Nỗi buồn mùa cá bông lau

Dịp Tết chính là tháng cao điểm của mùa đánh bắt cá bông lau, loài cá da trơn có giá trị kinh tế cao giúp ngư dân “ấm no” sau một mùa đánh bắt. Bến sông nơi săn cá vẫn trời nước mênh mang, nhưng tâm tư ngư dân không vui vì ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 làm giá cá không cao, chưa kể lượng cá sa lưới ngày càng thưa thớt.

câu cá bông lau
Ngư dân vui mừng với con cá bông lau to dính lưới.

Quà tặng của dòng sông

Cá bông lau là quà tặng hào phóng của sông nước ban tặng cho ngư dân, giúp họ hằng năm có thêm nguồn thu nhập ổn định. Một mùa đánh bắt nếu may mắn ngư dân có thể kiếm đến hàng chục triệu đồng. Cá bông lau xuất hiện trên các con sông, nhưng đặc biệt trên sông Vàm Nao, đoạn chảy qua các huyện Phú Tân, Chợ Mới, Châu Phú thuộc tỉnh An Giang là nơi có lượng cá nhiều nhất.  

Bao đời nay, ngư dân vùng Vàm Nao nhờ nguồn cá tự nhiên mà mỗi mùa kiếm được cả chục triệu đồng, từ tháng 12 năm trước đến tháng 4 âm lịch năm sau là mùa đánh bắt cá bông lau.

Cá bông lau tuy là họ cá da trơn nhưng giá trị giá kinh tế rất cao so với cá tra hay cá hú. Giá 1kg cá từ 150.000-200.000 đồng nên ngư dân thả lưới mà bắt được một con cá nặng hơn 5kg là có ngay bạc triệu trong tay.

Ngư dân chuyên nghề săn cá bông lau chia sẻ, đây là loài cá rất bí ẩn, cho dù qua bao đời nay ngư dân luôn đánh bắt chúng, thí dụ như cá từ đâu đến và tại sao chọn Vàm Nao làm “hang ổ”? Phải chăng nơi đây có nhiều hốc hang cho chúng trú ẩn? Hay vì sao chúng chỉ xuất hiện nhiều từ tháng 12 đến tháng 4 âm lịch rồi sau đó lại “biến mất”?

Những ngư dân nói nghề săn cá bông lau không thể dựa vào kinh nghiệm phán đoán luồng cá đi mà chỉ dựa vào vận may. Thời gian thả lưới đến lúc kéo lên khoảng 3-5 giờ, hên thì lưới dính được nhiều cá, và ngược lại thì toàn rác với lục bình. Thường thì lưới đầu hôm vào khoảng từ 17 đến 19 giờ đêm dính cá không nhiều bằng thả từ lúc 21 giờ khuya cho đến rạng sáng hôm sau.

câu cá bông lau
Ngư dân tập trung trên sông Vàm Nao chờ đến giờ thả lưới.

Nguồn cá không còn như xưa

Chúng tôi về cù lao xã Tân Trung, huyện Phú Tân, nơi đang diễn ra mùa săn bắt cá bông lau khi mặt trời khuất bóng. Ngư dân Trương Văn An khoe con cá bông lau to đùng nặng hơn 5 kg vừa dính lưới. Các ngư dân cho biết, cá bông lau dính lưới thường là cá to, nặng từ 4 kg trở lên, thậm chí có con nặng cả chục kg.

Ngư dân An nói, năm rồi lũ thấp nên năm nay luồng cá bông lau cũng giảm sút, những năm trước một đêm thả lưới dính vài ba con còn bây giờ thả suốt đêm có khi không dính con nào. Nhưng điều làm cho ngư dân An tâm tư nhất là lượng cá bắt được đã ít mà giá cá lại còn không cao.

“Lúc trước 1kg cá giá từ 170.000 đồng trở lên, thông thường cận Tết và trong ngày bốn ngày Tết giá cá cao hẳn từ 250.000 đến 300.000 đồng, nhưng những ngày Tết Tân Sửu năm nay giá cá chỉ từ 100.000 đến 200.000 đồng”, ngư dân An cho biết.

