Hệ vi sinh vật trong giai đoạn đầu phát triển của tôm sú

Nghiên cứu mô tả đặc điểm của cộng đồng vi sinh vật cơ bản trong các giai đoạn đầu đời của tôm sú để hỗ trợ cải thiện thức ăn và quản lý trại giống. (Angthong và cộng sự 2020).

tôm sú
Tôm sú (Penaeus monodon) là một trong những loài tôm nuôi thương mại quan trọng nhất bởi giá cả và nhu cầu thị trường cao. Ảnh của Darryl Jory.

Một trong những chiến lược chính để sản xuất bền vững và kiểm soát dịch bệnh trong nuôi tôm là hiểu rõ hơn về đặc điểm của hệ vi sinh vật cơ sở trong giai đoạn đầu đời. Bởi nó đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy sự cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh từ giai đoạn còn nhỏ. Một số nghiên cứu đã báo cáo rằng cộng đồng vi khuẩn và các loài vi khuẩn riêng lẻ có thể đóng một vai trò qua trọng trong sự phát triển của ấu trùng tôm, đặc biệt là sự phát triển miễn dịch đường ruột. 

Để ứng dụng prebiotics (có nguồn gốc từ các loại carbohydrate (carbs), chủ yếu là chất xơ) và probiotics (men vi sinh) một cách hiệu quả, cần có sự hiểu biết về cộng đồng sinh vật từ những giai đoạn đầu đời của tôm. Đặc biệt, trong giai đoạn nauplius, zoea, mysis và postlarvae hệ tiêu hóa của tôm chưa trưởng thành và đang dần dần hoàn thiện hơn. Sau giai đoạn nauplius, tôm sú bắt đầu ăn vi tảo hoặc thức ăn sống, cho phép vi khuẩn từ các nguồn bên ngoài bắt đầu xâm nhập và sinh sôi trong ruột. Do đó, giai đoạn đầu đời sẽ là giai đoạn quan trọng khi việc áp dụng các chất bổ sung vào thức ăn như probiotics có thể giúp hình thành hệ vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh.

Nghiên cứu về hệ vi sinh vật trong giai đoạn đầu đời của tôm sú

Tôm sú được nuôi trong bể composite 200 lít và được cho ăn theo khẩu phần tùy theo giai đoạn sống của chúng. Giai đoạn Zoea được nuôi bằng vi tảo (Thalassiosira sp. và Chaetoceros sp.) đến khi chúng đạt đến giai đoạn mysis. Tôm giai đoạn Mysis được cho ăn bằng artemia và vi tảo. Khi đạt đến giai đoạn postlarval, tôm được cho ăn artemia sống kết hợp với thức ăn công nghiệp. Các mẫu tôm được thu thập khi chúng đạt đến các giai đoạn nauplius, zoea, mysis và postlarvae.

vi tảo và artemia
Vi tảo (bên trái) và artemia sống (bên phải) là nguồn cung cấp dinh dưỡng cho nhiều động vật thủy hải sản, nhất là ở giai đoạn ấu trùng.

Kết quả nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng về hệ vi sinh vật trong đường ruột tôm sú ở những giai đoạn đầu đời. Proteobacteria và Bacteroidetes được phát hiện là vi khuẩn bản địa ở tôm con. Vibrio là chi chiếm ưu thế nhất trong tất cả các giai đoạn của tôm và là vi khuẩn tồn tại qua quá trình biến thái của tôm. Ngoài ra, Planctomycetes cũng được xác định là một trong những ngành chiếm ưu thế trong giai đoạn đầu đời.

