Đăng ký hợp đồng xuất khẩu cá tra không còn là điều kiện thông quan?

Hơn một năm kể từ khi Nghị định số 36/2014/NĐ-CP (NĐ 36) về nuôi, chế biến và XK sản phẩm cá tra chính thức có hiệu lực thi hành, những điểm “ổn” thì hạn chế mà “bất ổn” lại khá nhiều. Thực tế này khiến Bộ NN&PTNT đang phải kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép chỉnh sửa, bổ sung hàng loạt quy định nêu trong NĐ này.

quy định chế biến cá tra
Nhiều quy định trong NĐ 36 đang được đánh giá gây khó khăn cho DN chế biến, XK cá tra. (Ảnh: ST)

Lùi áp dụng quy định tỷ lệ mạ băng

Trong suốt quá trình từ khi NĐ 36 có hiệu lực thi hành đến nay, các quy định tại Điểm b, c, Khoản 3, Điều 6 về sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh XK có hàm lượng nước không được vượt quá 83%, tỷ lệ mạ băng không được vượt quá 10% vẫn được DN đánh giá là gây nhiều khó khăn cho DN hơn cả. Các DN trong ngành cá tra cũng đã “năm lần bảy lượt” đề nghị Bộ NN&PTNT sửa đổi.

Theo Bộ NN&PTNT, sau khi NĐ 36 được ban hành, theo đề xuất của các DN và Hiệp hội Chế biến và XK Thủy sản Việt Nam (VASEP), Bộ NN&PTNT đã chỉ đạo Cục Quản lý chất lượng Nông, lâm, thủy sản tiến hành nghiên cứu bổ sung và tổ chức hội đồng nghiệm thu độc lập để đánh giá. Kết quả nghiên cứu có thể khẳng định việc quy định tỷ lệ hàm ẩm 83% là có cơ sở khoa học. Hiện nay, các DN chế biến, XK cá tra đang sản xuất và XK các sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh có hàm lượng nước từ 83-89%, mạ băng từ 10-30%. Bộ NN&PTNT cho rằng, sản phẩm có hàm lượng nước và tỷ lệ mạ băng quá cao ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh, gây ảnh hưởng xấu tới hình ảnh, uy tín của các sản phẩm cá tra Việt Nam. Mặc dù vậy, Bộ NN&PTNT cũng khẳng định, sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh có hàm lượng nước tối đa không quá 83% và tỷ lệ mạ băng không quá 10% có chất lượng cao nhưng giá thành sản xuất cao hơn các sản phẩm có hàm lượng nước và tỷ lệ mạ băng lớn, đòi hỏi giá XK phải cao hơn, gây khó khăn về quy mô thị trường XK.

Theo Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát: Để đảm bảo uy tín, hình ảnh chất lượng sản phẩm cá tra và phù hợp với quá trình mở rộng thị trường XK, cần có thời gian để DN XK thực hiện và thị trường có sự thích nghi. Do đó, Bộ NN&PTNT đề xuất giữ nguyên quy định trên nhưng Chính phủ giao Bộ NN&PTNT hướng dẫn lộ trình thực hiện theo hướng, đến ngày 31-12-2018, sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh XK có tỷ lệ mạ băng không vượt quá 20%, hàm lượng nước tối đa không vượt quá 86% so với khối lượng tịnh của sản phẩm. Từ ngày 1-1-2019, áp dụng đầy đủ các quy định tại Điểm b, c, Khoản 3 Điều 6 của NĐ 36.

Trước đó, cũng do những đề xuất từ phía các DN, Bộ NN&PTNT từng kiến nghị và được Chính phủ cho phép lùi thời gian thực hiện quy định về độ ẩm và tỷ lệ mạ băng trong NĐ 36 tới ngày 1-1-2016 thay vì ngày 1-1-2015 như ban đầu. Như vậy, sau khi kiến nghị lùi thời hạn áp dụng lần thứ nhất, Bộ NN&PTNT tiếp tục lắng nghe DN và kiến nghị Chính phủ chỉnh sửa với nhiều nội dung bổ sung và khoảng thời gian lùi áp dụng quy định cũng xa hơn.

Bỏ thu phí đăng ký hợp đồng xuất khẩu

Ngoài những vướng mắc trong áp dụng quy định về tỷ lệ mạ băng cũng như hàm lượng nước, Bộ NN&PTNT đánh giá, sau hơn một năm triển khai NĐ 36, hạn chế điển hình còn là tình trạng một số tỉnh chậm ban hành việc rà soát, phê duyệt quy hoạch chi tiết nuôi, chế biến cá tra ở địa phương. Điều này gây ảnh hưởng đến việc cấp mã số ao nuôi và xác nhận đăng ký nuôi cá tra thương phẩm, ứng dụng và chứng nhận quy phạm thực hành nuôi trồng tốt (VietGAP), gây khó khăn cho quản lý diện tích nuôi, sản lượng nuôi cá tra trong toàn vùng và ảnh hưởng đến hiệu quả xác nhận đăng ký hợp đồng XK cá tra.

