Chất thải nhựa đã xâm nhập vào chuỗi thức ăn như thế nào?

Một nhà khoa học đã quay được cảnh động vật phiêu sinh ăn một sợi nhựa nhỏ. Điều này cho thấy cách mà các chất thải nhựa đang ảnh hưởng đến đời sống bên dưới bề mặt của các đại dương.

Chất thải nhựa với chuỗi thực phẩm
Hình ảnh từ đoạn phim cho thấy cách mà chất thải nhựa đã xâm nhập vào chuỗi thức ăn ở đại dương cũng như trong tự nhiên trên toàn thế giới diễn ra như thế nào.

Ước tính mỗi năm có khoảng 150 triệu tấn nhựa đã “biến mất” khỏi các dòng rác thải trên thế giới và chất thải nhựa ở các vùng biển đã được Liên Hiệp Quốc xem là một vấn đề môi trường trọng đại.

Hình ảnh trong đoạn phim cho thấy Sagitta setosa là một loài sinh vật phù du, đã nuốt phải một sợi nhỏ chất dẻo. Sợi nhựa này nằm dọc suốt chiều dài cơ thể và ngăn chặn mọi thứ khác di chuyển từ đầu xuống ruột của cá thể này.

Richard Kirby, người ghi lại cảnh quay, cho rằng đây là cái nhìn trực quan để truyền đạt đến công chúng về vấn đề chất thải nhựa trên biển. Điều đáng quan tâm là những sợi nhựa đã tạo ra một vòng lặp lại trong ruột của các loài động vật.

Làm tắc nghẽn đại dương

Mặc dù Tiến sĩ Kirby trước đây đã chứng kiến ​​những ảnh hưởng của vi chất dẻo lên sinh vật phù du, nhưng đây là lần đầu tiên ông quay phim nó.
Ông nói thêm rằng cảnh này không phải là hiếm xảy ra. Sinh vật phù du ăn nhựa là một hiện tượng tương đối phổ biến trong các mẫu vật mà ông đã thu thập ở nước Anh.Liên Hiệp Quốc đã ước tính có 46.000 mảnh rác thải nhựa trên mỗi 1.609 m2 biển, cũng như có khoảng 51 nghìn tỷ (gấp 500 lần số lượng các ngôi sao được ước tính trong thiên hà của chúng ta) các vi hạt nhựa nằm trong các đại dương và các vùng biển trên thế giới.
Emily Baxter, cán bộ bảo vệ biển cấp cao của Tổ chức Bảo tồn Động vật hoang dã Tây Bắc e ngại rằng sự hiện diện rộng rãi của nhựa trong các vùng biển đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến trùng mũi tên (có tên khoa học là chaetognath, thành phần chủ yếu của sinh vật phù du trên toàn thế giới - ND). Trên thế giới, chaetognath có khoảng 100 loài, chúng đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới thức ăn ở biển, là thức ăn ưa thích của các loài sinh vật phù du khác. Chaetognath cũng là nguồn thức ăn quan trọng cho cá, mực và sinh vật khác ăn động vật phù du.

Tiến sĩ Baxter nói rằng đoạn phim trên đã đặt ra một kịch bản đáng lo ngại: “Ngay cả khi nếu hiện nay chúng ta ngừng sản xuất nhựa thì vấn đề này vẫn sẽ còn tiếp diễn trong một thời gian dài. Giờ đây chúng ta thấy rác thải nhựa đang đi vào đáy của chuỗi thức ăn và có khả năng ảnh hưởng đến toàn chuỗi thức ăn”.

“Cái chết đã ra khỏi chai”

Tiến sĩ Kirby nói rằng “cái chết đã được ra khỏi chai” và rằng đây là bằng chứng trực quan về tác động của chất thải nhựa trong môi trường biển.
Những nghiên cứu trước đây đã nhấn mạnh vấn đề về rác thải nhựa ở các đại dương trên thế giới. Các nhà nghiên cứu đã lên tiếng e ngại khi nhựa được đưa vào danh sách chất thải không nguy hại.
Tiến sĩ Mark Browne, người đã có nhiều bài báo về ảnh hưởng của chất thải nhựa đối với môi trường biển, cho biết: “Chất thải nhựa đang thâm nhập vào hệ sinh thái ở quy mô toàn cầu và đoạn phim này thêm vào chứng cứ ngày càng tăng cho thấy rằng các polyme được các động vật ăn thường xuyên”.

“Câu hỏi chính vẫn là: vật liệu này có gây ra tác động về mặt sinh thái hay không và tại sao các chính phủ lại không sử dụng sức mạnh của khoa học để thay thế các sản phẩm có vấn đề bằng các lựa chọn an toàn hơn?”.
Ông cũng cho biết thêm rằng, điều này có thể được thực hiện nếu chính phủ yêu cầu các nhà sinh thái học và các kỹ sư cùng hợp tác để xác định và loại bỏ các đặc tính của sản phẩm (nếu phát hiện các mảnh vụn trong môi trường sống) có thể gây ra những ảnh hưởng về mặt sinh thái. Cách tiếp cận tương tự đã được sử dụng để xây dựng cơ sở hạ tầng mang tính sinh thái hoặc để chế tạo ra các thiết bị y tế “tương thích sinh học” ít độc hại hơn.

BBCN
Đăng ngày 15/03/2017
Đào Minh
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 09:00 22/01/2026

Đề xuất lộ trình loại bỏ HCFC và HFC trong chuỗi lạnh thủy sản

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành kế hoạch hành động nhằm loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone và gây hiệu ứng nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngành thủy sản được xác định là trọng điểm chuyển đổi công nghệ, hướng tới loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng môi chất lạnh HCFC và HFC trong chế biến và bảo quản.

Thủy sản
• 09:00 15/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 16:17 16/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 16:17 16/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 16:17 16/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 16:17 16/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 16:17 16/02/2026
Some text some message..