Ngư dân mất nhà vì tàu vỏ thép

Vay gần 15,8 tỷ đồng đóng tàu vỏ thép, ông Phạm Trí Thức, chủ tàu từng đoạt cúp vàng thủy sản không thể ngờ 6 năm sau mình bị mất cả tàu lẫn nhà.

ngư dân
Chủ tàu Phạm Trí Thức, người từng đoạt cúp vàng thủy sản Việt Nam, đã bị mất tàu vỏ thép và kê biên nhà. Ảnh: Phạm Linh

Giữa tháng ba, ông Thức (thôn An Kỳ, xã Tịnh Kỳ) nhận được thông báo cưỡng chế của Chi cục thi hành án dân sự TP Quảng Ngãi, sẽ kê biên ngôi nhà 122 m2 của gia đình do ông không thể trả nợ khoản vay 15,8 tỷ đồng. Đây là số tiền trước đó ông vay ngân hàng để đóng con tàu vỏ thép trị giá 16,6 tỷ đồng, đã được ngân hàng bán đấu giá chưa đến 2 tỷ đồng.

Ông Thức là một trong những ngư dân nổi tiếng ở xã Tịnh Kỳ với kinh nghiệm hơn 30 năm đi biển. Ông từng được Bộ Tư lệnh biên phòng tặng kỷ niệm chương vì sự nghiệp biển đảo, là ngư dân duy nhất của miền Trung đoạt cúp vàng Thủy sản Việt Nam năm 2012. Lúc ấy, ông chủ tàu cao lớn, phong độ thường xuất hiện trên mặt báo với ba con tàu gỗ 1.000 mã lực, thu tiền tỷ mỗi năm và một "bảng vàng" thành tích.

Năm 2014, Nghị định 67 về một số chính sách phát triển thủy sản ra đời, tạo điều kiện cho ngư dân vay vốn đóng tàu công suất lớn, vươn khơi bám biển. Các ngư dân tiêu biểu như ông Thức được khuyến khích đóng tàu vỏ thép hiện đại với phương châm "vừa phát triển kinh tế, vừa góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo". Thế nhưng, mọi chuyện không suôn sẻ như ông hình dung.

Sau một năm vay vốn đóng tàu vỏ thép, năm 2017 tàu ra khơi. Năm đầu tiên, thuyền viên chưa quen tàu vỏ thép nên đánh bắt không hiệu quả, nhưng chủ tàu phải trả lương gấp đôi. Đầu 2018, ông Thức nợ quá hạn nên bị Ngân hàng BIDV Quảng Ngãi khởi kiện lần đầu. Hai bên sau đó hòa giải, phía ngân hàng rút đơn kiện do thấy ông có thiện chí trả nợ. Đến tháng 11, ngân hàng tiếp tục cho ông vay vốn lưu động để mua ngư lưới cụ.

Đến cuối năm đó, tàu của ông gặp lốc xoáy, bị mất 158 tấm lưới, thiệt hại 2 tỷ đồng. Chủ tàu cho rằng, có xác nhận của cơ quan chức năng về thiệt hại này nhưng cơ quan bảo hiểm không chi trả. Còn ngân hàng không tạo điều kiện để ông khắc phục hậu quả, nên tàu nằm bờ, gây thất thu, dẫn đến nợ quá hạn không có khả năng trả.

Bị ngân hàng khởi kiện lần thứ hai vào năm 2019, ông Thức đã gửi đơn cứu xét đến nhiều nơi. Trong đơn, ông cho rằng Nghị định 67 quy định "con tàu là tài sản thế chấp", nhưng ngân hàng ràng buộc ông phải thế chấp quyền sử dụng đất. Ngoài ra, nghị định này có quy định, khi tàu gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng, ngân hàng nên cơ cấu lại thời hạn trả nợ khoản vay...

Phản hồi đơn, Ngân hàng BIDV chi nhánh Quảng Ngãi khẳng định, Nghị định 67 nêu con tàu là tài sản thế chấp, nhưng không cấm việc ngư dân và ngân hàng thỏa thuận có tài sản đảm bảo khác (ví dụ sổ đỏ). Còn về cơ chế xử lý rủi ro, căn cứ giấy tờ chủ tàu cung cấp, ông Thức không thuộc diện được giải quyết rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Kiến nghị bất thành, năm 2021, con tàu vỏ thép 16,6 tỷ đồng đã được bán đấu giá mà không cần có chữ ký của ông Thức. Bởi theo hợp đồng cho vay, ngân hàng có quyền bán tàu khi người chủ không trả nợ đúng hạn.

tàu vỏ thép hoen gỉ
Tàu vỏ thép đóng theo Nghị định 67 neo ở cầu Trà Bồng, xã Bình Đông, huyện Bình Sơn, chờ thanh lý. Ảnh: Phạm Linh

Chương trình đóng tàu theo Nghị định 67 được triển khai ở nhiều địa phương trên cả nước như: Bình Định, Quảng Ngãi, Quảng Nam, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Nghệ An... Ngư dân đóng mới tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới có tổng công suất máy chính từ 800 CV trở lên được vay vốn ngân hàng thương mại tối đa 95% tổng giá trị đầu tư đóng mới tàu với lãi suất 7%/năm. Trong đó chủ tàu trả 1%/năm, ngân sách nhà nước cấp bù 6%/năm.