Màn đêm dần buông, gió sông thổi mạnh, lùa những chiếc thuyền con chao đảo theo sóng nước. Cá bông lau được mệnh danh là “đệ nhất” cá da trơn vì thịt cá ngon, và vào cao điểm giá một con cá hơn chỉ vàng. Cá tuy thuộc loại "đắt đỏ" nhưng người đánh bắt chúng bao đời nay vẫn không đổi được cảnh đời hạ bạc, vẫn là chiếc xuồng con bé tẹo, vẫn gương mặt hằn dấu tích gió sương. Nghề săn cá bông lau nhìn đơn giản nhưng "cực trăm bề", đi săn cá phải đi có đôi để bổ trợ nhau khi thả hay kéo lưới, gặp đêm mưa gió phải cuốn lưới nhanh vì xuồng con không chịu được sóng lớn dễ lật chìm.

Các ngư dân chờ tới giờ kéo cá kể lại chuyện sông nước giết thời gian, nhiều người thở dài lo toan do mỗi năm vào mùa săn bắt lượng cá dính lưới mỗi lúc càng ít đi, như mùa này cá đi không nhiều.

Các ngư dân tâm sự, những năm trước, ngày cận Tết và bốn ngày Tết cổ truyền ngư dân nghỉ ngơi ít ai ra sông buông lưới. Nhưng những năm gần đây cá ít dần, thêm nữa ngày Tết giá cá tăng cao, 1 kg mua tại sông có khi lên tới 200.000-250.000 đồng, nên bây giờ trừ đêm Giao thừa ra còn các ngày Tết ngư dân không còn kiêng cữ nữa mà ra sông bủa lưới…


Thả lưới bắt cá bông lau trên sông Vàm Nao.

Những mùa săn trước, một tay lưới kéo lên dính cùng lúc hơn bốn con cá bông lau, mỗi con nặng hơn 5 kg là bình thường, còn nay kéo lưới dính cùng lúc hai con thì đã xem như là gặp hên. Lúc trước một mùa ngư dân có thể bắt trên cả trăm con nhưng bây giờ một mùa bắt được vài chục con cá là đã may mắn lắm rồi. Thậm chí trước đây, nhiều nông dân thấy việc bắt cá bông lau trong một mùa có thêm thu nhập cao quá so với làm ruộng vườn nên chuyển qua đi bắt cá.

Rồi theo thời gian, nguồn cá bông lau tự nhiên ngày càng ít đi, những ngư dân chán cảnh gian nan dãi dầm sương gió, chưa kể lỗ tiền xăng dầu, rồi công sức thâu đêm mà có khi tay trắng nên bỏ nghề. Tại bến sông này ngày xưa có cả trăm tay lưới nay chỉ còn vài chục. Đó cũng là tình trạng chung ở các bến săn cá bông lau tại các huyện Phú Tân, Chợ Mới và Châu Thành.  

Câu chuyện cắt ngang khi ngư dân tên Thu tới giờ nôn nao kéo lưới trong tâm trạng khấp khởi cùng đứa con trai. Thế rồi, sắc mặt hai cha con bỗng thay đổi khi mành lưới nhẹ tênh, đồng nghĩa với không có con cá nào.

Ngư dân Thu thở hắt, “như vậy mấy tiếng đồng hồ chờ đợi uổng công”, nhưng ngay lập tức xốc lại tinh thần chuẩn bị bủa mẻ lưới mới với hy vọng lưới sau may mắn dính cá bông lau như mấy đêm trước. Hy vọng của ngư dân Thu cũng là hy vọng của bao ngư dân sống bấp bênh theo tay lưới…

Bà Võ Kim Nên, người chuyên bán các loài cá sông to lớn như cá hô, cá bông lau, cá sửu, cá leo tại chợ Mỹ Bình, TP Long Xuyên, An Giang cho biết, lúc trước, cận tết và trong bốn ngày Tết cổ truyền, giá cá lên cao vút, thậm chí có khi 1kg giá đạt mức từ 500.000 trở lên. Còn lại các ngày khác giá cá từ 250.000 đến 350.000 đồng, tùy theo thời điểm giá cá hút hàng hay không. Nhưng mùa này, giá cá bông lau lại thấp mặc dù lượng cá thu mua từ ngư dân không bằng các năm trước.

