Chỉ số mới đo sức khỏe đại dương

Các nhà khoa học thuộc Trung tâm Quốc gia về Phân tích và Tổng hợp sinh thái (Mỹ) và Tổ chức Bảo tồn Quốc tế mới công bố thang đo mới về tình trạng “sức khỏe” của đại dương, được gọi là Chỉ số Sức khỏe Đại dương (Ocean Health Index - OHI).

Bãi biển ở đảo Peucang (Ảnh: Rhett A. Butler/ Mongabay)
Bãi biển ở đảo Peucang (Ảnh: Rhett A. Butler/ Mongabay)

OHI được xây dựng dựa trên 10 tiêu chí về sinh thái, kinh tế, xã hội và chính trị bao gồm khả năng cung cấp thực phẩm, cơ hội đánh bắt cá cho ngư dân địa phương, khả năng cung cấp các sản phẩm tự nhiên, khả năng lưu trữ các-bon, khả năng phòng hộ ven biển, khả năng giúp cải thiện đời sống và kinh tế ngư dân ven biển, giá trị dịch vụ du lịch và giải trí, cảnh quan, nước sạch và đa dạng sinh học.

10 tiêu chí này được đánh giá theo thang điểm 100. Mức độ quan trọng của các tiêu chí được đánh giá tùy theo từng khu vực.
OHI được coi là công cụ đầu tiên có khả năng đánh giá toàn diện tình trạng của biển và đại dương, được xây dựng dựa trên cơ sở dữ liệu của nhiều chỉ số sẵn có, kết hợp với các thông tin từ các hiệp ước, điều ước quốc tế như Công ước Đa dạng sinh học, Công ước về Buôn bán Động Thực vật hoang dã nguy cấp, Sách đỏ của IUCN.

Chỉ số OHI cũng đánh giá sức khỏe đại dương thông qua ba tiêu chí gồm: Xu hướng, Áp lực và Khả năng thích nghi. Trong đó, xu hướng là mức độ thay đổi hiện tại so với dữ liệu 5 năm gần nhất; Áp lực là toàn bộ các áp lực sinh thái và xã hội ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình đánh giá một chỉ tiêu; Khả năng thích nghi là toàn bộ các yếu tố sinh thái và những thay đổi xã hội (chính sách, pháp luật…) ảnh hướng tích cực tới quá trình đánh giá các chỉ tiêu.
Ba thông số này không chỉ giúp dự đoán tình trạng biển trong tương lai mà còn gợi ý các biện pháp điều chỉnh để quản lý cho phù hợp.

Đại dương, tài sản quý giá của trái đất, chứa 97% lượng nước trên thế giới, tạo ra hơn một nửa lượng ô-xy cần thiết cho sự sống, giúp điều hòa khí hậu toàn cầu và đóng góp 3000 tỷ USD/năm cho nền kinh tế thế giới đang bị khai thác quá mức và không kiểm soát.

Trong khi các thang đo truyền thống khác chủ yếu tập trung vào các tác động tiêu cực của hoạt động con người lên môi trường, OHI thực sự khác biệt khi nhận ra lợi ích của con người bắt nguồn từ đại dương và cách con người có thể quản lý bền vững để gìn giữ những lợi ích của đại dương cho thế hệ mai sau.

OHI cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách một công cụ hiệu quả để xác định những khu vực cần ưu tiên cải thiện, hỗ trợ phát triển để đạt được mục tiêu, xác định những đánh đổi có thể cũng như đo lường hiệu quả của các kế hoạch và quá trình thực hiện các mục tiêu trong tương quan với tình trạng sức khỏe của đại dương toàn cầu.

Hiện tại, chỉ số OHI của các quốc gia dao động từ 36 đến 86. Theo đánh giá, các quốc gia phát triển có xu hướng xếp hạng cao hơn vì có nhiều nguồn lực hơn để bảo tồn biển và nhập khẩu hải sản. Trái lại, các quốc gia đang phát triển có nguồn lực ít hơn lại thường xuyên phải chứng kiến nguồn tài nguyên biển bị khai thác để xuất khẩu sang các quốc gia phát triển.
Đánh giá về thang đo này, ông Wrigley, trưởng nhóm nghiên cứu, thành viên ban lãnh đạo Tổ chức Bảo tồn Quốc tế nói: “Mặc dù chỉ số OHI chỉ dựa trên khoa học thuần túy, nhưng chúng tôi hy vọng rằng thang đo này có thể tác động đến những người có khả năng thay đổi chính sách biển để họ có những lựa chọn đúng đắn hơn cho tương lai của chúng ta.”

Theo Mongabay.com
Đăng ngày 21/11/2012
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 10:00 24/02/2026

Methylmercury tích lũy trong cá như thế nào?

Nhiều khuyến cáo y tế cho rằng nên hạn chế tiêu thụ một số loài cá vì chúng tích tụ hàm lượng thủy ngân cao. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc “cá có thủy ngân”, mà ở câu hỏi sâu hơn: thủy ngân độc trong cá hình thành như thế nào và bắt nguồn từ đâu?

thủy ngân trong cá
• 15:00 21/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 19:11 13/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 19:11 13/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 19:11 13/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 19:11 13/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 19:11 13/03/2026
Some text some message..