Kỹ thuật chăm sóc cá chiên nuôi lồng

Cá chiên là đối tượng thủy đặc sản quý hiếm có giá trị kinh tế cao, được mệnh danh là “ngũ quý hà thủy”1 trong 5 loại cá tiến vua cực nổi tiếng cùng với các loại cá: dầm xanh, anh vũ, cá quất, cá bỗng.

Cá chiên
Kỹ thuật chăm sóc cá chiên nuôi lồng Cá chiên là đối tượng thủy đặc sản quý hiếm có giá trị kinh tế cao. Ảnh: Tép Bạc

Cho đến nay, cá chiên vẫn được nhiều người ưa thích nhờ chất lượng thịt cá thơm ngon, săn chắc và giàu dinh dưỡng. 

Đặc tính 

Cá chiên thuộc loài cá da trơn được tìm thấy nhiều ở hệ thống sông Hồng, sông Mã, sông Cả.  Chúng thường sống trong các sông suôi thuộc các tính phía Bắc và tập trung ở vùng trung, thượng lưu các sông lớn (nơi nước chảy xiết). 

Đầu cá to, cứng, rộng và dẹp, có 4 đôi râu, miệng rộng hình cung với hàm răng lởm chởm rất sắc. Kích thước to, lớp da dày, phía trước thân thô lớn, phía sau hơi tròn, có 1 gai vây lưng và đặc biệt không có xương dăm, tỷ lệ thịt rất cao. Màu sắc của cá tùy thuộc vào môi trường mà chúng sống. Nếu sống ở môi trường nước trong thì có màu nâu đen, nước đục thì có màu vàng nâu. Cá chiên thường sinh sản trong những con sông với thời điểm sinh sản là trước mùa lũ. 

Kỹ thuật nuôi 

Quan sát các điều kiện môi trường nuôi, khi phát hiện nước chảy mạnh, phải tiến hành các biện pháp che chắn để giảm lưu tốc của nước qua lồng bè. Thường xuyên kiểm tra các bộ phận lồng nhằm kịp thay thể và sửa chữa các phần yếu. Khi nước chảy yếu cần tiến hành quạt hoặc sục khí, tăng cường lượng nước lưu thông. 

Thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của cá, nhất là khi cho ăn để phát hiện bệnh dịch kịp thời. Thời điểm cá hay bệnh là đầu và cuối mùa lũ vào tháng 9 - 10 ở miền Bắc. Vào mùa bão, lũ cần theo dõi dự báo thời tiết để di chuyển lồng bè đến nơi an toàn. Vào những ngày giông, bão nên kiểm tra lồng cẩn thận, neo chắc chắn và thêm dây neo để cố định, đảm bảo dây không đứt khi có dòng chảy mạnh. Có thể thu hoạch bớt cá để giảm trọng lượng cá trong lồng và giảm bớt thiệt hại nếu có thể xảy ra. 

Nuôi cá chiênKỹ thuật nuôi cá chiên. Ảnh: Tép Bạc

Tiến hành quản lý lồng nuôi cá chiên hàng ngày, quan sát các hoạt động của cá trong lồng, mức độ sử dụng thức ăn, các hiện tượng bất thường của cá và môi trường để đưa ra giải pháp xử lý phù hợp (sự thay đổi màu sắc của cá, cá kém ăn hoặc bỏ ăn, dư thừa thức ăn, hoạt động bất thường, xuất hiện các dấu hiệu mắc bệnh như: lòi mắt, lở loét, xuất huyết, mất nhớt,..). Trường hợp cá bệnh, xử lý bằng cách tắm thuốc và tách nuôi riêng lồng khác tránh tình trạng lây nhiễm sang cá khỏe. 

Định kỳ vệ sinh lồng nuôi tuần/lần và thay lưới lồng 1 lần/tháng. Dùng bàn chải nhựa vệ sinh thành lưới lồng trước bữa ăn, kiểm tra lưới lồng phát hiện rách rạn xử lí ngay tránh thất thoát. Loại bỏ rác thải, vật cứng vào lồng, đảm bảo lồng nuôi có nguồn lưu thông tốt. 

Treo túi vôi thường xuyên khu vực đầu nguồn nước vào lồng để sát khuẩn, với lượng 2 kg vôi/4 m3 lồng nuôi. Định kỳ bổ sung vào khẩu phần ăn cho cá các vitamin, khoáng chất nhằm tăng sức đề kháng và thuốc phòng bệnh cho cá. 

Cho ăn 

Thức ăn cho cá chiên là cá tạp băm nhỏ (kích cỡ phù hợp với từng giai đoạn phát triển), phải đảm bảo thức ăn tươi sống hoặc được bảo quản lạnh, tránh thức ăn bị ôi thối. Cỡ cá giống cho ăn liều lượng 50 - 150 g/con (cho ăn 2 lần/ngày), khẩu phần 5 - 7% khối lượng đàn cá (cho ăn vào lúc 8 giờ sáng và 16 - 17 giờ chiều). Đối với cá > 150 g/con (cho ăn 1 lần/ngày lúc 16 - 17 giờ hàng ngày), khẩu phần ăn 3 - 5% khối lượng đàn cá. 

Dụng cụ cho cá ăn nên dùng sàng lưới (đường kính 80cm) cho ăn, chiều cao thành xung quanh có lưới chắn cao 10 - 15cm tránh trôi thức ăn ra ngoài. Thường xuyên kiểm tra sàng thức ăn và định kỳ (1 lần/tháng) theo dõi tốc độ tăng trưởng của cá để điều chỉnh lượng thức ăn cho phù hợp, không để dư thừa thức ăn, dễ gây ô nhiễm môi trường và dễ làm cá mắc bệnh.  

Sau 12 tháng khi cá đạt kích cỡ thương phẩm (1 - 1,5kg/con) nên tiến hành thu tỉa cá nhỏ hơn tiếp tục nuôi đến cuối vụ để đạt kích cỡ thương phầm thì thu hoạch toàn bộ.

Đăng ngày 19/12/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 14:04 12/01/2026

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 04:25 11/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 04:25 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 04:25 11/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 04:25 11/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 04:25 11/02/2026
Some text some message..