Tuy nhiên, tình trạng chung là các tàu vỏ thép đánh bắt không hiệu quả, nhiều tàu bị hư hỏng, hoen gỉ dẫn đến việc ngư dân không thể trả nợ. Nợ xấu của các ngân hàng thương mại liên quan tàu vỏ thép ở mỗi tỉnh lên đến hàng trăm tỷ đồng. Trước Quảng Ngãi, nhiều ngư dân ở Quảng Nam cũng bị thanh lý tàu vỏ thép.

Theo Thống kê của Chi cục bảo vệ nguồn lợi Thủy sản tỉnh Quảng Ngãi, toàn tỉnh có 62 tàu vay vốn theo Nghị định 67, trong đó có 11 tàu thép; 80% hoạt động không hiệu quả do nhiều nguyên nhân.

Bà Chi
Bà Chi, vợ chủ tàu Võ Văn Tình ngồi trong căn nhà mượn tạm, nhìn về ngôi nhà cũ nay đã sang tên người khác. Ảnh: Phạm Linh

Cách đó vài km, chủ tàu Võ Văn Tình ở xã Bình Đông, huyện Bình Sơn, cũng cầm cố sổ đỏ để vay đóng tàu vỏ thép vào năm 2016 nhưng ba năm sau không trả được nợ. Không muốn ngôi nhà bị bán cho người ngoài, chủ tàu đã thỏa thuận với anh em họ lên ngân hàng "chuộc" sổ đỏ về. Riêng con tàu vỏ thép trị giá 14 tỷ vẫn chưa bán được.

Gần đây nhất, tàu cá vỏ thép của ông Võ Văn Hân (xã Bình Châu, huyện Bình Sơn) - tàu vỏ thép đầu tiên của Quảng Ngãi, trị giá 14 tỷ đồng (vay Vietcombank Quảng Ngãi) cũng bị bán đấu giá với giá khởi điểm 2 tỷ đồng. Nhưng đã hết hạn mà vẫn chưa có người tham gia đấu giá.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc BIDV chi nhánh Quảng Ngãi, đơn vị cho ngư dân vay tiền mua 6 tàu theo Nghị định 67 (trong đó 5 tàu thép) với gần 76 tỷ đồng, nhưng đến nay chỉ thu nợ được hơn 16,3 tỷ nợ gốc và hơn 400 triệu đồng tiền lãi. Còn hơn 59 tỷ đồng nợ gốc và lãi hơn 18 tỷ đồng, hầu hết ngư dân không có khả năng trả. Ngân hàng đã xử lý bán 4 tàu thép sau một hai năm nằm bờ.

"Khi cho vay theo Nghị định 67, ngân hàng đã thẩm định, đánh giá những ngư dân tốt nhất để cho vay nhưng nợ xấu vẫn xảy ra", ông Hùng nói.

Còn ông Võ Văn Xông, quyền Cục trưởng Thi hành án dân sự tỉnh cho rằng, ban đầu các ngân hàng đã thẩm định cho vay quá cao. Đến khi thi hành án, đơn vị gặp khó vì tàu vỏ sắt khó bán, giá thấp hơn nhiều so với giá trị ban đầu, nhưng vẫn không có người mua. Điều này làm cho các án dân sự liên quan đến tàu theo Nghị định 67 bị kéo dài.

Trong khi đó, theo một lãnh đạo ngân hàng do ngư dân chưa có kinh nghiệm quản lý một tài sản giá trị quá lớn, các tổ chức thiếu sự tiếp sức đã dẫn đến sự thất bại của tàu vỏ thép. Vì cùng là tàu vỏ thép, nhưng tàu được quỹ hỗ trợ ngư dân cấp (ngư dân không phải vay) thì lại thành công.

Thất bại của các tàu vỏ thép đã được đề cập rất nhiều ở các cuộc họp và cả nghị trường Quốc hội, nhưng chưa có chính sách tháo gỡ. Trong lúc đó, các chủ tàu một thời giờ đi làm tài công (lái tàu) thuê cho người khác. Vợ họ, những bà chủ tàu từng nắm tiền tỷ trong tay giờ kiếm tiền sống qua ngày bằng công việc đúc bánh xèo, làm công nhân...

"Tui stress mấy năm rồi. Giờ chỉ mong đi được biển nhưng không ai kêu vì nghĩ tui trước kia làm chủ tàu giờ làm mướn khó sai bảo", ông Thức - chủ tàu lừng lẫy ngày nào nói và cho biết sau thông báo cưỡng chế, ông vẫn ở trong căn nhà cũ, đến khi nào ngôi nhà bị đưa ra đấu giá. Đến lúc này, ông phó mặc cách giải quyết cho cơ quan chức năng.

