Xuất khẩu thủy sản đầu năm tăng mạnh: Doanh nghiệp thủy sản thu lợi, người nuôi vẫn lỗ

Nhiều đơn hàng mới

Ông Trương Đình Hòe - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản VN (VASEP) cho hay, sau thời gian dài trầm lắng, hiện đơn hàng xuất khẩu cá tra sang các nước Liên minh châu Âu (EU) đang dần tăng lên. Điều đáng mừng là giá xuất khẩu cá tra sang thị trường này cũng có dấu hiệu tăng, hiện ở mức 2,6 – 2,7 USD/kg, tăng khoảng 0,2 USD/kg so với hồi cuối năm 2012.

Theo giải thích của VASEP, nguyên nhân khiến cá tra VN có giá hơn tại EU là do thị trường này đòi hỏi cao về chất lượng, hiện các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng ở châu Âu có xu hướng sử dụng các sản phẩm thủy sản có chứng nhận rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ và chất lượng. Điều này doanh nghiệp (doanh nghiệp) thủy sản VN đang dần đáp ứng được khi thời gian qua nhiều vùng nuôi có được tiêu chuẩn bền vững của ASC, đảm bảo cá tra được nuôi tốt hơn và người nuôi có trách nhiệm với môi trường...

Ông Nguyễn Văn Ký - Tổng Giám đốc Công ty Agifish (An Giang) cũng cho biết công ty vừa ký được hợp đồng xuất khẩu 3.000 tấn cá da trơn sang Đức, đạt giá trị 8 triệu USD.

Điều đặc biệt, theo VASEP, hiện giá cá tra có chứng chỉ của Hội đồng Nuôi trồng thủy sản bền vững châu Âu (ASC) đang được bán ở EU có giá cao hơn cá không có chứng nhận ASC. Cụ thể tại các siêu thị của Đức, Pháp, giá cá tra philê đông lạnh có ASC có giá từ 10 - 12 euro/kg, cao hơn cá tra không có ASC từ 4 – 5 euro/kg.

Cùng với cá tra, mặt hàng tôm VN cũng đang có những dấu hiệu khởi sắc khi giá xuất khẩu những tháng đầu năm tăng thêm từ 20 cent/kg, đơn hàng nhập khẩu của Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… đều tăng hơn so với cùng kỳ năm trước. Ông Trần Văn Lĩnh – Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thuận Phước (Đà Nẵng) giải thích, do kỳ nghỉ lễ dịp đầu năm của các nước năm nay kéo dài, thời tiết lại ấm hơn so với trước nên nhu cầu sử dụng thủy sản tăng. Trong khi đó, khủng hoảng kinh tế khiến nhiều doanh nghiệp không dám trữ hàng tồn kho, khi nhu cầu thị trường tăng, ngay lập tức họ phải đẩy mạnh nhập khẩu để có sản phẩm cung ứng cho thị trường.

Người nuôi vẫn lỗ

Tình hình xuất khẩu tăng cũng đã khiến hoạt động tiêu thụ thủy sản trong nước sáng sủa hơn, giá cá, tôm nguyên liệu do đó cũng tăng theo. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp, ngành nuôi trồng, chế biến xuất khẩu thủy sản trong nước vẫn chưa giải quyết được những vấn đề căn cơ nhất, người nuôi do đó vẫn chưa có lời từ hoạt động nuôi thủy sản.

Cụ thể, nhiều hộ nuôi cá tra ở các tỉnh ĐBSCL cho biết, từ sau tết đến nay giá cá tra trong nước tăng lên khoảng 1.000 – 2.000 đồng/kg, hiện dao động ở mức 21.000 – 23.000 đồng/kg tùy kích cỡ. Trong khi đó, mặt hàng tôm nguyên liệu cũng liên tục tăng giá do nhu cầu thu mua của các doanh nghiệp tăng mạnh. Giá tôm sú loại 1 hiện đã chạm mức 280.000 đồng/kg, tôm thẻ chân trắng cũng được thương lái thu mua với giá từ 110.000 - 120.000 đồng/kg tùy kích cỡ, chất lượng sản phẩm.

Ông Cao Lương Tri - người nuôi cá tra ở xã Mỹ Hòa Hưng, TP.Long Xuyên, Đồng Tháp cho biết, giá thành nuôi 1kg cá tra hiện nay đã là 23.000 đồng/kg. Tuy nhiên, ông đã bán hết cá từ một tuần trước với giá 21.000 đồng/kg, lỗ 2.000 đồng/kg. “Dù giá cá tăng nhưng tui cũng như nhiều hộ nông dân khác vẫn không ham thả vụ mới. Hơn nữa, giá cá tra giống cũng đang tăng nên chi phí cao mà gia đình thì cạn vốn rồi” - ông Tri than thở.

Ông Nguyễn Đức (ngụ xã Hòa Điền, Kiên Lương, Kiên Giang) cũng cho biết, dù giá tôm hiện tăng mạnh nhưng do đây là thời điểm trái vụ, rất ít bà con có tôm nguyên liệu để bán. Do đó, việc nhờ giá cao kiếm chút lãi để bù lỗ là chuyện không xảy ra. “Cứ khi giá cao thì mình không có hàng để bán, mà vài tháng nữa vào vụ thu hoạch chính, giá tôm chắc chắn sẽ tụt dài, nông dân lỗ tơi bời cho xem” - ông Đức nói.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng thuỷ sản tháng 2 tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước.