Bỏ mặc nhiều thay đổi tích cực, Mỹ vẫn chưa công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường

Trở ngại khi DOC vẫn phân loại Việt Nam vào nền kinh tế phi thị trường 

Sau gần một năm xem xét, vào ngày 2 tháng 8 năm 2024 DOC, thông báo sẽ tiếp tục phân loại Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, nghĩa là các sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ sẽ tiếp tục phải đối mặt với sự đối xử khác nhau trong các cuộc điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp, thay vì chỉ xem xét chi phí sản xuất thực tế tại Việt Nam.  

Điều này có lẽ sẽ là một trở ngại lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản nước ta. Bởi lẽ các vật nuôi chủ lực hiện nay đang trên đà được quan tâm cải tiến bằng cách đổi mới quy trình nuôi, áp dụng các thiết bị công nghệ mới giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này hỗ trợ mở rộng thị trường xuất khẩu với giá thành phù hợp hơn, đặc biệt là ở thị trường Mỹ.  

Việt Nam đã làm những gì để đạt nền kinh tế thị trường? 

Trong thời gian qua, Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp để được công nhận là một nền kinh tế thị trường. Trong đó: 

- Việt Nam đã ký kết và đưa vào thực thi thành công 17 hiệp định thương mại tự do 

- Cải cách kinh tế bằng cách tiến hành hàng loạt cải cách nhằm chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Những cải cách này bao gồm cải tổ doanh nghiệp nhà nước, thúc đẩy khu vực tư nhân, và mở cửa thị trường cho đầu tư nước ngoài. 

- Cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc giảm thiểu các rào cản hành chính, tăng cường minh bạch và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Các biện pháp này đã giúp thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp trong nước. 

- Việt Nam đã cập nhật và hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy định để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đảm bảo cạnh tranh công bằng, và quản lý tài chính công minh bạch. 

- Chính phủ Việt Nam đã thực hiện các chương trình cổ phần hóa và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước để tăng cường hiệu quả hoạt động, giảm bớt sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế và khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân. 

- Thúc đẩy việc áp dụng các tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp quốc tế, cải thiện minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động kinh doanh. 

- Tích cực tham gia vào các diễn đàn kinh tế quốc tế và hợp tác với các tổ chức quốc tế như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), và các đối tác thương mại lớn để thúc đẩy sự hiểu biết và công nhận nền kinh tế thị trường của Việt Nam. 

Những nỗ lực này thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng một nền kinh tế thị trường bền vững và hội nhập quốc tế, nhằm đáp ứng các tiêu chí mà các đối tác thương mại, bao gồm Hoa Kỳ, đặt ra để công nhận nền kinh tế thị trường. 

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng. Ảnh: Mạnh Quân

Bộ Công Thương mong muốn được xem xét lại 

Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu, phân tích các lập luận trong Báo cáo đánh giá nền kinh tế Việt Nam của Bộ Thương mại Hoa Kỳ, để bổ sung, hoàn thiện lập luận để gửi hồ sơ yêu cầu Bộ Thương mại Hoa Kỳ xem xét lại quy chế kinh tế thị trường cho Việt Nam nhằm cụ thể hóa mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ, qua đó thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại, đầu tư song phương, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và nhân dân hai nước. 

Nếu Bộ Thương mại Hoa Kỳ xem xét hồ sơ và thực tiễn tại Việt Nam một cách khách quan, công bằng thì đã có thể thừa nhận thực tế rằng Việt Nam đã là một nền kinh tế thị trường như 72 nền kinh tế khác đã công nhận, trong đó có các nền kinh tế lớn như Anh, Canada, Mexico, Úc, Nhật Bản, Ấn độ, Hàn Quốc, New Zealand… 

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương sẽ đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ trong các vụ việc điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp để đảm bảo lợi ích cao nhất cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.