VnExpress
Đăng ngày 28/03/2022
Phạm Linh

Bình Định ban hành kế hoạch chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản

UBND tỉnh Bình Định vừa ban hành Kế hoạch hoạch Thực hiện Nghị quyết số 52/NQ-CP ngày 22/4/2024 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động và Kế hoạch của Chính phủ triển khai Chỉ thị số 32- CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản tỉnh Bình Định.

Nuôi trồng thủy sản
• 11:02 20/06/2024

Đảm bảo 100% tàu cá lắp đặt thiết bị VMS và kết nối

Sáng 6/6/2024, Bộ NN&PTNT tổ chức buổi làm việc triển khai kế hoạch chống khai thác IUU để đón đoàn công tác EC lần thứ 5, đặt mục tiêu trước tháng 9/2024 hoàn tất 100% tàu cá được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) và kết nối khi hoạt động trên biển. Nhiệm vụ không dễ dàng bởi hiện còn nhiều tàu cá chưa lắp đặt thiết bị VMS và hàng trăm tàu đã lắp đặt lại để mất kết nối nhiều ngày.

Tàu cá Việt Nam
• 10:49 12/06/2024

Di dời tàu thuyền neo đậu tại cảng cá Quy Nhơn

Sáng ngày 7.6, tại xã Nhơn Hải, Phòng Kinh tế TP Quy Nhơn phối hợp với Chi cục Thủy sản ( Sở NN&PTNT) và các đơn vị có liên quan tổ chức gặp gỡ các chủ tàu cá xã Nhơn Hải để tuyên truyền thông tin chủ trương của Tỉnh theo Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 17/5/2024 của UBND tỉnh Bình Định về việc ban hành Đề án di dời tàu thuyền neo đậu tại cảng cá Quy Nhơn và các khu vực lân cận về neo đậu tại khu vực đầm Đề Gi và Chính sách hỗ trợ di dời của tỉnh và các vấn đề có liên quan.

Tàu cá Việt Nam
• 11:35 07/06/2024

Tăng cường công tác chống khai thác IUU chuẩn bị cho lần kiểm tra thứ 5

Từ đầu năm 2024 đến nay, tình hình tàu cá Bình Định vi phạm vùng biển nước ngoài tăng cao hơn cùng kỳ (08 vụ/03 vụ), đã làm ảnh hưởng rất lớn đến nỗ lực của các cấp, các ngành trong việc thực hiện quyết tâm gỡ cảnh báo “Thẻ vàng”.

Đoàn thanh tra đang làm việc cùng ngư dân
• 11:19 30/05/2024

Xác định hoạt lực của vi sinh

Trong nuôi trồng thủy sản, xác định và tối ưu hóa hoạt lực của vi sinh là rất quan trọng để duy trì môi trường sống lành mạnh cho các loài thủy sản.

Tôm thẻ
• 17:52 24/06/2024

Kiên Giang xuất hiện hiện tượng thủy triều đỏ

Thủy triều đỏ vừa xảy ra ở xã Thổ Châu, TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang là hiện tượng chưa từng xuất hiện trong hơn 30 năm qua.

Thủy triều đỏ
• 17:52 24/06/2024

Trứng nước trong ao tôm và ảnh hưởng trong ao tôm

Trứng nước còn là một loại thức ăn cho ấu trùng động vật thủy sản, là loại thức ăn phổ biến cho cá cảnh và một số loại cá nước lợ trong giai đoạn cá bột. Tuy hữu ích nhưng sự xuất hiện dày đặc của chúng sẽ gây tác động không nhỏ đến tôm nuôi.

Trứng nước
• 17:52 24/06/2024

Nuôi rươi cùng với trồng lúa: Hiệu quả kép

Rươi, một loại đặc sản quý hiếm và có giá trị kinh tế cao của Việt Nam, không chỉ nổi tiếng bởi hương vị độc đáo mà còn bởi giá trị dinh dưỡng và dược liệu. Nuôi rươi kết hợp với trồng lúa là một mô hình nông nghiệp sáng tạo, đem lại hiệu quả kép cho người nông dân.

Rươi
• 17:52 24/06/2024

Tạo môi trường đáy tốt cho tôm vào mùa mưa

Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, mùa mưa luôn mang đến nhiều thách thức. Môi trường nước và đáy ao biến đổi nhanh chóng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất của tôm. Vì vậy, việc tạo môi trường đáy ao tốt cho tôm vào mùa mưa là điều vô cùng quan trọng. Bài viết này Tép Bạc sẽ giúp người nuôi hiểu rõ nguyên nhân và biện pháp cụ thể để duy trì đáy ao tốt cho tôm trong mùa mưa.

Thăm nhá tôm
• 17:52 24/06/2024
Some text some message..