Thống kê của Bộ NN&PTNT cho thấy: Đến nay mới gần 50% diện tích nuôi cá tra đáp ứng và được chứng nhận thực hành nuôi trồng thủy sản tốt. Theo Khoản 5, Điều 4, NĐ 36 quy định đến ngày 31-12-2015, các cơ sở nuôi cá tra thương phẩm phải áp dụng và được chứng nhận VietGAP và các chứng nhận quốc tế tương đương là không thể hoàn thành. Do vậy, Bộ NN&PTNT đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho phép sửa đổi nội dung này, lùi thời gian các cơ sở nuôi cá tra thương phẩm áp dụng và được chứng nhận thực hành nuôi trồng thủy sản tốt VietGAP hoặc các chứng nhận quốc tế tương đương đến 31-12-2016.

Liên quan tới quy định tại Khoản 2, Điều 7, NĐ 36, các tổ chức cá nhân phải đăng ký hợp đồng XK cá tra, cơ quan Hải quan chỉ chấp nhận thông quan đối với những lô hàng của hợp đồng XK sản phẩm cá tra đã được Hiệp hội Cá tra Việt Nam xác nhận, Bộ NN&PTNT cho biết đã nhận được nhiều ý kiến khác nhau. Trong đó, VASEP và UBND các tỉnh: An Giang, Đồng Tháp và Tiền Giang kiến nghị bỏ quy định này vì cho rằng việc đăng ký hợp đồng XK phát sinh thủ tục hành chính, tăng chi phí cho DN, đưa sản phẩm cá tra XK đang kiểm soát theo chế độ Hải quan luồng Xanh sang chế độ Hải quan luồng Vàng (chỉ thông quan sau  khi đã kiểm tra hồ sơ).

Quan điểm của Bộ NN&PTT là, đăng ký hợp đồng XK là khâu kiểm soát cuối cùng trong quá trình tổ chức, quản lý ngành hàng theo chuỗi giá trị, quản lý chất lượng sản phẩm từ nuôi đến chế biến XK, kiểm soát thực hiện quy hoạch, cân đối cung cầu giữa sản lượng nuôi và chế biến tiêu thụ, hạn chế cạnh tranh không lành mạnh trong XK cá tra. Thông qua đăng ký XK hệ thống thông tin phục vụ quản lý sản xuất, chế biến, XK cá tra được cập nhật, hoàn thiện. Việc tiếp tục duy trì đăng ký hợp đồng XK là cần thiết. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, quán triệt tinh thần Nghị quyết 19/NQ-CP ngày 12-3-2015 của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, tạo thông thoáng cho các DN trong hoạt động sản xuất kinh doanh, Bộ NN&PTNT đề xuất sửa đổi đăng ký hợp đồng XK sản phẩm cá tra không là điều kiện để Cơ quan Hải quan chấp nhận thông quan, đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký XK và bỏ thu phí của DN khi đăng ký hợp đồng XK sản phẩm cá tra.

Cũng theo Bộ NN&PTNT, khi đăng ký hợp đồng XK sản phẩm cá tra không là điều kiện để cơ quan Hải quan chấp nhận thông quan, để đảm bảo quản lý chất lượng sản phẩm cá tra từ nuôi đến chế biến XK, kiểm soát thực hiện quy hoạch, cân đối cung cầu giữa sản lượng cá nuôi và chế biến tiêu thụ, cần thiết bổ sung các quy định về chế độ báo cáo, kiểm tra, giám sát theo hình thức hậu kiểm tại các cơ sở nuôi, chế biến XK cá tra.

Theo Bộ NN&PTNT, thực hiện NĐ 36, đến nay đã có khoảng 2.500ha (gần 50% diện tích) nuôi cá tra thương phẩm ứng dụng và được chứng nhận thực hành nuôi trồng thủy sản tốt. Về xác nhận hợp đồng XK cá tra: Đã có 184 DN thực hiện đăng ký hợp đồng XK với tổng số hồ sơ được xác nhận là 10.870 bộ, gồm 14.282 lô hàng với tổng khối lượng sản phẩm cá tra các loại đăng ký XK là 465.547 tấn.