Nguyên nhân là do dịch bệnh Covid-19 nên các nhà hàng, quán ăn trong tỉnh cũng hạn chế thu mua cá bông lau vì lượng du khách, khách du lịch đến An Giang giảm. Thêm nữa, giá cá bông lau cao nên người ăn đắn đo, bà Nên cho biết, không riêng gì cá bông lau, các loài cá sông to khác như cá sửu, cá cóc cũng rất khó bán dù trước kia các loài cá này bán rất hút hàng.

Báo Nhân Dân
Đăng ngày 01/03/2021
Thanh Dũng
Nông thôn

Phê duyệt đề cương nhiệm vụ Đề án phát triển thủy sản giai đoạn 2026 - 2030

Vừa qua, UBND tỉnh Bình Định thông qua Quyết định phê duyệt đề cương nhiệm vụ Đề án phát triển thủy sản giai đoạn 2026- 2030, định hướng đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Bình Định.

Ngư dân
• 11:24 17/02/2025

Ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021 – 2030

Ngày 19/12/2024, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký Quyết định số 1598/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch, chính sách và giải pháp thực hiện Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Nuôi lồng bè
• 10:50 10/02/2025

Giải pháp để phát triển thủy sản bền vững

Phát triển thủy sản bền vững là một mục tiêu quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, đảm bảo nguồn lợi thủy sản lâu dài và nâng cao thu nhập cho ngư dân. Dưới đây là một số giải pháp chính để phát triển thủy sản bền vững.

Khai thác thủy sản
• 10:23 06/02/2025

Làng cá bè đa sắc vào Xuân

Rực rỡ màu đỏ, vàng, cam, lục, lam, tím nối nhau trải dài hơn cây số trên sông Châu Đốc, một nhánh của sông Hậu, thuộc thị trấn Đa Phước (An Phú, An Giang), làng cá bè truyền thống đang rộn ràng vào Xuân với dập dìu du khách bốn phương.

Làng cá
• 10:02 04/02/2025

Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến tỷ lệ sống của tôm giống

Trong nuôi tôm giống, dinh dưỡng đóng vai trò cực kỳ quan trọng quyết định đến tỷ lệ sống và khả năng phát triển của tôm. Tôm giống khỏe mạnh, phát triển đều đặn không chỉ giúp người nuôi đạt năng suất cao mà còn giảm thiểu rủi ro trong suốt quá trình nuôi. Để đạt được điều này, người nuôi cần hiểu rõ vai trò của dinh dưỡng và cách tối ưu hóa khẩu phần ăn cho tôm giống.

Tôm giống
• 20:48 18/02/2025

Ứng dụng một số công nghệ trong chế biến và bảo quản thủy sản

Công nghệ chế biến và bảo quản thủy sản đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn chất lượng, kéo dài thời gian sử dụng, và nâng cao giá trị thương mại của các sản phẩm thủy sản.

Thủy sản
• 20:48 18/02/2025

Sinh vật bám phao và ảnh hưởng đến tôm

Trong quá trình nuôi tôm, người nuôi thường quan tâm đến chất lượng nước, thức ăn và các yếu tố môi trường khác. Tuy nhiên, một vấn đề ít được chú ý nhưng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của tôm chính là sự xuất hiện của các sinh vật bám trên phao và các bề mặt khác trong ao nuôi. Những sinh vật này bao gồm thực vật thủy sinh, riêu, tảo và hàu chỉ, có thể tác động đến môi trường ao nuôi và sức khỏe của tôm theo nhiều cách khác nhau. Hiểu rõ về nhóm sinh vật này và cách kiểm soát chúng sẽ giúp người nuôi tối ưu hóa quy trình quản lý ao tôm một cách hiệu quả hơn.

Hàu chỉ
• 20:48 18/02/2025

Ba tỉnh hàng đầu nuôi và xuất khẩu tôm nước lợ

Ngày 14/2/2025, tại tỉnh Bạc Liêu, Bộ NN&PTNT tổ chức hội nghị phát triển ngành tôm nước lợ năm 2025.

Nuôi tôm
• 20:48 18/02/2025

Phê duyệt đề cương nhiệm vụ Đề án phát triển thủy sản giai đoạn 2026 - 2030

Vừa qua, UBND tỉnh Bình Định thông qua Quyết định phê duyệt đề cương nhiệm vụ Đề án phát triển thủy sản giai đoạn 2026- 2030, định hướng đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Bình Định.

Ngư dân
• 20:48 18/02/2025
Some text some message..