Các giai đoạn phát triển là yếu tố chính ảnh hưởng đến thành phần hệ vi sinh vật. Cộng đồng vi khuẩn của tôm sú trong giai đoạn hậu ấu trùng (hậu ấu trùng 5 và 15 ngày tuổi) tương tự nhau, nhưng những giai đoạn trước như nauplius, zoea và mysis khác nhau. Sự thay đổi mạnh mẽ này trong thành phần vi khuẩn có thể được giải thích bởi đặc điểm sinh lý của tôm và sự thay đổi trong khẩu phần ăn khác nhau ở mỗi giai đoạn. 
Ngoài các giai đoạn phát triển, một số nghiên cứu trước đây đã nhấn mạnh nền tảng di truyền của tôm cũng có thể ảnh hưởng đến thành phần vi khuẩn của chúng. Nghiên cứu này đã quan sát thấy rằng sự biến đổi di truyền từ các họ tôm khác nhau có thể làm cơ sở cho sự đa dạng vi khuẩn quan sát được trong quần thể tôm, nhưng ảnh hưởng không đáng kể bằng các giai đoạn phát triển của vật chủ.
Ngoài ra, điều kiện môi trường về cơ bản có thể điều chỉnh thành phần quần xã vi sinh vật và có ảnh hưởng mạnh mẽ hơn so với yếu tố di truyền vật chủ. Nghiên cứu này cũng chứng minh rằng môi trường nuôi có thể định hình đáng kể các thành phần vi khuẩn trong tôm sú. Do đó, việc ứng dụng chế phẩm sinh học và điều hòa nước, có thể được sử dụng để làm giàu thành phần vi sinh vật và là một phương tiện khả thi để cải thiện hiệu suất tăng trưởng cũng như khả năng kháng bệnh.
Một số loài vi khuẩn bản địa trong hệ vi sinh tự nhiên cư trú bên trong tôm nuôi có thể được coi là ứng cử viên tiềm năng làm probiotic, cho phép quản lý bền vững và cư trú thành công trong tôm. Ví dụ, VibrioPseudoalteromonas được hình thành từ giai đoạn nauplius trong nghiên cứu này thường được tìm thấy trong môi trường nước và một số chủng đã được báo cáo có thể làm probiotic chống lại vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, một số loài vi khuẩn Vibrio sp. nên được sử dụng như probiotics một cách cẩn thận. Tương tự, một số loài Pseudoalteromonas được xem là vi khuẩn gây bệnh trong khi những loài khác được sử dụng làm chế phẩm sinh học trong các sinh vật biển khác nhau như tôm càng xanh (L. stylirostris).
Sự hiểu biết tốt hơn về hệ vi sinh vật (tập hợp tất cả các vi sinh vật - bao gồm vi khuẩn, vi rút và nấm - sống tự nhiên bên trong động vật) sẽ mở đường cho việc cải thiện việc kiểm soát dịch bệnh và nuôi tôm bền vững. Kết quả cho thấy cộng đồng vi khuẩn của tôm sú trong giai đoạn đầu đời có thể được điều chỉnh theo các giai đoạn sống thông qua sự khác biệt về sinh lý vật chủ và chế độ ăn.
Nguồn: Pacharaporn Angthong et at (2021). Microbial colonization in the early developmental stages of the black tiger shrimp, Global seafood, Health & Welfare, 08/11/2021.
Đăng ngày 19/11/2021
Lệ Thủy
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Giải pháp can thiệp hóa chất trong nuôi trồng thủy hải sản

Sự phát triển nhanh chóng đi kèm với việc lạm dụng hóa chất và kháng sinh trong quá trình nuôi đã tạo ra nhiều hệ lụy. Đây là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế.

khu nuôi tôm cá
• 12:00 28/02/2026

Phương pháp gây màu nước tự nhiên bền vững trong nuôi trồng thủy hải sản

Hiện nay, nhiều hộ nuôi vẫn dựa vào hóa chất để xử lý, dẫn đến rủi ro về môi trường và sức khỏe vật nuôi. Hiện nay, xu hướng gây màu nước bằng nguyên liệu tự nhiên đang được khuyến khích, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hướng tới phát triển bền vững.

màu nước ao nuôi
• 00:00 26/02/2026

Lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Hình dạng thức ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và tốc độ tăng trưởng của tôm. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn cho từng giai đoạn không chỉ giúp tối ưu hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần duy trì môi trường ao nuôi ổn định.

cho tôm ăn
• 00:00 25/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:00 23/02/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 15:09 02/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 15:09 02/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 15:09 02/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 15:09 02/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 15:09 02/03/2026
Some text some message..