Báo Hải Quan, 27/09/2015
Đăng ngày 28/09/2015
Thanh Nguyễn
Kinh tế

Xuất khẩu cá tra xuống mức thấp nhất năm

Dù vẫn tăng 31% so với cùng kỳ, nhưng kết quả 179 triệu USD kim ngạch xuất khẩu (XK) cá tra trong tháng 10 là mức thấp nhất kể từ đầu năm 2022 tới nay. Mức tăng trưởng XK so cùng kỳ năm trước cũng thấp nhất trong các tháng. Luỹ kế tới hết tháng 10 XK cá tra Việt Nam đạt 2,1 tỷ USD, tăng 75% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cá tra
• 12:03 21/11/2022

Tháng 8/2022, xuất khẩu cá tra hồi phục trở lại

Xuất khẩu cá tra 8 tháng đầu năm nay đã chạm mốc 1,8 tỷ USD – một con số lạc quan cho các doanh nghiệp ngành hàng này. Xuất khẩu cá tra trong 3 tháng gần đây đã tụt dần khỏi mức đỉnh 310 triệu USD hồi tháng 4, nhưng đã có xu hướng hồi phục trở lại từ tháng 8.

Cá tra
• 10:29 26/09/2022

Nâng cao thị phần xuất khẩu cá tra Việt Nam trên toàn thế giới

Tổng sản lượng xuất khẩu cá tra trong tháng 8-2022 vẫn giữ được mức tăng trưởng ổn định, tăng 114% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng nhẹ so với tháng 7-2022, góp phần đưa kim ngạch xuất khẩu cá tra trong 8 tháng đầu năm nay đạt gần 1,8 tỉ USD, tăng 81% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cá tra
• 10:54 14/09/2022

Lưu giữ cá tra bố mẹ phục vụ cộng đồng

Ngành hàng cá tra Việt Nam hơn 20 năm qua đã chứng kiến biết bao thăng trầm. Nhiều người giàu lên nhờ con cá, nhưng cũng không ít người phá sản vì chúng. Sự khốc liệt của ngành hàng này là vậy.

Cá tra
• 15:21 13/09/2022

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 10:00 24/05/2024

Mỹ có còn là thị trường xuất khẩu thủy sản hàng đầu Việt Nam?

Ngành thủy sản Việt Nam từ lâu đã khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, đóng góp to lớn vào nền kinh tế đất nước. Trong số các thị trường xuất khẩu, Mỹ luôn được xem là điểm đến tiềm năng và mang lại lợi nhuận cao cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Hiện nay, thị trường xuất khẩu thủy sản sang Mỹ đang tăng trở lại, riêng quý I/2024 xuất khẩu nhóm hàng này sang Mỹ đạt gần 324 triệu USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ. Con số này cho thấy, Mỹ vẫn tiếp tục giữ vị trí là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam.

Chế biến thủy sản xuất khẩu
• 10:15 23/05/2024

Tại sao tôm Việt Nam lại thất thế cạnh tranh hơn tôm Ecuador

Trên thị trường thế giới, ngành công nghiệp tôm đang trải qua một cuộc cạnh tranh đầy khốc liệt, và trong số đó, tôm Việt Nam đang phải đối mặt với một thách thức mới từ đối thủ mạnh mẽ: tôm Ecuador. Trong những năm gần đây, tôm Ecuador đã nổi lên như một hiện tượng, thu hút sự chú ý của các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng trên toàn cầu.

Tôm thẻ chân trắng
• 09:35 14/05/2024

Cơ hội và tiềm năng phục hồi cho thủy sản Việt Nam

Trong bối cảnh đầy thách thức của thị trường thế giới, ngành thuỷ sản Việt Nam đang đối diện với những cơ hội và tiềm năng phục hồi đáng kể. Từ những thách thức về môi trường kinh doanh đến áp lực từ các yêu cầu xuất khẩu quốc tế, ngành này đang tìm kiếm những lối đi mới để phát triển một cách bền vững và hiệu quả.

Thu hoạch tôm
• 10:34 13/05/2024

Hiện trạng cơ sở chế biến tôm cả nước

Ngày 22/5/2024, tại thành phố Cần Thơ, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch giới thiệu báo cáo điều tra hiện trạng chế biến 2 sản phẩm chủ lực quốc gia là tôm nước lợ và cá tra. Sau đây là hiện trạng cơ sở chế biến tôm nước lợ.

Chế biến tôm
• 06:40 26/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 06:40 26/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 06:40 26/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 06:40 26/05/2024

Tập hợp ngạnh các loài cá có độc bạn cần để ý

Trong tự nhiên, luôn tồn tại một số loài cá mà ngạnh của chúng chứa nọc độc, gây ra nỗi khiếp sợ cho con người. Sau đây, bài viết sẽ tập hợp ngạnh các loài cá có độc để các bạn để ý, có biện pháp an toàn khi sờ vào nhé!.

Cá có ngạnh độc
• 06:40 26/05/2024