Những bước tiến sản xuất giống thủy sản đáng chú ý

Con giống là yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển bền vững ngành thủy sản. Trên phạm vi toàn cầu cũng như ở nước ta, hệ thống sản xuất giống nhằm cung cấp đủ giống chất lượng cao cho các vùng nuôi luôn được quan tâm và liên tục đạt được kết quả đáng ghi nhận. Sau đây xin giới thiệu vài nét về hướng nghiên cứu và kết quả.

Tôm giống
Con giống là yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển bền vững ngành thủy sản. Ảnh: Tép Bạc

Chỉnh sửa gen cho tôm

Một hướng nghiên cứu đang thực hiện ở Israel. 

Theo Thefishsite, tháng 11/2023, các công ty nuôi thủy sản Israel gồm Colorr Farm, Evogene đã hợp tác với Viện nghiên cứu hàn lâm Israel, Đại học Ben-Gurion (BGU) đưa kỹ thuật chỉnh sửa gen vào ngành nuôi tôm. Trọng tâm nghiên cứu gồm tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh và tôm hùm đất. Các chuyên gia tại Israel đặt mục tiêu nghiên cứu, tăng cường tính trạng chính trên tôm gồm tốc độ tăng trưởng, khả năng kháng bệnh và thích ứng môi trường. Các đơn vị tài trợ nghiên cứu kỳ vọng kỹ thuật chỉnh sửa gen tôm sẽ giúp tôm nuôi của Israel nâng cao sức cạnh tranh trong lĩnh vực nông nghiệp chính xác. 

Trong đó, Colors Farm tiến hành chỉnh sửa gen tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh thông qua các giải pháp gen mục tiêu. Còn Evogene triển khai công nghệ GeneRator dựa trên nền tảng AI để dự đoán RNA (gRNAs) tối ưu, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chỉnh sửa gen bằng công nghệ CRISPR. Về phía Giáo sư Amir Sagi ở Đại học Ben-Gurion sẽ phát triển nền tảng chỉnh sửa gen cho tôm hùm đất.

Đến nay, các nghiên cứu đã cho những tín hiệu tích cực. Kỹ thuật chỉnh sửa gen kỳ vọng sẽ tạo ra một cuộc cách mạng cho ngành nuôi tôm, giúp cải thiện tính trạng mong muốn và giảm tác động đến môi trường. 

Mục tiêu an ninh giống thủy sản ở nước ta

Theo Cục Thủy sản, hiện cả nước có 8.112 cơ sở sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản và đã cung ứng 322 tỷ con giống trong năm 2023. Trong đó, 26,4% là cơ sở sản xuất và ương dưỡng giống tôm nước lợ đã cung ứng 150 tỷ con giống; 23,7% là cơ sở sản xuất và ương dưỡng giống cá tra đã cung ứng 3,9 tỷ con giống. 

Cục Thủy sản đánh giá, hơn 20 năm qua (1999-2023), ngành thủy sản nước ta đã có bước tiến dài trong lĩnh vực chọn tạo giống thủy sản, cải thiện đáng kể chất lượng và giá trị, đóng góp đáng kể cho nền kinh tế nước nhà. Hiện đang quy hoạch xây dựng các trung tâm sản xuất giống tôm nước lợ chất lượng cao ở Kiên Giang, Bạc Liêu; trung tâm sản xuất giống cá tra chất lượng cao ở Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ và An Giang.

Tôm thẻCục Thủy sản đánh giá, hơn 20 năm qua (1999-2023), ngành thủy sản nước ta đã có bước tiến dài trong lĩnh vực chọn tạo giống thủy sản

Tiếp tục tập trung cải thiện, nâng cao chất lượng giống tôm nước lợ và cá tra, một số giống cá biển và rong biển. Chú trọng nghiên cứu, làm chủ quy trình sản xuất giống các đối tượng tiềm năng như tôm hùm, cá nước lạnh, một số loài cá biển. Đặc biệt, phấn đấu chủ động nguồn tôm bố mẹ, hạn chế phụ thuộc vào tự nhiên và nguồn nhập khẩu. 

Nhà nước có chính sách thu hút thêm các tập đoàn, doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư vào lĩnh vực công nghệ di truyền giống để ngành thủy sản nước ta chủ động được kế hoạch sản xuất theo mùa vụ. 

Tất cả nhằm tới mục tiêu đảm bảo an ninh giống thủy sản.

Phát triển nguồn lợi đa dạng 

Nhân giống và nuôi mực thương phẩm trong môi trường bán tự nhiên đã được ông Nguyễn Bá Ngọc, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Mực nhảy Biển Đông (ở xã Thanh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận) thực hiện thành công. Ông Ngọc liên kết với 2 hộ dân tại huyện Ninh Hải tiến hành ấp trứng, mỗi con mực có vòng đời 15 tháng đã sinh sản khoảng 50.000 trứng. Trứng mực kết thành chùm vào các giá thể rong sụn thả ở đáy biển, sau 10 ngày, được đưa về các hộ liên kết để ấp nở ra mực con. Mực con được vớt cho vào các hồ sâu 1,5 m trong phòng tối để nuôi đạt kích cỡ con giống. Việc nuôi mực con trong phòng tối giúp hạn chế việc mực con ăn lẫn nhau. Nguồn thức ăn cung cấp cho quá trình nuôi mực con chủ yếu là tôm con và cá con sống đang bơi để mực con tự bắt mồi mà lớn lên khỏe mạnh. 

