Thiếu cá nhưng người Nepal vẫn có đủ các acid béo có nguồn gốc từ biển

Bhaktapur (Nepal) cách biển nơi gần nhất khoảng 1.000 km. Tuy nhiên, máu của những người Nepal này lại chứa nhiều acid béo có nguồn gốc từ biển. Nguyên nhân này là một bí ẩn đối với các nhà khoa học.

Thiếu cá, Nhưng người Nepal vẫn có đủ các acid béo có nguồn gốc từ biển
Hình minh họa. NIFES

Marian Kjellevold, nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng và Hải sản quốc gia Na Uy (NIFES) phát biểu rằng: “Rõ ràng, có thể có một mức độ thỏa đáng của các acid béo có nguồn gốc từ biển trong cơ thể của bạn mà không ăn cá. Chúng tôi không hiểu lý do tại sao”.

Không ăn cá và hải sản nhưng trong máu vẫn có các acid béo có nguồn gốc từ biển?

Các nhà khoa học Na Uy đã kiểm tra 300 trẻ em và phụ nữ đang cho con bú ở Bhaktapur - Nepal. Họ đã phát hiện thấy có mức cao các acid béo omega-3 biển DHA và EPA ở cả mẹ lẫn con. Phát hiện này rất đáng ngạc nhiên vì Bhaktapur cách biển gần 1.000 km, và vì chế độ ăn uống của phụ nữ và trẻ em đã nghiên cứu hầu như không chứa bất kỳ loại cá hay hải sản nào.
Ở Na Uy và Châu Âu, cá và hải sản là nguồn cung cấp omega-3 quan trọng nhất, và do đó các nhà khoa học hy vọng sẽ tìm thấy các mức acid béo này hoàn toàn khác ở những người không ăn cá.

“Thật là rất ngạc nhiên. Chúng tôi đã nghĩ rằng vì những người Nepal không có cá như một nguồn cung cấp omega-3 nên hàm lượng các acid béo DHA và EPA có nguồn gốc từ biển sẽ thấp. Nhưng trường hợp này thì không”, nhà khoa học Sigrun Henjum đến từ Đại học Khoa học Ứng dụng Oslo và Akershus (HiOA) cho biết.

Các acid béo biển quyết định sinh trưởng và phát triển

Các acid béo omega-3 rất quan trọng đối với sự sinh trưởng và phát triển của não. Ở Na Uy và các nơi khác ở Châu Âu, có mối liên hệ rõ ràng đã được xác định giữa lượng cá và hải sản mà người ta ăn vào với hàm lượng các acid béo trong cơ thể họ. Các nhà khoa học không có câu trả lời rõ ràng về lý do tại sao mối liên hệ này không được tìm thấy ở Nepal.

Các nhà khoa học tin rằng dầu ăn có thể là nguồn gốc của các acid béo có lợi, vì hơn một nửa lượng chất béo mà các bà mẹ tiêu thụ xuất phát từ loại dầu này. Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu vấn đề này cẩn thận hơn, người ta phát hiện ra rằng dầu ăn có rất ít omega-3 từ thực vật nên không thể là nguồn cung cấp các acid béo có lợi.

Thích nghi có tính di truyền đối với tiêu thụ ít hải sản?

Một phần của lời giải thích có thể là các bà mẹ và trẻ em trong nghiên cứu cũng tiêu thụ một ít omega-6, giúp cải thiện sự chuyển hóa của cơ thể từ acid béo thực vật thành acid béo omega-3. Tuy nhiên, điều đó không giải thích hết các khía cạnh của câu hỏi hóc búa này. Vấn đề trở nên bí ẩn hơn, ngay cả những đứa trẻ chỉ có sữa mẹ là nguồn thức ăn duy nhất cũng có lượng acid béo có nguồn gốc biển trong máu, mặc dù sữa mà chúng tiêu thụ có rất ít các acid béo này.

Henjum nói thêm rằng: “Chúng tôi chỉ có thể suy đoán, nhưng chúng tôi đang tự hỏi liệu có thể có các yếu tố di truyền ở đây hay không. Liệu có thể là người Nepal qua nhiều thế hệ đã tiêu thụ quá ít những thành phần có nguồn gốc từ biển đến nỗi họ đã trở nên thích nghi về di truyền? Điều chắc chắn là, không giống như chúng ta, trong máu của người Nepal có đầy đủ các acid béo có nguồn gốc từ biển mà không ăn cá và hải sản”.

