Tìm ra đối kháng với bệnh phù mắt, xuất huyết trên cá rô phi

Nghiên cứu mới cho thấy rằng chủng Bacillus spp. có khả năng đối kháng với liên cầu khuẩn Streptococcus gây bệnh phù mắt, xuất huyết trên cá rô phi.

Cá rô phi bị bệnh lồi mắt do Streptococcus agalactiae. Ảnh: vietnamvmc.com
Cá rô phi bị bệnh lồi mắt do Streptococcus agalactiae. Ảnh: vietnamvmc.com

Streptococcus agalactiae là một trong những thách thức lớn nhất đối với sức khỏe của cá rô phi được nuôi trên khắp thế giới, sự bùng phát của vi khuẩn này là nguyên nhân gây ra mối lo ngại về sức khỏe cho một số lượng lớn cá rô phi. 

Biểu hiện của bệnh là gây ra phù mắt, xuất huyết khi cá nuôi đạt khối lượng từ lớn hơn 100g đến 1 kg/con, tỉ lệ nhiễm vi khuẩn này trên cá rô phi từ 95 - 100%, với tỷ lệ chết cao ở giai đoạn nuôi thương phẩm vào thời điểm nắng nóng của mùa hè và gây thiệt hại nặng nề về kinh tế cho người nuôi.

Giải pháp đang phổ biến hiện nay để phòng trị bệnh trên cá rô phi là sử dụng kháng sinh hay hóa chất. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh, hóa chất vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập, gây nên hiện tượng kháng kháng sinh ở các loài vi khuẩn gây bệnh trên động vật thủy sản, dẫn đến hiệu quả chữa trị không có hoặc rất thấp. Ngoài ra, việc tích lũy kháng sinh trong động vật thủy sản có thể gây hại cho môi trường và cho người tiêu thụ. Do đó, việc tìm ra giải pháp thay thế là nhu cầu tất yếu.

Trong khi một số giống cá rô phi hiện đang được nhân giống để cải thiện khả năng kháng vi khuẩn, thì việc sử dụng vi khuẩn đối kháng với tác nhân gây bệnh ngày càng được quan tâm. 

Trong một thử nghiệm mới, được thực hiện bởi một nhóm nghiên cứu từ Trung tâm Công nghệ Sinh học Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành sàng lọc chủng Bacillus spp. có khả năng đối kháng S. agalactiae bằng phương pháp giếng khuếch tán từ các mẫu phân lập ở các tỉnh An Giang, Vĩnh Long và TP. Hồ Chí Minh. 

Kết quả, 18 chủng Bacillus spp. có hoạt tính đối kháng in vitro mạnh với các chủng S. agalactiae (D > 18 mm). Đồng thời, việc phân lập S. agalactiae cho thấy sự hiện diện rất phổ biến chủng vi khuẩn này ở cả ba vùng địa lý khảo sát. Kết quả trong nghiên cứu này có tính đối kháng cao hơn tính đối kháng của cao chiết vỏ quế đối với chủng S. agalactiae SA3 (D = 16,25 - 17,67 mm) trong nghiên cứu của chính tác giả (Nguyễn Thị Trúc Quyên và cs., 2019).


 Khuẩn lạc

Hình 1. (a) Khuẩn lạc S. agalactiae màu trắng đục, tròn lồi trên môi trường BHIA; (b) nhuộm Gram, 100X vi khuẩn (liên cầu khuẩn)

Kết quảKết quả kiểm tra hoạt tính đối kháng được thể hiện qua vòng vô khuẩn D (mm) xuất hiện trên đĩa thạch MHA sau 24 giờ ủ ở nhiệt độ 28oC giữa các chủng Bacillus B.573; B.T9L; B.R1; B.1060; B.T7G; B.R20; B.T7T và B.894 với 2 chủng S. agalactiae AG5 và Q9.9

Kết quả từ nghiên cứu có thể hướng đến các nghiên cứu sản xuất chế phẩm sinh học bổ sung vào thức ăn phòng bệnh phù mắt, xuất huyết trên cá rô phi. Ngoài ra, Trong một thử nghiệm mới, được thực hiện bởi một nhóm nghiên cứu từ Trường Cao đẳng Thủy sản thuộc Đại học Nông nghiệp Huazhong, Trung Quốc, các nhà nghiên cứu đã tiết lộ rằng việc bổ sung Bacillus subtilis vào chế độ ăn cá rô phi đơn tính dòng GIFT, Oreochromis niloticus kích thích sự tăng trưởng, các thông số miễn dịch, hình thái đường ruột và khả năng kháng bệnh ở cá rô phi vằn được cải thiện về mặt di truyền. Họ ghi nhận tỷ lệ tử vong ở cá được bổ sung B. subtilis ít hơn trong chế độ ăn của chúng và kết luận rằng nó có thể cải thiện hiệu quả sự tăng trưởng, tình trạng miễn dịch và khả năng chống lại nhiễm S. agalactiae trong nuôi cá rô phi.

Tạp chí Khoa học & Công nghệ Nông nghiệp
Đăng ngày 13/12/2022
Lê Văn Hậu1*, Phạm Thị Hoa Mai, Lê Lưu Phương Hạnh, Ngô Huỳnh Phương Thảo
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Tìm hiểu cơ chế hoạt động trong đầu tôm

Tôm là minh chứng cho sự tối giản tàn nhẫn của tự nhiên, loại bỏ cổ, loại bỏ lồng ngực, ép tim và não vào chung một chỗ để tối ưu hóa phản xạ. Cấu trúc này tạo ra một cỗ máy sinh tồn siêu tốc độ nhưng không có đường lùi. Hiểu được sự chật chội bên trong khối đầu-ngực này chính là chìa khóa để hiểu tại sao tôm luôn là loài nhạy cảm nhất trong ao nuôi.

Đầu tôm
• 09:00 24/11/2025

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 21:41 09/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 21:41 09/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 21:41 09/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 21:41 09/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 21:41 09/02/2026
Some text some message..