Từ năm 2020 - 2022, các nhà khoa học ở Viện Nghiên cứu Hải sản gồm Lại Duy Phương, Đặng Minh Dũng, Đỗ Mạnh Dũng, Nguyễn Xuân Sinh nghiên cứu thành công quy trình sản xuất giống bào ngư vành tai (Haliotis asinina) và đã chuyển giao kỹ thuật cho người dân ở Quảng Ninh, Nha Trang, Ninh Thuận, Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu) nuôi. Đến nay, thành công việc hoàn thiện kỹ thuật nuôi vỗ đàn bố mẹ từ thế hệ F1 với tỷ lệ sinh sản trên 75%. Đây là thành công có giá trị tạo nguồn bố mẹ phục vụ sản xuất con giống nhân tạo.

Ở tỉnh Sóc Trăng, Trung tâm Giống nông nghiệp chủ trì thực hiện Dự án hoàn thiện quy trình sản xuất giống cá chốt nghệ trong điều kiện nhân tạo. Cá chốt nghệ là một đặc sản của ĐBSCL, trước nay khai thác tự nhiên, có nguy cơ cạn kiệt. Dự án tiến hành khảo sát, chọn địa điểm triển khai thực nghiệm; bố trí sản xuất thực nghiệm và hoàn thiện quy trình sản xuất giống cá chốt nghệ trong điều kiện nhân tạo; đánh giá hiệu quả kinh tế. Thực hiện 3 đợt, với 8 lần cho cá chốt sinh sản để phát triển nuôi.

Đăng ngày 17/02/2024
Sáu Nghệ @sau-nghe
Góc nhìn

Chế biến phụ phẩm tôm để tăng giá trị thực hiện kinh tế tuần hoàn

Hàng năm, ngành tôm nước lợ thải ra khoảng 200.0000 tấn đầu vỏ tôm, gây vấn nạn môi trường và ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng. Giữa khó khăn lớn, Công ty CP Việt Nam Food (VNF) đã có hơn 10 năm thu gom tái chế phụ phẩm tôm và Giám đốc điều hành Phan Thanh Lộc chia sẻ kinh nghiệm cùng đề xuất.

Vỏ tôm
• 10:17 10/04/2024

Kinh tế tuần hoàn từ bối cảnh đến góc nhìn ngành tôm

Kinh tế tuần hoàn (KTTH), xu hướng phát triển của thế giới thay thế mô hình kinh tế tuyến tính (linear economy) hiện tại với đặc trưng “khai thác-sản xuất-thải bỏ” (take-make-dispose) để giúp làm chậm, chấm dứt và thu hẹp chu trình về tài nguyên. Vấn đề này, tại VietShrimp 2024 vừa diễn ra, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Nguyễn Hoa Cương có bài “Kinh tế tuần hoàn: Bối cảnh tổng thể và góc nhìn cho ngành tôm” xin lược trích sau.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:01 10/04/2024

Cải thiện phúc lợi tôm nuôi để nâng tầm giá trị sản phẩm

Khái niệm “Phúc lợi tôm” quen thuộc ở nhiều nước trên thế giới nhưng còn mới lạ ở nước ta, thực hiện được sẽ góp phần đảm bảo ngành nuôi tôm phát triển bền vững, nâng tầm giá trị sản phẩm. Sau đây là phân tích cùng những đề xuất của bà Châu Thị Tuyết Hạnh, chuyên viên Phòng Nuôi trồng thủy sản của Cục Thủy sản.

Nuôi tôm dưới tán rừng
• 21:34 06/04/2024

Hai tỉnh điển hình tôm - rừng và tôm - lúa

Kết quả nuôi tôm nước lợ năm 2023 dù nhiều khó khăn, tỉnh Cà Mau vẫn giữ được lợi thế tôm-rừng và tỉnh Kiên Giang là tôm-lúa đứng đầu cả nước.

Nuôi tôm
• 08:00 30/03/2024

Cấp mã vùng nuôi, trồng thủy sản cần thiết và cấp bách

Từ mã số này sẽ xác định được chủ cơ sở nuôi và nguồn gốc sản phẩm, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về xuất khẩu. Việc các vùng sản xuất nuôi trồng thủy sản có mã cũng thích ứng với xu hướng kinh tế nông nghiệp số hiện nay. Từ những yêu cầu trên, các đơn vị chuyên môn ngành nông nghiệp đã và đang đẩy mạnh việc cấp mã số cho các vùng nuôi trồng thủy sản trên khắp cả nước.

Nuôi thủy sản
• 00:37 13/04/2024

Vệ sinh ao nuôi định kỳ

Luôn giữ môi trường ao nuôi sạch sẽ là yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm công nghiệp. Việc ao nuôi sạch sẽ không đem đến các mầm bệnh gây hại cho tôm, cũng như giúp tôm có điều kiện phát triển ổn đinh, tăng trưởng nhanh chóng, đạt năng suất cao cho vụ nuôi. Dưới đây là một số công việc cần làm để vệ sinh ao nuôi định kỳ.

Vệ sinh ao nuôi
• 00:37 13/04/2024

Những điều thú vị về sự thích nghi của loài cá tuyết

Dưới những lớp tuyết mỏng manh của đại dương, tồn tại một thế giới huyền bí, nơi cá tuyết tỏa sáng. Loài cá này, dường như đã được sinh ra để sống trong môi trường đầy thách thức của vùng biển đáy tuyết.

Cá tuyết
• 00:37 13/04/2024

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 00:37 13/04/2024

Nuôi vỗ cua gạch thành cua ôm trứng ở Cà Mau

Ngành cua Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế, trở thành đối tượng nuôi chủ lực thứ hai của địa phương, chỉ đứng sau con tôm.

Cua gạch
• 00:37 13/04/2024