NIFES
Đăng ngày 08/05/2017
CTV ĐÀO MINH Lược dịch
Lạ

Làm giàu từ nuôi ốc nhồi thương phẩm

Tận dụng khuôn viên lò gạch thủ công đã đóng cửa, ông Cao Tất Thái (thôn Quý Tân, xã Ia Trok, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) xây dựng bể nuôi ốc nhồi thương phẩm. Mô hình bước đầu đem lại hiệu quả.

Nuôi ốc nhồi thương phẩm.
• 09:48 14/06/2021

Nuôi hàu trên dòng Nhật Lệ

Đoạn sông Nhật Lệ chảy qua thị trấn Quán Hàu, xã Lương Ninh và Võ Ninh (Quảng Ninh) có chiều dài khoảng 3km, được ví như một mỏ hàu khổng lồ trời cho. Hàu có ở nhiều nơi, nhưng có lẽ không đâu ngon bằng con hàu sống ở đoạn sông Nhật Lệ này. Thế nhưng, thứ đặc sản quý này đang ngày càng bị cạn kiệt bởi khai thác quá mức, cho đến khi một số hộ nông dân nơi đây nghĩ ra cách nuôi chúng.

Hàu nuôi.
• 08:26 08/06/2021

Khai thác nghêu ổn định sau đợt nắng nóng

Sau đợt nắng nóng kéo dài hơn 1 tháng từ đầu tháng 3 đến trung tuần tháng 04/2021 đã gây thiệt hại hơn 70 tấn nghêu, trị giá hơn 1 tỷ đồng tại Hợp tác xã (HTX) thủy sản Rạng Đông, xã Thới Thuận, huyện Bình Đại. Nhờ công tác chăm sóc, bảo vệ, quản lý và khắc phục tốt thiệt hại, không lâu sau đó, HTX đã bắt đầu tổ chức khai thác ổn định trở lại.

Nghêu.
• 10:45 07/06/2021

Nuôi ngao vùng bãi triều: Phát triển nghề nuôi ngao theo hướng bền vững

Thiên nhiên ưu đãi vùng ven biển Kim Sơn bằng việc mỗi năm ban cho vùng đất này hàng trăm ha đất lấn biển, lượng phù sa màu mỡ bồi đắp tạo thành những cồn bãi nuôi ngao lý tưởng.

Nuôi ngao.
• 09:45 26/04/2021

Cá bàng chài vệt xanh - Kẻ duy nhất dám chui vào miệng sát thủ

Trong đại dương đầy rẫy hiểm nguy, việc tự nộp mình vào miệng kẻ săn mồi là điều không tưởng. Tuy nhiên cá bàng chài vệt xanh sở hữu đặc quyền hiếm thấy khiến những sát thủ đại dương gạt bỏ bản năng săn mồi để đổi lấy dịch vụ vệ sinh đặc biệt.

Cá bàng chài vệt xanh
• 12:34 09/12/2025

Bọt biển đàn hạc: Một cư dân độc lạ dưới biển sâu

Ở càng sâu dưới đáy biển, đại dương càng giấu kín những điều vượt ngoài trí tưởng tượng, khơi dậy trong con người khao khát khám phá.

Bọt biển đàn hạc
• 09:00 27/11/2025

Sự thật về hàu: ‘Cỗ máy lọc nước’ siêu việt nhưng cũng là ‘nam châm’ hút chất độc

Hàu từ lâu đã là một trong những “kỹ sư hệ sinh thái” mạnh mẽ nhất đại dương, có thể lọc hàng chục lít nước mỗi ngày và góp phần cứu cả vùng biển ô nhiễm. Nhưng chính khả năng lọc thần kỳ ấy cũng biến chúng thành vật tích tụ độc tố bậc nhất, mang theo rủi ro lớn nếu ăn sống.

Hàu
• 09:00 26/11/2025

Bí ẩn cá đổi giới tính không phải là một sự ngẫu nhiên

Dưới đại dương, quyền lực có thể thay đổi cơ thể. Bí ẩn cá đổi giới tính không phải là một sự ngẫu nhiên, mà là một cuộc chạy đua sinh tồn tàn khốc. Đó là nơi một con cá cái có thể biến thành đực để thống trị hậu cung, hoặc một con đực phải biến thành cái để duy trì nòi giống.

Nemo
• 09:00 24/11/2025

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 22:11 16/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 22:11 16/01/2026

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 22:11 16/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 22:11 16/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 22:11 16/01/2026
Some text some message..