Tôm hùm giống mất mùa mất giá

Năm nay, thời tiết diễn biến thất thường, biển êm ít động nên tôm hùm giống gần như không xuất hiện. Ngồi trên cầu cảng Đề Gi ngóng về phía biển, ngư dân Hồ Bầu, ở thôn An Quang Đông, xã Cát Khánh, huyện Phù Cát, bộc bạch: “Từ tháng 10 âm lịch, tôi chở mành xuống ghe mà tới giờ ra khơi 5 bữa thì lỗ tổn cả 5, nên đậu bến tới giờ. Thời tiết quá đỗi thất thường, việc biển giả ngày càng khó tính, nhiều người tính chuyện chuyển qua đi bạn cho ghe khác hoặc lên bờ chuyển nghề làm việc khác”.

“Mấy năm gần đây, một số vựa nuôi đã nhập được tôm hùm giống từ Philippines nên tôm trong nước chịu áp lực cạnh tranh rất nặng”

Ngư dân xã Nhơn Lý (TP Quy Nhơn) chuẩn bị ngư lưới cụ để ra khơi đánh bắt tôm hùm giống sau đợt biển động trong những ngày cuối năm 2018.

Còn ông Hồ Trê, người chuyên may mành tôm cũng ở thôn An Quang Đông, cho hay: “Mùa tôm năm ngoái, tôi làm không hết việc, một mình mà may tới 30-40 dàn mành tôm cho các ghe đánh bắt tôm. Năm nay, không có tôm nên nhu cầu may mành cũng không có, tôi chơi không”.

Ông Trần Bá Đăng, Phó Chủ tịch UBND xã Cát Khánh, cho biết: “Toàn xã có hơn 50 ghe thuyền chuyên nghề khai thác đánh bắt tôm hùm giống, tập trung ở thôn An Quang Đông và An Quang Tây. Tình hình thời tiết như vầy, năm nay coi như mất mùa tôm, vào chính vụ mà hầu hết tàu thuyền của ngư dân đều neo bến. Thế nên mấy tuần nay, xã đã phải nghĩ cách để hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ khó khăn đỏ lửa dịp Tết rồi”.

Không chỉ Cát Khánh, phần lớn ghe thuyền của ngư dân làm nghề đánh bắt tôm hùm giống ở xã Cát Tiến (huyện Phù Cát) cũng đậu bến. Ngư dân Nguyễn Thái Vinh, ở thôn Trung Lương thổ lộ: “Năm ngoái, từ đầu tháng 10 âm lịch là biển động dai dẳng, tôm xuất hiện rất nhiều, người đi tôm vui như hội. Tôm nhiều mà giá lại cao. Năm nay, tình hình ngược lại, biển ít động, tôm đã ít mà giá lại thấp, nên hầu hết ngư dân không ra khơi”.

Dù sản lượng rất thấp nhưng hiện tôm hùm giống lại rớt giá, giá tôm sao (loại tôm có giá trị kinh tế cao) dao động từ 220 - 230 ngàn đồng/con; so với cùng kỳ giảm tới 90.000 - 100 ngàn đồng/con. Bà Võ Thị Thu, một người chuyên mua bán tôm hùm giống ở thôn Trung Lương, lý giải: Tôm rớt giá dù sản lượng thấp là do nhu cầu của người nuôi tôm hùm tại hai tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa sụt giảm mạnh. Nguyên nhân của chuyện sụt giảm bắt nguồn từ việc đợt mưa lũ hồi đầu tháng 12.2018 làm người nuôi tôm thiệt hại nặng, chưa thể sửa lại lồng bè kịp mùa vụ, chưa có nhu cầu tái sản xuất. Mặt khác, mấy năm gần đây, một số vựa nuôi đã nhập được tôm hùm giống từ Philippines nên tôm trong nước chịu áp lực cạnh tranh rất nặng”.

Cùng chung cảnh đợi mùa còn có nhiều ngư dân các xã Nhơn Lý, Nhơn Hải (TP Quy Nhơn). Ông Bùi Văn Sanh, ở thôn Lý Lương (xã Nhơn Lý), cho biết: “Đợt này biển động lại rồi, ngư dân chúng tôi cũng chuẩn bị ngư lưới cụ để khi trời vừa êm là ra khơi ngay. Hy vọng đợt này sẽ có tôm, đối với ngư dân làm nghề này có tôm mới có Tết vui”.

Do chưa có tôm hùm giống nên đến giờ nhiều hộ ngư dân nuôi tôm ủ trong xã cũng chưa thể thả nuôi. Người nuôi tôm ủ cũng sốt ruột đợi tôm hùm giống, nếu có tôm thì họ sẽ bắt đầu thả nuôi mùa vụ mới vào cuối tháng Chạp âm lịch, còn bằng không người nuôi tôm buộc phải tìm nguồn ở các tỉnh phía Bắc như Quảng Ngãi, Huế thậm chí từ Philippines. Khi đó đến tháng Tư (âm lịch) mới có tôm bán cho người nuôi tôm thịt - ông Nguyễn Văn Nghĩa, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nhơn Hải, cho biết.

Hiện, Việt Nam chưa có nghiên cứu xác định bãi đẻ của tôm hùm. Người ta chỉ cho rằng nhờ hải lưu đưa tôm hùm con từ ngoài khơi vào bờ nên việc mất hay được mùa rất khó xác định. Chúng tôi khuyến cáo ngư dân nên đánh bắt tôm hùm giống theo phương pháp thả chà để đạt hiệu quả tốt nhất, các phương pháp khai thác khác có hiệu quả thấp, tỉ lệ nuôi sống không cao.

Ông VÕ ĐÌNH TÂM, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở NN&PTNT)