2024

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 01:05 14/04/2024